Wielu z nas jest przekonanych, że odżywia się we właściwy sposób. W końcu nie jemy przecież codziennie mięsa, czasami wybierzemy na obiad rybę, staramy się, aby na naszym talerzu znalazły się warzywa, wybieramy produkty o obniżonej zawartości tłuszczu, a mimo to często czujemy się ospali i pozbawieni energii. Skąd bowiem możemy mieć pewność, że żywność, którą kupujemy, jest rzeczywiście zdrowa i wpływa korzystnie na nasze zdrowie i samopoczucie? W poniższym artykule dowiesz się, czy zawsze warto ufać obietnicom producentów i czym kierować się przy wyborze produktów, aby mieć pewność, że rzeczywiście pomogą nam w utrzymaniu zdrowia na jak najlepszym poziomie.
Kupuj z głową
Każdy, kto wybiera się na zakupy spożywcze, zwykle staje przed kilkoma, jeśli nie kilkunastoma wyborami. Jest to całkowicie zrozumiałe. Nawet kupując zwykły jogurt naturalny, mamy przed sobą produkty kilku różnych firm, które prześcigają się w tym, aby przykuć Twoją uwagę. Bardzo często na opakowaniach bądź etykietach można spotkać napisy „light”, „fat free” czy „bez cukru”. Produkty te mają za zadanie przyciągnąć nasze spojrzenie, jednak czy zawsze są one warte zakupu?
Jeśli naszym celem jest właściwe odżywianie, musimy przede wszystkim wiedzieć, w jaki sposób robić zdrowe zakupy i na co zwracać uwagę. Niestety obietnice producenta często nie mają wiele wspólnego z rzeczywistością. W jaki sposób zatem powinniśmy wybierać wartościowe produkty spożywcze?
Czytaj etykiety
Jesteś jedną z tych osób, która twierdzi, że w trakcie zakupów nie ma czasu na czytanie etykiet? Jeśli chcesz robić zdrowe zakupy i odżywiać się w wartościowy sposób, najwyższa pora to zmienić. Dlaczego? Załóżmy, że postanowiłeś znacząco ograniczyć cukier w swojej diecie. Mimo to w trakcie zakupów nie zagłębiasz się w listę składników, ufając jedynie zapewnieniom producenta i wybierając produkty oznaczone jako „zero sugar” lub „low sugar”, a po produkty takie jak gotowe owsianki czy soki owocowe sięgasz bez zastanowienia, bo przecież z założenia powinny być naturalne i bez cukru, prawda? Niestety bardzo prawdopodobne, że w ten sposób nieświadomie serwujesz sobie dodatkową dawkę cukru, która w przyszłości może odbić się na Twoim zdrowiu.
Sprawdź także: Jak czytać etykiety produktów – co to RWS
Dlaczego? Nadmierne spożywanie cukru zawartego w produktach spożywczych może zwiększać ryzyko nadwagi i otyłości, które są czynnikiem mogącym prowadzić do chorób układu sercowo-naczyniowego. Oprócz tego warto mieć na uwadze to, że cukier zmniejsza jakość zdrowotną diety, a co za tym idzie, źle wpływa na nasz stan zdrowia i samopoczucie[1]. Zastanawiasz się, czemu nie możesz schudnąć i ciągle czujesz się ospała/y? Być może to właśnie moment, w którym warto zacząć przyglądać się etykietom kupowanych produktów.
Na co jeszcze warto zwracać uwagę przy czytaniu etykiet? Z założenia im krótszy skład, tym lepszy, dlatego upewniaj się, że w wybranym przez Ciebie produkcie nie zostały umieszczone sztuczne barwniki czy polepszacze smaku.
Produkty wysoko przetworzone – dlaczego należy ich unikać?
Stojąc w kolejce do kasy zdarza Ci się sięgać po batonik lub chipsy? A może znów będziesz pracować do późna i nie zdążysz ugotować obiadu, dlatego kupujesz gotowe danie, które wystarczy podgrzać w mikrofalówce lub wrzucić na patelnię? Rozumiemy, taka wyjątkowa sytuacja może przytrafić się każdemu. Niestety problemy zaczynają się w momencie, gdy tego typu produkty, czyli produkty przetworzone, wchodzą na stałe do naszego menu.
Nasze tempo życia zmienia się diametralnie, a wraz z nim nasze nawyki żywieniowe. Czas ma dla nas bardzo dużą wartość, i coraz większa liczba osób woli przeznaczyć go na coś innego niż nierzadko czasochłonne przygotowywanie posiłków. Przychodząc do domu po całym dniu pracy, wystarczy, że podgrzejemy nasze danie w mikrofalówce i w ciągu kilku minut możemy cieszyć się ciepłym i gotowym posiłkiem, a wolny czas przeznaczyć na relaks. Brzmi świetnie, prawda? Niestety na dłuższą metę skutki takiej diety mogą okazać się dla naszego organizmu druzgocące.
Czytaj także: Obniżenie poziomu cholesterolu naturalnymi sposobami – to proste!
Przeprowadzane na tym polu badania nie pozostawiają złudzeń – współcześni konsumenci bardzo cenią sobie taki rodzaj żywienia i chętnie sięgają po produkty wysoko przetworzone. Według nich są szybkie w przygotowaniu, łatwe do przyrządzenia i wymagają niewielkiej obróbki kulinarnej[2].
