Cholesterol budzi wiele kontrowersji i często jest demonizowany, jednak jest to substancja tłuszczowa niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Dlaczego więc cholesterol ma tak złą reputację? Poznaj prawdę o tej ważnej substancji, jej rolę w organizmie oraz sposoby na utrzymanie jej na odpowiednim poziomie.
Czym jest cholesterol i jakie pełni funkcje?
Cholesterol to niezbędna substancja tłuszczowa, która pełni wiele kluczowych funkcji w organizmie:
- Stanowi budulec błon lipidowych komórek
- Jest składnikiem otoczki mielinowej komórek nerwowych
- Wpływa na aktywność receptorów i enzymów uczestniczących w szlakach metabolizmu
- Wchodzi w skład żółci
- Działa jako prekursor syntezy witaminy D3 i hormonów steroidowych
Skąd się bierze cholesterol w organizmie?
Produkcja własna
Cholesterol jest syntetyzowany przez wszystkie komórki organizmu, przy czym największa produkcja odbywa się w wątrobie, jelitach i skórze. Organizm może wyprodukować nawet do 1500 mg cholesterolu na dobę, z czego około 60% w jelitach.
Pożywienie
Cholesterol dostarczany jest również z pożywieniem, ale wyłącznie z produktów pochodzenia zwierzęcego. Znajduje się głównie w mięsie i jego przetworach, maśle, jajach oraz tłustym nabiale. Warto podkreślić, że nie ma konieczności dostarczania cholesterolu z pożywieniem, ponieważ organizm produkuje go wystarczająco dużo.
Frakcje cholesterolu – nie każdy cholesterol jest zły
Cholesterol w organizmie występuje w różnych frakcjach, które mają odmienne właściwości:
- Cholesterol całkowity – suma wszystkich cząstek cholesterolu krążących we krwi
- HDL – lipoproteiny wysokiej gęstości, tzw. dobry cholesterol”, który pomaga usuwać nadmiar cholesterolu z organizmu
- LDL – lipoproteiny niskiej gęstości, tzw. „zły cholesterol”, który może odkładać się w ścianach naczyń krwionośnych, przyczyniając się do rozwoju miażdżycy
Prawidłowe wartości cholesterolu
Aby zachować zdrowie, warto utrzymywać poziom cholesterolu w następujących granicach:
- Cholesterol całkowity < 190 mg/dl (< 5 mmol/l)
- Cholesterol LDL < 115 mg/dl (< 3 mmol/l)
- Cholesterol HDL > 50 mg/dl (> 1,3 mmol/l) u kobiet i > 40 mg/dl (> 1 mmol/l) u mężczyzn
- Trójglicerydy < 150 mg/dl (< 1,7 mmol/l)
Jak zadbać o prawidłowy poziom cholesterolu?
Utrzymanie zdrowego poziomu cholesterolu jest możliwe dzięki kilku prostym działaniom:
- Zdrowa dieta – spożywanie produktów bogatych w nienasycone kwasy tłuszczowe (oleje roślinne, miękkie margaryny kubkowe, orzechy), błonnik, owoce i warzywa
- Regularna aktywność fizyczna – minimum 150 minut umiarkowanego wysiłku tygodniowo, np. spacery, nordic walking, jazda na rowerze
- Rzucenie palenia i ograniczenie innych nałogów
Cholesterol – przyjaciel czy wróg?
Cholesterol sam w sobie nie jest ani wrogiem, ani przyjacielem – jest po prostu niezbędną substancją dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Problemem staje się dopiero, gdy jego poziom, szczególnie frakcji LDL, jest zbyt wysoki. Dlatego tak ważne jest regularne badanie poziomu cholesterolu i dbanie o zdrowy styl życia.
Miej cholesterol pod kontrolą. Żyj dłużej i zdrowiej!
Nawet dbając o dietę, nie zapominaj o psychice – zobacz, jak stres wpływa na cholesterol i jak sobie z nim radzić.
Więcej w naszej infografice>>>
