Nadciśnienie jest poważnym stanem, z którym zmaga się spore grono Polaków. Niepokojący jest przy tym fakt, że wielu rodaków cierpi na tzw. nadciśnienie ukryte. Dowiedz się, czym jest i jakie mogą być jego skutki zdrowotne.
Szacuje się, że nadciśnienie ukryte może dotyczyć nawet 10% pacjentów, w przypadku których pomiary wykonywane w gabinecie lekarskim są prawidłowe[1]. Jest to tak samo poważny stan, który skutkuje wieloma problemami zdrowotnymi. To główny powód, dla którego należy systematycznie monitorować wartości ciśnienia tętniczego – nie tylko przy okazji profilaktycznych badań lekarskich, ale także w warunkach domowych.
Nadciśnienie ukryte – co to jest?
Mianem nadciśnienia ukrytego (maskowanego) określa się nieprawidłowe wartości ciśnienia tętniczego po pomiarach w warunkach domowych lub po przeprowadzeniu holtera przy utrzymywaniu się prawidłowych wartości podczas pomiarów dokonywanych przez lekarza. Jest to więc przypadłość odwrotna do tzw. nadciśnienia białego fartucha, którego istotą jest wzrost ciśnienia tętniczego podczas pomiaru gabinetowego.
Skąd się bierze nadciśnienie ukryte? Poznaj czynniki ryzyka
Obserwacja pacjentów zmagających się z nadciśnieniem ukrytym pozwoliła na wyodrębnienie kilku czynników, które zwiększają prawdopodobieństwo rozwoju tej odmiany choroby.
Jednym z głównych czynników jest wiek – odsetek dzieci i osób poniżej 20. roku życia jest znacznie mniejszy w porównaniu do dorosłej populacji[2].
Zalicza się do nich m.in.:
- przewlekły stres, najczęściej związany z pracą zawodową,
- nadmierne spożywanie alkoholu,
- aktywność fizyczna[3].
Ponadto zauważono, że wzrost ciśnienia tętniczego zwykle ma miejsce w godzinach porannych i godzinach nocnych[4]. Zaś u niektórych osób nadciśnienie może ujawniać się tylko w czasie pracy, co ma związek z wielogodzinnym siedzeniem za biurkiem oraz nadmiernym stresem[5].
Nadciśnienie ukryte – czy stanowi zagrożenie?
Bardzo wysokie ciśnienie tętnicze krwi to poważny problem – niezależnie od tego, w jakich warunkach dochodzi do jego ujawnienia. Jednak zdaniem specjalistów to właśnie nadciśnienie ukryte wiąże się ze znacznie większym ryzykiem chorób układu sercowo-naczyniowego i chorób nerek w porównaniu do np. ciśnienia białego fartucha i tylko niewiele mniejszym ryzykiem tych schorzeń w porównaniu do typowego nadciśnienia tętniczego[6]. Zdaniem naukowców ukryte nadciśnienie zwiększa ryzyko śmierci spowodowanej chorobami serca nawet o 126%[7].
Wśród najczęstszych powikłań nadciśnienia ukrytego wymienia się m.in.:
- przerost lewej komory serca[8],
- pogrubienie błony wewnętrznej i środkowej tętnicy szyjnej.
Nadciśnienie ukryte trzeba leczyć
Nadciśnienie ukryte wymaga leczenia, podobnie jak każda inna forma tego schorzenia. Dobra wiadomość jest taka, że – z uwagi na przyczyny problemu – zwykle wystarczą metody niefarmakologiczne. Podstawą jest więc zmiana stylu życia.
Ograniczenie palenia
Uważa się, że nadciśnienie maskowane występuje znacznie częściej u palaczy. Warto więc zerwać z nałogiem albo przynajmniej ograniczyć liczbę wypalanych papierosów.
Większa aktywność fizyczna
Nie musisz od razu stać się zawodowym sportowcem czy wykonywać ciężkie treningi na siłowni. Jeśli więcej czasu spędzasz za biurkiem, zwiększ swoją aktywność. Zrezygnuj z windy na rzecz wchodzenia po schodach. Przesiądź się do komunikacji miejskiej i wysiadaj kilka przystanków wcześniej, aby pozostałą trasę pokonać pieszo.
Zmień dietę na zdrowszą
Jeśli wiele godzin spędzasz w pracy, z pewnością nie zawsze masz czas na pełnowartościowy posiłek. Chociaż w sięganiu po szybkie przekąski nie ma nic złego, warto przyjrzeć się swoim nawykom.
Pamiętaj, że nadciśnienie tętnicze często idzie w parze z podwyższonym poziomem cholesterolu LDL – uważa się, że przekroczenie optymalnego stężenia frakcji LDL zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych u osób z nadciśnieniem tętniczym nawet dwukrotnie[9]. Warto zatem nie tylko ograniczyć ilość soli w diecie, ale także zadbać o obecność niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych.
Do codziennego jadłospisu można włączyć także sterole roślinne, w które została wzbogacona m.in. miękką margaryna Optima Cardio. Udowodniono, że fitosterole przyczyniają się do redukcji poziomu cholesterolu o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni przy ich dziennym spożyciu na poziomie 1,5-2,4 g w połączeniu ze zdrową dietą[10].
Nawet jeśli należysz do grupy ryzyka, możesz uniknąć nadciśnienia ukrytego. Wystarczy, że będziesz stale monitorować wartości ciśnienia tętniczego i – w razie przekroczenia obowiązującej normy – zmienisz styl życia na zdrowszy.
[1] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58797,nadcisnienie-ukryte
[2] Jerzy A. Głuszek, Waldemar Olszewski; Nadciśnienie maskowane (ukryte). Uwagi kliniczne; Choroby Serca i Naczyń 2010, tom 7, nr 1, 1–6; Copyright © 2010 Via Medica, ISSN 1733–2346
[3] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58797,nadcisnienie-ukryte
[4] Jerzy A. Głuszek, Waldemar Olszewski; Nadciśnienie maskowane (ukryte). Uwagi kliniczne; Choroby Serca i Naczyń 2010, tom 7, nr 1, 1–6; Copyright © 2010 Via Medica, ISSN 1733–2346
[5] https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C80035%2Czbyt-dlugie-siedzenie-w-pracy-grozi-ukrytym-nadcisnieniem.html
[6] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58797,nadcisnienie-ukryte
[7] Jerzy A. Głuszek, Waldemar Olszewski; Nadciśnienie maskowane (ukryte). Uwagi kliniczne; Choroby Serca i Naczyń 2010, tom 7, nr 1, 1–6; Copyright © 2010 Via Medica, ISSN 1733–2346
[8] https://europepmc.org/article/med/18698202
[9] https://www.mp.pl/pacjent/choroby-ukladu-krazenia/aktualnosci/194991,zabojczy-duet-hiperlipidemia-i-nadcisnienie
[10] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can
