Błonnik a cholesterol: czy istnieje zależność?

Redakcja

14.11.2025

4 minuty czytania

Błonnik

„Jedz więcej błonnika” – to zalecenie można usłyszeć coraz częściej. Dlaczego jednak ten składnik jest tak ważny? Okazuje się, że jego spożycie może mieć wpływ m.in. na profil lipidowy. Jak to działa? Z czego to wynika? Jak możesz zwiększyć podaż błonnika w diecie i czemu warto? Odpowiadamy.

Błonnik pokarmowy, czyli co?

Błonnik pokarmowy zalicza się do grupy węglowodanów złożonych. Inaczej ten kompleks określa się włóknem pokarmowym. Składa się on z wielu składników, które można podzielić na dwie frakcje: rozpuszczalną i nierozpuszczalną w wodzie. Do tej pierwszej grupy zaliczają się pektyny, gumy i śluzy roślinne, a do drugiej – zceluloza, ligniny i niektóre hemicelulozy[1].

Na czym polega różnica między nimi? Otóż[2]:

  • błonnik rozpuszczalny wiąże wodę i tworzy żele, a jego spożycie wydłuża czas pasażu jelitowego, co ma m.in. znaczenie dla zachowania prawidłowych wypróżnień;
  • błonnik nierozpuszczalny wpływa natomiast na przyspieszenie perystaltyki jelit i jest ważny dla prawidłowego trawienia.

Oznacza to, że obie frakcje są istotne dla zachowania prawidłowego funkcjonowania organizmu. Dlatego Światowa Organizacja Zdrowia zaleca spożycie minimum 25 g błonnika na dobę[3].

Czy wiesz, że Optima Cardio Active

zawiera naturalne sterole roślinne skutecznie obniżające poziom cholesterolu już po trzech tygodniach codziennego stosowania? W tak niedługim czasie poziom cholesterolu we krwi może się zmniejszyć nawet o 10%.

Dowiedz się więcej

Jak błonnik wpływa na poziom cholesterolu?

O błonniku najczęściej mówi się w kontekście wsparcia układu pokarmowego. I rzeczywiście, ten składnik wspiera prawidłową pracę jelit, ogranicza ryzyko powstawania zaparć i wzdęć oraz pomaga w utrzymaniu zdrowej mikrobioty jelitowej[4]. To jednak nie wszystko. Obie frakcje są istotne dla utrzymania prawidłowego profilu lipidowego.

Jak to działa? Otóż pektyny i beta-glukany, które są ważnymi składnikami błonnika pokarmowego, wspomagają metabolizm cholesterolu. W praktyce[5]:

  • wiążą one kwasy żółciowe;
  • zwiększają lepkość w jelicie, co ogranicza resorpcję zwrotną kwasów żółciowych i zwiększa ich wydalanie.

Ten proces sprawia, że wątroba zwiększa produkcję kwasów żółciowych, wykorzystując do tego cholesterol. W rezultacie obniża się stężenie cholesterolu całkowitego w organizmie.

Ponadto rozpuszczalne frakcje błonnika mogą wiązać sam cholesterol w świetle jelita oraz opóźniać wchłanianie trójglicerydów. To powód, dla którego w aktualnych wytycznych odnośnie do profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych zaleca się spożycie 30-45 g błonnika pokarmowego dziennie[6].

Czy wiesz, że Optima Cardio Active

zawiera naturalne sterole roślinne skutecznie obniżające poziom cholesterolu już po trzech tygodniach codziennego stosowania? W tak niedługim czasie poziom cholesterolu we krwi może się zmniejszyć nawet o 10%.

Dowiedz się więcej

Jak zwiększyć podaż błonnika w diecie?

Błonnik jest składnikiem, który można z łatwością dostarczyć w codziennej diecie. Wystarczy kilka prostych modyfikacji, aby jego podaż wyraźnie wzrosła. I tak[7]:

  • rozpuszczalne frakcje błonnika są obecne przede wszystkim w: płatkach owsianych oraz jęczmiennych, kaszach (zwłaszcza jęczmiennej), owocach, np. jabłkach, cytrusach, truskawkach, jagodach, gruszkach, śliwkach czy brzoskwiniach, warzywach, w tym w pietruszce, marchwi, bakłażanie, kalarepie czy cebuli, nasionach roślin strączkowych, siemieniu lnianym czy orzechach;
  • nierozpuszczalne frakcje błonnika znajdują się m.in. w pieczywie pełnoziarnistym, kaszach, brązowym ryżu i mąkach z pełnego przemiału oraz skórkach warzyw i owoców.