Dlaczego zatem powinniśmy unikać żywności przetworzonej, a stojąc w kolejce do kasy zamiast zbożowych batoników wybrać paczkę orzechów lub suszonych owoców? Odpowiedź jest prosta. Opieranie diety na produktach przetworzonych znacznie zwiększa ryzyko występowania następujących chorób:
- otyłości;
- cukrzycy typu 2;
- nowotworów;
- chorób układu sercowo-naczyniowego.
Każda z tych chorób, jeśli zostanie wykryta zbyt późno, może prowadzić do przedwczesnej śmierci. Co więcej, żywność przetworzona, czyli gotowe dania, zupy instant, słodycze, słone przekąski, słodkie napoje gazowane, powodują podwyższenie cholesterolu frakcji LDL (potocznie określanego jako zły cholesterol). Ten przez bardzo długi czas może nie dawać o sobie znać, dlatego też, jeśli nie zostanie odpowiednio wcześnie wykryty, może prowadzić do zmian miażdżycowych, a w następstwie – do miażdżycy lub choroby niedokrwiennej serca.
Przeczytaj również: Cholesterol – mity i fakty
Dieta dobrych produktów – zdrowe tłuszcze
Wielu osobom w trakcie lektury tego tekstu z pewnością nasunęło się pytanie: czy da się kupować prawdziwe produkty i prowadzić zdrową, zbilansowaną dietę, jeśli większość dostępnej żywności zawiera składniki, które mogą mieć wpływ na stan naszego zdrowia i samopoczucie? Jest to jak najbardziej możliwe, jednakże będzie wymagać od nas cierpliwości i poświęcenia temu odpowiedniej ilości czasu. Po jakie produkty w sklepach warto sięgać, aby mieć pewność, że będą dla nas wartościowe?
Przede wszystkim warto wybierać żywność bogatą w zdrowe tłuszcze. Co kryje się pod tą nazwą? Zdrowe tłuszcze to przede wszystkim:
- kwasy tłuszczowe jednonienasycone – sprzyjają utrzymaniu właściwych proporcji stężenia cholesterolu we krwi;
- kwasy tłuszczowe wielonienasycone – zaliczamy do nich niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT) Omega-6 i Omega-3. Wpływają korzystnie na układ krążenia oraz wspomagają utrzymanie właściwego poziomu cholesterolu.
W jakich produktach znajdziemy zdrowe tłuszcze? Są to przede wszystkim:
- olej rzepakowy;
- oliwa z oliwek;
- miękkie margaryny;
- olej słonecznikowy;
- olej kukurydziany;
- olej z nasion lnu oraz siemię lniane;
- ryby morskie i owoce morza;
- orzechy;
- produkty pełnoziarniste;
- pestki i nasiona, np. pestki dyni, nasiona słonecznika;
- awokado.
Czytaj również: Zdrowe tłuszcze
Bardzo dobrym źródłem zdrowych tłuszczów są także roślinne produkty do smarowania pieczywa (np. Optima Cardio* lub Optima Cardio + Potas**). To bardzo dobra i zdrowa alternatywa dla osób, które nie wyobrażają sobie dnia bez kromki świeżego, chrupiącego pieczywa posmarowanego masłem. Produkty tego typu są wzbogacone w odpowiednią dawkę steroli roślinnych, które według Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego i Europejskiego Towarzystwa Miażdżycowego wraz ze zdrowym stylem życia i zbilansowaną dietą stanowią najskuteczniejszy sposób na obniżenie stężenia cholesterolu frakcji LDL[3]. Badania wykazują, że już przy spożyciu 1,5-2,4g steroli dziennie, co odpowiada 3 kromkom pieczywa z Optima Cardio lub Optima Cardio + Potas, możemy skutecznie obniżyć poziom cholesterolu o 7-10% w około 3 tygodnie.
Autorka: Ewelina Ogrzewała, dietetyk Peater
* Udowodniono, że sterole roślinne obniżają poziom cholesterolu we krwi. Wysoki poziom cholesterolu jest czynnikiem ryzyka rozwoju choroby wieńcowej serca. Efekt obniżenia cholesterolu o 7–10% uzyskuje się w ciągu 2–3 tygodni przy konsumpcji od 1,5 do 2,4 g steroli roślinnych dziennie w połączeniu ze zdrowym stylem życia oraz zbilansowaną i zróżnicowaną dietą. Istnieje wiele czynników ryzyka chorób serca. Zmiana jednego z nich nie daje gwarancji obniżenia ryzyka.
** Udowodniono, że sterole roślinne obniżają poziom cholesterolu we krwi. Wysoki poziom cholesterolu jest czynnikiem ryzyka rozwoju choroby wieńcowej serca. Efekt obniżenia cholesterolu o 7–10% uzyskuje się w ciągu 2–3 tygodni przy konsumpcji od 1,5 do 2,4 g steroli roślinnych dziennie w połączeniu ze zdrowym stylem życia oraz zbilansowaną i zróżnicowaną dietą. Istnieje wiele czynników ryzyka chorób serca. Zmiana jednego z nich nie daje gwarancji obniżenia ryzyka.
Potas pomaga w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi.
Bibliografia
[1] L. Kłosiewicz-Latoszek, B. Cybulska, Cukier a ryzyko otyłości, cukrzycy i chorób sercowo-naczyniowych, w: Problemy Higieny i Epidemiologii, nr 2, Warszawa 2011.
[2] G. Adamczyk, Popularność „żywności wygodnej”, Poznań 2010, s. 9.
[3] http://www.dietattheheart.com/cvd_prevention/interventions [dostęp: 30.12.2020].
