Szacuje się, że niemal jedna trzecia populacji świata zmaga się z nadwagą lub otyłością[1]. To dane, które mogą niepokoić, zwłaszcza że liczba osób z nadprogramowymi kilogramami rośnie, m.in. z uwagi na siedzący tryb życia typowy dla nowoczesnego społeczeństwa. Jak taki stan wpływa na zdrowie serca? Zobacz.
Nadwaga czy otyłość? To ma znaczenie
Chociaż zdarza się, że pojęcia „otyłość” oraz „nadwaga” są używane zamiennie, w rzeczywistości nie są tym samym. Oba problemy wiążą się jednak z nieprawidłowym oraz nadmiernym nagromadzeniem tkanki tłuszczowej w organizmie[2].
Różnica pomiędzy oboma stawami wynika z tego, jak znacząca jest ta nieprawidłowość. Podstawowym kryterium diagnostycznym jest wskaźnik masy ciała BMI. Oblicza się go, dzieląc masę ciała w kilogramach na wzrost w metrach podniesiony do kwadratu. Uzyskany w ten sposób wynik pozwala ocenić, czy waga jest prawidłowa. I tak:
- nadwagę diagnozuje się przy BMI na poziomie 25-29,9 kg/m2;
- otyłość jest diagnozowana, gdy BMI wynosi 30 lub więcej; wyróżnia się 3 stopnie otyłości.
Jak to wygląda w praktyce? Przykładowo, mężczyzna mierzący 180 cm i ważący 90 kg ma BMI 27,8, co oznacza, że ma nadwagę. Gdyby ważył ok. 7-8 kg więcej, byłby już otyły. Nadwagę będzie mieć także kobieta ważąca 73 kg przy wzroście 170 cm, a otyłość zdiagnozuje się u niej przy masie ciała 86 kg.
Warto przy tym wspomnieć, że nowoczesne podejście do zaburzeń wagi – poza wskaźnikiem BMI – uwzględnia również pomiary tkanki tłuszczowej, a zwłaszcza tłuszczu trzewnego. To jego nadmiar ma być najbardziej szkodliwy dla zdrowia[3].
Nadwaga i otyłość szkodzą Twojemu sercu!
O ile jeszcze jakiś czas temu uznawało się, że tylko otyłość jest szkodliwa dla serca, o tyle badania z ostatnich lat pokazują, że ryzyko zgonu wywołanego zaburzeniami pracy układu krążenia rośnie już od BMI na poziomie 25[4]. Przypomnijmy – jest to granica, od której zaczyna się nadwaga. Dlatego nadprogramowa masa ciała może być uznana za czynnik zwiększający ryzyko kardiologiczne.
Z czego to wynika? Problemy wywoływane przez nadmiar tłuszczu, zwłaszcza trzewnego, są złożone. Warto przede wszystkim wspomnieć o tym, że[5]:
- nadprogramowe kilogramy wiążą się z przewlekłym, podostrym stanem zapalnym w organizmie, co może się przełożyć na zwiększenie ryzyka wystąpienia zawału serca czy chorób tętnic obwodowych, a także upośledzenia funkcji skurczowej lewej komory;
- jeśli pacjent zmaga się z nadmiarem brzusznej tkanki tłuszczowej, jest bardziej podatny m.in. na insulinooporność, wysokie stężenie triglicerydów oraz małych, gęstych cząsteczek LDL (tzw. złego cholesterolu), a co za tym idzie – na rozwój miażdżycy, która rodzi powikłania kardiologiczne[6];
- zbyt duży obwód pasa (a co za tym idzie – nadmiar tłuszczu trzewnego) wiąże się również z nadciśnieniem tętniczym czy ze zwiększeniem ryzyka pojawienia się choroby niedokrwiennej serca, a także zawału oraz udaru mózgu.
Dlatego za kliniczne konsekwencje otyłości uznaje się m.in.[7]:
- nadciśnienie tętnicze;
- chorobę niedokrwienną serca;
- komorowe i nadkomorowe zaburzenia rytmu serca;
- żylną chorobę zakrzepowo-zatorową.
Zadbaj o prawidłową masę ciała – serce będzie Ci wdzięczne!
Jak widać, nadprogramowe kilogramy to dodatkowe obciążenie dla serca. To zatem koronny argument, który powinien przekonywać do zadbania o utrzymanie prawidłowej sylwetki.
Jak zadbać o pozbycie się nadprogramowych kilogramów? Jeżeli pomiar masy ciała i BMI wskazuje na to, że masz nadwagę lub otyłość – wprowadź zdrowe zmiany do swojego stylu życia. Wcale nie muszą się one wiązać z ogromem wyrzeczeń i odmawianiem sobie wszystkiego! Co zrobić? Wprowadź zasady zgodne z zaleceniami specjalistów[8]!
- Zadbaj o regularne spożywanie posiłków – jedz 4-5 razy dziennie, w miarę równych odstępach czasu, bez podjadania. Pozwoli to m.in. na utrzymanie optymalnego poziomu cukru w ciągu dnia.
- Jedz więcej warzyw i owoców. Powinny stanowić połowę spożywanego pokarmu (z czego przeważać powinny warzywa!).
- Sięgaj po więcej produktów pełnoziarnistych – są bogatym źródłem błonnika pokarmowego, a także witamin i składników mineralnych.
- Ogranicz spożycie tłuszczów nasyconych, a zatem głównie czerwonego mięsa oraz mleka i jego przetworów. Pomyśl np. o zastąpieniu masła miękką margaryną kubkową, bogatą w tłuszcze nienasycone – dobrym wyborem może być choćby Optima Cardio.
- Ogranicz spożycie cukru oraz słodyczy, a także żywności wysoko przetworzonej, w tym fast-foodów. Dobrymi alternatywami dla niezdrowych przekąsek mogą być owoce i orzechy.
- Zrezygnuj z alkoholu i pamiętaj o prawidłowym nawodnieniu organizmu.
Istotne kwestie to również:
- dostosowanie łącznej kaloryczności spożywanych posiłków do zapotrzebowania energetycznego organizmu (zależy ono m.in. od wieku, płci czy wykonywanej pracy);
- utrzymanie odpowiedniej aktywności fizycznej – minimum dla dorosłego człowieka wg WHO to 150-300 min umiarkowanej aktywności tygodniowo[9].
Zastosuj się do tych zasad, aby krok po kroku pozbyć się nadprogramowych kilogramów i „odciążyć” serce. Powodzenia!
[1] https://www.mp.pl/nadwaga-i-otylosc/aktualnosci/320911,przyczyna-otylosci-a-ryzyko-chorob-serca
[2] https://www.mp.pl/nadwaga-i-otylosc/wytyczne/246952,-nadwaga-i-otylosc-u-doroslych
[3] J.w.
[4] https://www.mp.pl/nadwaga-i-otylosc/wywiady/338980,otylosc-moze-byc-leczona-przez-kardiologa
[5] http://www.pnmedycznych.pl/wp-content/uploads/2015/06/pnm_2013_019-025b.pdf
[6] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/54556,miazdzyca
[7] http://www.pnmedycznych.pl/wp-content/uploads/2015/06/pnm_2013_019-025b.pdf
[8] https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/zasady-zdrowego-zywienia/piramida-zdrowego-zywienia-i-aktywnosci-fizycznej-dla-osob-doroslych-2/
[9] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/physical-activity
