Miażdżyca mózgu to inaczej miażdżyca naczyń mózgowych. Jest to choroba bardzo poważna, która może doprowadzić do udaru mózgu. Następstwa udaru mogą być natomiast tragiczne w skutkach: należą do nich trwałe kalectwo, a nawet śmierć. Jakie są przyczyny miażdżycy mózgu i jak ją rozpoznać? A co najważniejsze – jak jej zapobiegać? Wyjaśniamy.
Miażdżyca mózgu – co to za choroba?
Miażdżyca to choroba tętnic, prowadząca do zwężenia ich światła. Tętnice zwężają się w wyniku pojawienia się w nich blaszki miażdżycowej, której przyczyną jest z kolei odkładanie się cholesterolu z frakcji LDL. Tętnice zwężają się, co utrudnia przepływ krwi i prowadzi do niedotlenienia narządów – w przypadku tętnic naczyń mózgowych – mózgu[1]. Najbardziej problematyczne w miażdżycy jest to, że może ona rozwijać się bardzo podstępnie, czyli bezobjawowo, co utrudnia skuteczną diagnozę i rozpoczęcie leczenia we właściwym czasie.
Warto wiedzieć, że miażdżyca obecnie występuje u coraz młodszych osób, dlatego nie należy bagatelizować regularnych badań, nawet gdy jest się poniżej 40. czy 50. roku życia. Kiedyś diagnozowano tę chorobę głównie u starszych mężczyzn, dzisiaj jej epidemiologia znacząco się zmieniła – coraz częściej zmagają się z nią kobiety i młodzi ludzie.
Przyczyny miażdżycy mózgu
Miażdżyca mózgu wiąże się z zaburzoną gospodarką lipidową (tłuszczową) organizmu, czyli tzw. profilem lipidowym. Główną przyczyną miażdżycy jest wysoki poziom cholesterolu, powodujący odkładanie się złogów w naczyniach i tętnicach. Wśród innych przyczyn miażdżycy mózgu wymienia się także:
- predyspozycje genetyczne,
- nieprawidłową dietę,
- brak aktywności fizycznej,
- nadwagę lub otyłość,
- cukrzycę,
- nadciśnienie tętnicze,
- palenie papierosów.
O ile na predyspozycje genetyczne człowiek nie ma wpływu, o tyle na większość pozostałych czynników ryzyka – jak najbardziej. Wyeliminowanie używek, wprowadzenie zdrowej diety i ruchu to niezwykle ważne kroki w profilaktyce miażdżycy, które każdy jest w stanie w mniejszym czy większym stopniu wprowadzić w życie.
Objawy miażdżycy naczyń mózgowych
Miażdżyca objawia się inaczej w zależności od naczyń krwionośnych, których dotyczy. W przypadku tętnic szyjnych i kręgowych dostarczających krew do mózgu najczęstszymi objawami są:
- zaburzenia ruchowe lub czuciowe – niedowłady i porażenia, zaburzenia czucia, chwiejność chodu,
- zaburzenia mowy, jeśli jest zwężona tętnica po stronie półkuli dominującej,
- zaburzenia widzenia po stronie zwężenia,
- uszkodzenia słuchu[2].
Jednym z pierwszych objawów, które powinny wzbudzić niepokój, są bóle głowy połączone z utratą równowagi i nudnościami. Nie wolno tego bagatelizować, gdyż (szczególnie u osób starszych) jest to bardzo wyraźny sygnał, że prawdopodobnie w organizmie rozwija się miażdżyca.
Jak ustrzec się przed miażdżycą mózgu? Kluczowa jest dieta
Miażdżycy mózgu, jak i innych naczyń krwionośnych można zapobiec. Profilaktyka obejmuje kilka kluczowych aspektów, wśród których wymienia się wprowadzenie do życia aktywności fizycznej, rzucenie palenia, a przede wszystkim zmianę sposobu żywienia. Dieta w przypadku podwyższonego cholesterolu jest kluczowa, by zapobiec zwężaniu się tętnic. Jak powinna wyglądać? Warto kierować się kilkoma zasadami:
- wprowadzić do diety odpowiednią ilość warzyw i owoców,
- ograniczyć mięso, a w jego miejsce wprowadzić rośliny strączkowe,
- zmniejszyć ilość soli w posiłkach,
- ograniczyć produkty przetworzone i gotowe dania,
- zastąpić cukry proste węglowodanami złożonymi,
- tłuszcze nasycone zastąpić tłuszczami nienasyconymi,
- włączyć do diety żywność wzbogaconą w sterole i stanole roślinne (fitosterole), np. w postaci margaryny Optima Cardio – przyczyniają się one bowiem do obniżenia poziomu „złego” cholesterolu.
Dieta antymiażdżycowa może początkowo wydawać się trudna do wprowadzenia – dla wielu osób wiąże się z diametralną zmianą żywienia. Nie warto jednak z tym zwlekać, gdyż konsekwencje miażdżycy mogą być naprawdę dramatyczne. Wprowadzenie zbilansowanej diety, opartej na wymienionych rekomendacjach może poprawić także samopoczucie i pomóc zrzucić nadmiarowe kilogramy.
[1] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/54556,miazdzyca
[2] https://www.hellozdrowie.pl/co-to-jest-miazdzyca-mozgu-jak-leczyc-i-jak-pokonac-miazdzyce/
