Czy podjadanie wpływa na cholesterol? Fakty i mity

Redakcja

29.06.2026

6 minut czytania

Podjadanie

Czy wiesz, że co najmniej 70% osób sięga po przekąski przynajmniej 2 razy dziennie? Co więcej, podjadanie odpowiada średnio za 20–25% dziennego spożycia energii[1]! Jak takie nawyki przekładają się na zdrowie serca, a konkretniej – na poziom cholesterolu? Sprawdź, jak wygląda związek między jedzeniem między posiłkami a profilem lipidowym i dowiedz się, jak podjadać mądrze.

Podjadanie a cholesterol – jaki jest związek?

Samo sięganie po przekąski między posiłkami nie jest „z automatu” złe dla serca. Badania pokazują, że większe znaczenie ma jakość spożywanych przekąsek, a nie ich ilość[2]. Chipsy, ciastka, krakersy, batoniki, paluszki, kostka czekolady, kromka chleba z masłem i serem żółtym… brzmi znajomo? Wszystkie wymienione produkty mają dwie wspólne cechy: są bardzo kaloryczne i często stanowią źródło tłuszczów nasyconych lub izomerów trans. I właśnie one mają znaczenie dla lipidogramu – na dwa sposoby.

Podjadanie a masa ciała

Nawykowe podjadanie sprzyja wzrostowi masy ciała. Mechanizm jest prosty: potencjalnie niewielkie przekąski, zjadane „przy okazji”, łatwo umykają uwadze, podnosząc bilans kaloryczny. Pomyśl: niewielki batonik czekoladowy z orzechami i karmelem ma często ok. 250 kcal, a garść chipsów to nawet 150–200 kcal. Jeden taki „drobiazg” dziennie to w skali miesiąca nawet kilka tysięcy dodatkowych kalorii i potencjalny wzrost masy ciała o ok. 1 kg!

Tymczasem nawet niewielka nadwaga zaburza profil lipidowy. Jak?

  • Już przy BMI na poziomie 25 kg/m² (dolna granica nadwagi) rośnie ryzyko zgonu z powodu zaburzeń pracy układu krążenia[3].
  • Nadmierna masa ciała – szczególnie ta gromadząca się w okolicy brzucha – sprzyja rozwojowi dyslipidemii aterogennej. To stan, w którym jednocześnie rośnie poziom trójglicerydów, spada stężenie „dobrego” cholesterolu HDL, a we krwi pojawiają się małe, gęste cząsteczki „złego” cholesterolu LDL[4]. To bardzo niekorzystna kombinacja, która znacznie zwiększa ryzyko rozwoju miażdżycy i jej powikłań.

Natomiast redukcja masy ciała o zaledwie 5–10% potrafi poprawić profil lipidowy, obniżyć ciśnienie tętnicze i odciążyć serce[5]. Dlatego nawet drobne zmiany w nawykach – w tym dotyczących podjadania – mają naprawdę duże znaczenie! Zobacz też, co naprawdę dzieje się z metabolizmem po trzydziestce.

Skład przekąsek a lipidogram

Druga zależność jest bardziej bezpośrednia. Wiele typowych przekąsek dostarcza dużych ilości tłuszczów nasyconych i izomerów trans – tych dwóch grup składników, których wpływ na lipidogram jest jednoznacznie niekorzystny.

  • Tłuszcze nasycone podnoszą poziom „złego” cholesterolu LDL we krwi i sprzyjają rozwojowi miażdżycy[6].
  • Izomery trans działają na profil lipidowy podwójnie niekorzystnie: podnoszą stężenie LDL i jednocześnie obniżają poziom „dobrego” HDL[7]. Właśnie dlatego Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, aby dzienne spożycie tłuszczów trans nie przekraczało 1% dostarczanej energii[8].

Gdzie znajdują się te szkodliwe składniki? Tłuszcze nasycone w dużych ilościach znajdziesz np. w słodyczach, czekoladzie mlecznej, ciastkach, drożdżówkach, chipsach, paluszkach, krakersach, ale też w popularnych kanapkowych dodatkach – tłustym serze żółtym, maśle czy wędlinach z czerwonego mięsa. Naturalne izomery trans występują z kolei w produktach pochodzących od „przeżuwaczy” – w maśle, tłustym nabiale i czerwonym mięsie[9].

Jak ograniczyć podjadanie? Sprawdzone sposoby

Skoro nie sam fakt podjadania jest problemem, a raczej co i ile zjadasz między posiłkami, warto poszukać sposobów na to, aby ograniczyć liczbę przekąsek, ale i zadbać o ich jakość. Oto kilka sprawdzonych pomysłów[10].