Dlatego wystarczy wprowadzić proste, nieznaczne zmiany w jadłospisie, aby zadbać o profil lipidowy. Aby jeść więcej błonnika:

  • wybieraj produkty pełnoziarniste zamiast z białej, drobno zmielonej mąki – pamiętaj, że przy problemach z cholesterolem pieczywo warto smarować miękką margaryną kubkową z fitosterolami; te naturalne substancje obniżają poziom „złego” cholesterolu LDL o 7-12% w ciągu 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-3 g oraz prowadzeniu zdrowego stylu życia[8]; zawiera je np. Optima Cardio;
  • zwiększ spożycie warzyw i owoców – powinny stanowić ok. 50% tego, co znajduje się na każdym Twoim talerzu[9];
  • sięgaj po nasiona roślin strączkowych co najmniej kilka razy w tygodniu – są nie tylko dobrym źródłem błonnika, ale i zdrowszym zamiennikiem np. czerwonego mięsa – bogatego w tłuszcze nasycone i często również tłuszcze trans, niekorzystne dla profilu lipidowego[10]);
  • dodawaj siemię lniane (najlepiej w formie nasion) oraz orzechy do posiłków – to również ważne źródła błonnika i smaczne urozmaicenie; len potraktuj np. jako „posypkę” na kanapki, do jogurtu, a orzechy (w niewielkiej ilości) – jako zdrową przekąskę.

Kiedy zaczniesz zwracać większą uwagę na zawartość błonnika w diecie, szybko zauważysz różnicę, a nowe nawyki powoli „wejdą w krew”. Zdecydowanie warto je w sobie wyrobić – zarówno z myślą o profilaktyce dyslipidemii, jak i zachowaniu zdrowo zbilansowanej diety w szerszej perspektywie.

Czytasz nas regularnie?

Dodaj Optymalne Wybory do preferowanych źródeł w Google, a nasze artykuły będą częściej pojawiać się w Twoich wynikach wyszukiwania.

Dodaj do preferowanych źródeł w Google

 

[1] www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/67301,blonnik-pokarmowy

[2] www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/67301,blonnik-pokarmowy

[3] https://www.who.int/news/item/17-07-2023-who-updates-guidelines-on-fats-and-carbohydrates

[4] https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/pamietaj-o-blonniku

[5] https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/pamietaj-o-blonniku

[6] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/lista/98769,czy-blonnik-w-diecie-pomaga-zmniejszyc-cholesterol

[7] https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/pamietaj-o-blonniku

[8] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

[9] https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/zasady-zdrowego-zywienia/piramida-zdrowego-zywienia-i-aktywnosci-fizycznej-dla-osob-doroslych-2/

[10] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/67338,tluszcze-podzial-budowa-funkcje-i-wlasciwosci

Najpopularniejsze artykuły

Wizyta u lekarza

Czy wysoki cholesterol zawsze oznacza chorobę serca? Nie – ale działaj, zanim tak się stanie

Wyniki lipidogramu Cię przestraszyły? Zatrzymaj się — wysoki cholesterol to ważny sygnał, ale nie diagnoza choroby serca. To żółte światło, które daje Ci czas na reakcję. Im szybciej zaczniesz działać, tym większe masz szanse, by nigdy nie zobaczyć czerwonego. Dobrym pierwszym krokiem jest świadomość, na co zwracać uwagę na etykietach produktów podczas zakupów. Wysoki cholesterol, […]

Kobieta zasypia w przytulnej sypialni przy nocnej lampce, telefon odłożony ekranem w dół

Sen – co ma wspólnego z metabolizmem i zdrowiem serca?

