Problemy z sercem często kojarzą się z chorobą niedokrwienną (tzw. wieńcówką) czy wadą mięśnia sercowego. Jednak częstym problemem jest również kardiomiopatia. To choroba, która może mieć zróżnicowane podłoże, a jedną z jej wtórnych postaci jest kardiomiopatia metaboliczna[1]. Zobacz, komu grozi i na co warto zwrócić uwagę.
Co to jest kardiomiopatia?
Kardiomiopatia jest chorobą diagnozowaną, gdy dochodzi do zaburzeń w strukturze lub pracy serca[2]. Jak wynika z tego opisu, nie jest to jedna jednostka chorobowa, a ich grupa. Dlatego poszczególne wersje kardiomiopatii mogą się między sobą różnić – zarówno objawami, jak i podłożem[3].
Ten stan może mieć charakter[4]:
- pierwotny – do tej grupy zalicza się m.in. kardiomiopatię rozstrzeniową, przerostową czy restrykcyjną;
- wynikający z zapalenia mięśnia sercowego;
- wtórny – kardiomiopatia rozwija się wówczas np. w efekcie choroby niedokrwiennej serca, nadciśnienia, problemów z zastawkami, choroby alkoholowej, dystrofii mięśniowej, zaburzeń okołoporodowych oraz metabolicznych.
Kardiomiopatia metaboliczna – co to za choroba?
Kardiomiopatia metaboliczna rozwija się w przebiegu chorób o podłożu hormonalnym, spichrzeniowym oraz przy niedoborach elektrolitów czy witamin[5]. Może towarzyszyć m.in. takim schorzeniom jak[6]:
- nadczynność lub niedoczynność tarczycy;
- cukrzyca;
- akromegalia (związana z nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu spowodowanym zazwyczaj obecnością łagodnego guza przysadki mózgowej[7]);
- guz chromochłonny, zwykle ulokowany w nadnerczach lub ich sąsiedztwie, prowadzący do nadprodukcji adrenaliny i noradrenaliny[8];
- niewydolność kory nadnerczy;
- choroba Pompego (związana z niedoborem enzymu, kwaśnej alfa-glukozydazy, co powoduje nadmierną akumulację glikogenu, m.in. w mięśniu sercowym[9]);
- choroba Niemanna i Picka (związaną z nieprawidłowym gromadzeniu się lipidów w wątrobie, śledzionie, płucach, szpiku kostnym i mózgu).
Może także towarzyszyć niedoborom[10]:
- potasu i magnezu – elektrolitów, które są istotne dla zachowania prawidłowej pracy mięśnia sercowego;
- witaminy B1 – przy jej deficycie może się rozwinąć choroba beri-beri, której konsekwencjami są m.in. skurcze i zanik mięśni oraz niewydolność serca[11].
Jak zmniejszyć ryzyko wystąpienia kardiomiopatii metabolicznej?
Chociaż część schorzeń o charakterze metabolicznym jest uzależniona od genetyki, niektóre z nich mogą się rozwinąć również jako konsekwencja niezdrowego stylu życia. Doskonałym przykładem jest cukrzyca. Z tym schorzeniem mierzy się nawet 3 mln Polaków, a zdecydowana większość z nich (85-90%) to osoby z cukrzycą typu II. Jest ona związana w większości przypadków z otyłością oraz nadmiernym i nieprawidłowym rozkładem tkanki tłuszczowej w organizmie[12].
Innym przykładem jest stan niedoczynności tarczycy – może on być wtórnym powikłaniem otyłości[13]. Dlatego warto zadbać o utrzymanie prawidłowej sylwetki.
Warto pamiętać, że zaburzenia metaboliczne mogą prowadzić nie tylko do obniżenia jakości życia, ale i do jego skrócenia. Dobrze również pozostawać w regularnym kontakcie z lekarzem, wykonywać badania profilaktyczne i dbać o prawidłowo zbilansowaną dietę oraz zachowanie aktywności fizycznej.
Nie tylko kardiomiopatia – powikłania chorób metabolicznych
Wspomniane wyżej choroby metaboliczne o podłożu związanym głównie ze stylem życia mogą doprowadzić nie tylko do rozwoju kardiomiopatii. Zakres ich powikłań jest znacznie szerszy. Przykładowo, zbyt wysoka masa ciała może przełożyć się na rozwój[14]:
- nadciśnienia tętniczego, którego konsekwencją może być np. przerost lewej komory serca[15];
- choroby niedokrwiennej serca, która to może doprowadzić np. do zawału serca i przedwczesnego zgonu[16];
- migotania przedsionków.
Warto więc przyjrzeć się swojemu jadłospisowi, częstotliwości uprawiania sportu czy sięgania po używki – to pierwszy krok w stronę zdrowszego serca i lepszego samopoczucia. Spróbuj i żyj dłużej!
[1] https://kardiologia.mp.pl/wytyczne/kardiomiopatia-przerostowa/347805,postepowanie-w-kardiomiopatiach-cz-1
[2][2] https://kardiologia.mp.pl/wytyczne/kardiomiopatia-przerostowa/347805,postepowanie-w-kardiomiopatiach-cz-1https://kardiologia.mp.pl/wytyczne/kardiomiopatia-przerostowa/347805,postepowanie-w-kardiomiopatiach-cz-1
[3] https://www.mp.pl/pacjent/choroby-ukladu-krazenia/aktualnosci/242269,kardiomiopatie-serce-w-przebudowie
[4] Beręsewicz A., Niewydolność serca z lotu ptaka [w:] Patofizjologia niewydolności serca, red. A. Beręsewicz, Warszawa 2010, s. 7-10.
[5] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.16.5.
[6] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.16.5.
[7] https://www.mp.pl/pacjent/endokrynologia/choroby/77595,akromegalia-przyczyny-objawy-diagnostyka-i-leczenie
[8] https://www.mp.pl/pacjent/endokrynologia/choroby/168904,guz-chromochlonny-pheochromocytoma
[9] https://www.mp.pl/pacjent/neurologia/choroby/275221,choroba-pompego-objawy-leczenie-diagnostyka
[10] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.16.5.
[11] https://www.mp.pl/pacjent/choroby/372024,choroba-beri-beri-objawy-przyczyny-i-leczenie
[12] https://www.termedia.pl/diabetologia/Prawie-8-mln-Polakow-ma-cukrzyce-lub-stan-przedcukrzycowy,58914.html
[13] Adamski W., Szulińska M., Bogdański P. Wtórne przyczyny otyłości. Forum Zaburzeń Metabolicznych. 2012; 3(1): 6-13.
[14] Bąk-Sosnowska M., Białkowska M., Bogdański P., et al.: Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na otyłość 2022 – stanowisko Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości. Medycyna Praktyczna (wydanie specjalne), maj 2022
[15] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58698,nadcisnienie-tetnicze
[16] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/62029,choroba-wiencowa