  • Zacznij od regularnych posiłków. Im rzadziej jesz, tym większe wahania glukozy we krwi i tym silniejsze napady głodu. 5 zbilansowanych posiłków o stałych porach pozwala uniknąć sytuacji, w której łapczywie sięgniesz po chipsy czy ciastka.
  • Pij wodę między posiłkami. Pragnienie jest często mylone z głodem. Dlatego zanim zjesz, wypij szklankę wody czy herbaty. To może pomóc odróżnić pragnienie od głodu!
  • Wyeliminuj niezdrowe przekąski z listy zakupów. Jeśli w szafce nie ma chipsów ani ciastek, znacznie trudniej po nie sięgnąć. To prosta, ale skuteczna strategia.
  • Jedz uważnie i powoli. Bezmyślne podjadanie przed telewizorem czy komputerem to częsta pułapka. Mózg potrzebuje ok. 20 minut, aby zarejestrować, że pojawiło się uczucie sytości.

Co wybrać, gdy pojawia się ochota na przekąskę?

Czasem chęć na coś między posiłkami jest po prostu silniejsza. W takiej sytuacji postaw na przekąski, których składniki wspierają prawidłowy lipidogram, zamiast mu szkodzić. Oto, co wybrać.

  • Świeże owoce i warzywa. Marchewka, słupki selera naciowego, pomidorki koktajlowe, jabłko, gruszka, garść jagód mają niewiele kalorii, dużo błonnika i cennych składników odżywczych.
  • Niesolone orzechy w garści. Włoskie, migdały, laskowe – są kaloryczne, ale dostarczają nienasyconych kwasów tłuszczowych korzystnych dla profilu lipidowego[11]. Garść (ok. 30 g) dziennie to dobry wybór.
  • Naturalny skyr lub jogurt naturalny z owocami. Białko, niska zawartość tłuszczu i dużo sytości – te cechy sprawiają, że stanowią one idealny pomysł na słodką przekąskę.
  • Chipsy z jarmużu albo popcorn doprawiony ziołami. To chrupiąca przekąska bez „pustych kalorii”, którą szybko przygotujesz w domu.

A jeśli już sięgasz po kanapkę między posiłkami – wybieraj pieczywo pełnoziarniste, a do smarowania użyj miękkiej margaryny kubkowej na bazie olejów roślinnych zamiast masła. Jest ona źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych korzystnych dla lipidogramu. Jeżeli już masz problem z cholesterolem, wybierz tę wzbogaconą o sterole roślinne, które obniżają poziom cholesterolu LDL o 7–12% w ciągu 2–3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5–3 g i prowadzeniu zdrowego stylu życia[12]. Zawiera je np. Optima Cardio.

Jak widzisz, podjadanie samo w sobie nie musi być groźne – ważne, aby sięgać po przekąski świadomie i odpowiedzialnie. Zobacz też, co zabrać na lunch do pracy.

 

Czytasz nas regularnie?

Dodaj Optymalne Wybory do preferowanych źródeł w Google, a nasze artykuły będą częściej pojawiać się w Twoich wynikach wyszukiwania.

Dodaj do preferowanych źródeł w Google

 

 

 

 

[1] https://www.mp.pl/nadwaga-i-otylosc/aktualnosci/328323,jak-podjadanie-wplywa-na-zdrowie

[2] https://www.mp.pl/nadwaga-i-otylosc/aktualnosci/328323,jak-podjadanie-wplywa-na-zdrowie

[3] Bąk-Sosnowska M., Białkowska M., Bogdański P. et al., Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na otyłość 2022 – stanowisko Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości. Medycyna Praktyczna (wydanie specjalne), maj 2022, s. 1–87.

[4] Czech A., Bernas M., Tatoń J., Sercowo-naczyniowe objawy otyłości. Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii 2007; 3(4): 85–94.

[5] https://www.prewencja.ptkardio.pl/wp-content/uploads/2020/11/wytyczne_dyslipidemie_2019.pdf

[6] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/67338,tluszcze-podzial-budowa-funkcje-i-wlasciwosci

[7] https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/izomery-trans-warto-wiedziec/

[8] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/trans-fat

[9] https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/izomery-trans-warto-wiedziec/

[10] www.mp.pl/pacjent/nadwaga-i-otylosc/radydietetyka/63213,jak-uniknac-podjadania

[11] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/67338,tluszcze-podzial-budowa-funkcje-i-wlasciwosci

[12] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

Najpopularniejsze artykuły

Nabiał a cholesterol – co musisz wiedzieć?