Sen wpływa na metabolizm i serce: zbyt krótki może nasilać głód, zmniejszać wrażliwość na insulinę i podnosić ciśnienie, dlatego większości dorosłych zaleca się 7–9 godzin snu na dobę, najlepiej o stałych porach. Dobrze przespana noc oznacza lepszy nastrój, więcej energii i większą jasność umysłu. Ale to nie wszystko. W czasie snu organizm reguluje apetyt, gospodarkę […]

Cholesterol

Pierwszy krok do zdrowego serca – sprawdź, jak obniżyć cholesterol

Za wysoki cholesterol? To problem, z którym zmaga się wielu Polaków. Ty też jesteś w tej grupie, a ostatnie wyniki lipidogramu Cię zaniepokoiły? Nie wpadaj w panikę. Zbyt wysoki poziom LDL czy cholesterolu całkowitego to alarmująca sytuacja, ale możesz nad nią zapanować. Zobacz, co zrobić, aby obniżyć cholesterol. Oto rozwiązania, które możesz wdrożyć tu i […]

Przeczytaj także

Kobieta mierzy ciśnienie tętnicze w domu przy porannej kawie

Wiek serca a wiek metrykalny – co wpływa na kondycję układu krążenia?

Wiek serca pokazuje, w jakim wieku byłaby osoba bez dodatkowych czynników ryzyka, która ma takie samo ryzyko sercowo-naczyniowe jak Ty – przy paleniu, nadciśnieniu czy wysokim cholesterolu może być wyraźnie wyższy od wieku metrykalnego. Data urodzenia mówi, ile masz lat, ale nie pokazuje, w jakiej kondycji są serce i naczynia krwionośne. Pomaga w tym tzw. […]

Dieta niskocholesterolowa: jak obniżyć wysoki cholesterol?

20-05-2021, lektura tego artykułu zajmie 5 minut. Wśród przyczyn podniesionego poziomu cholesterolu wymieniamy zarówno czynniki genetyczne, jak […]

Światowy Dzień Serca. Jak rozpoznać problemy kardiologiczne?

Czy wiesz, że choroby serca są każdego roku przyczyną ponad 18,6 mln zgonów na całym świecie? 29 września, jak co roku, obchodzimy Światowy Dzień Serca.

Zobacz na YouTube

Gwarancja skuteczności - Optima Cardio

Jak Obniżyć Cholesterol Bez Leków? 3 Osoby Dzielą się Wynikami "Idź za głosem serca" | Wywiad

Optima Cardio o smaku masła - opakowanie

MAsło czy margaryna

Optima PLUS Omega 3 - opakowanie

Obniż cholesterol w 3 prostych krokach ze sterolami roślinnymi Optima Cardio!

Nordic walking

80% Chorób Serca Można UNIKNĄĆ!

Prawidłowy pomiar ciśnienia

Tłuszcz Brzuszny to NIE Tylko Wygląd

Powiązane artykuły

4.01.2021

Jak w naturalny sposób zwiększyć odporność w czasie pandemii?

5 minut czytania

3.04.2022

Nadciśnienie ukryte – co to jest, jakie są objawy?

2 minuty czytania

5,00

14.10.2022

Czy zawał można przewidzieć? Nieoczywiste objawy zawału!

2 minuty czytania

5,00

Najczęściej zadawane pytania

Błonnik rozpuszczalny (pektyny, beta-glukany) wiąże kwasy żółciowe w jelitach i zwiększa ich wydalanie. Wątroba musi produkować nowe kwasy żółciowe, wykorzystując do tego cholesterol z krwi – to obniża jego stężenie. Dodatkowo błonnik wiąże sam cholesterol w świetle jelita i opóźnia wchłanianie trójglicerydów. Dlatego wytyczne kardiologiczne zalecają 30-45g błonnika dziennie.

Błonnik rozpuszczalny w wodzie jest najskuteczniejszy w obniżaniu cholesterolu. Najlepsze źródła to: beta-glukany z płatków owsianych i jęczmiennych, pektyny z jabłek, cytrusów, truskawek, gumy roślinne z fasoli i grochu, śluz z siemienia lnianego. Błonnik nierozpuszczalny (celuloza z produktów pełnoziarnistych) też jest ważny dla zdrowia jelit i metabolizmu.

WHO zaleca minimum 25g błonnika dziennie dla zdrowia, ale dla obniżenia cholesterolu wytyczne kardiologiczne rekomendują 30-45g. Przykładowy jadłospis: śniadanie – owsianka (4g) z jabłkiem (4g) i siemieniem lnianym (3g), obiad – kasza jęczmienna (6g) z fasolą (7g) i warzywami (5g), kolacja – pieczywo razowe (6g). Razem około 35g błonnika.

Nie znalazłeś informacji, które Cię interesują?

Zadaj pytanie
Optima lady