Istnieje kilka produktów, określanych bombami cholesterolowymi, które w pierwszej kolejności należy z diety wyeliminować. Należą do nich: żółtko jaja kurzego, śmietanka 30 i 36% tłuszczu, ser feta, pełnotłusty ser camembert, tłusty ser twarogowy, mleko 3,2%, mleko skondensowane, masło

Dieta na nadciśnienie i cholesterol – co włączyć do menu?

Niemal 10 mln osób w Polsce zmaga się z nadciśnieniem tętniczym[1], a z podwyższonym poziomem cholesterolu – nawet 20 mln Polaków[2]. Ty również jesteś w którejś z tych grup? Pomóż swojemu organizmowi, aby cieszyć się dłuższym życiem i doskonałym samopoczuciem.

Lunch do pracy przy diecie na cholesterol – 7 smacznych propozycji

Lunch do pracy przy diecie na cholesterol powinien w połowie składać się z warzyw i zawierać chude białko, produkty pełnoziarniste oraz tłuszcze nienasycone, a z wcześniej przygotowanych składników złożysz go w 15 minut. Jak jesz swój lunch w pracy? Jeżeli najczęściej sięgasz po batonik z automatu lub jedzony w pośpiechu fast food, możesz stołować się […]

Przeczytaj także

7 skutecznych sposobów na przekonanie dziecka do zdrowego odżywiania

Neofobia żywieniowa, czyli tak zwane „wybiórcze jedzenie” to postawa wobec żywności objawiająca się unikaniem spożywania nowych produktów, […]

Leki na serce

Suplementy i leki na serce – wsparcie czy zagrożenie dla serca?

Bierzesz suplementy i leki na serce? A może rozważasz sięgnięcie po wsparcie farmakologiczne dla prawidłowej pracy układu krążenia? Dowiedz się, w jaki sposób podejść do tego tematu z rozsądkiem i dbając o swoje bezpieczeństwo. Oto najważniejsze informacje. Suplementy i leki – czy są tym samym? Suplementy diety i leki są dwiema odrębnymi grupami preparatów. Nie […]

Makaron gryczany z brokułami, migdałami, sosem pomarańczowym

Makaron gryczany z brokułami, migdałami, sosem pomarańczowym

Makaron gryczany z brokułami, migdałami, sosem pomarańczowym to doskonała propozycja dla miłośników zdrowej kuchni, łącząca wyjątkowe smaki i wartości odżywcze. Delikatny brokuł, pożywny makaron gryczany oraz aromatyczny sos pomarańczowy z imbirem i miodem tworzą kompozycję, która zadowoli każde podniebienie. Płatki migdałowe dodają chrupkości i delikatnie słodkiego smaku, podkreślając wyjątkowy charakter potrawy. Składniki: 1/2 brokuła (200 […]

Powiązane artykuły

1.10.2018

Maratończyk na diecie wegańskiej

3 minuty czytania

22.09.2025

6 błędów żywieniowych, które mogą prowadzić do miażdżycy

5 minut czytania

5,00

19.04.2023

EKG serca – jak przygotować się do badania (infografika)

3 minuty czytania

Najczęściej zadawane pytania

Nie bezpośrednio. Podjadanie samo w sobie nie podnosi cholesterolu, ale sprzyja nadwyżce kalorycznej i wzrostowi masy ciała, a nadwaga zaburza lipidogram — zwiększa LDL i trójglicerydy, obniża HDL. Znaczenie ma skład przekąsek: słodycze i słone snacki z tłuszczami nasyconymi i trans pogarszają wyniki, a orzechy, owoce i warzywa im sprzyjają.

Sięgaj po przekąski bogate w błonnik i tłuszcze nienasycone: garść orzechów (ok. 30 g), owoce takie jak jabłka i gruszki, warzywa pokrojone w słupki oraz jogurt naturalny lub skyr z siemieniem lnianym. Ograniczaj słodycze, chipsy i słone przekąski — dostarczają tłuszczów nasyconych i trans, które podnoszą cholesterol LDL.

Samo w sobie nie — decyduje bilans kalorii i skład przekąsek. Tyciu sprzyja podjadanie wysokokalorycznych produktów bez kontroli, zwłaszcza wieczorem, gdy łatwo przekroczyć dzienne zapotrzebowanie. Zaplanowane, wartościowe przekąski o stałych porach pomagają utrzymać sytość, wspierając prawidłową masę ciała, a pośrednio także dobry lipidogram.

Nie znalazłeś informacji, które Cię interesują?

Zadaj pytanie
Optima lady