Serce w pandemii: czy COVID-19 wpływa na choroby sercowo-naczyniowe?
COVID-19 to choroba, której skutki można odczuwać nawet w przypadku łagodnego przebiegu. Stanowi poważne zagrożenie dla serca, dlatego warto sprawdzić jego kondycję po przechorowaniu – niezależnie od stopnia nasilenia objawów. Szczegółowa diagnostyka pozwoli na wykrycie ewentualnych problemów i wdrożenie odpowiedniego leczenia.
Mianem COVID-19 określa się zespół objawów – głównie ze strony układu oddechowego, wywołanych przez koronawirusa SARS-Cov-2. Zalicza się do nich m.in. kaszel suchy, gorączkę, duszność[1]. Przy cięższym przebiegu może pojawić się również zapalenie płuc, któremu towarzyszy ostra niewydolność oddechowa[2].
Przechorowanie COVID-19 a kondycja serca
COVID-19 może mieć różny przebieg – od bezobjawowego, poprzez łagodny, a skończywszy na stanach zagrażających życiu. Samo wyzdrowienie nie oznacza jednak, że choroba została zażegnana. W związku z tym, że koronawirus Sars-Cov-2 silnie oddziałuje na organizm, może zasiać poważne spustoszenie – także u osób bez wyraźnych objawów.
Coraz częściej mówi się o wpływie koronawirusa Sars-Cov-2 na serce, co potwierdzają wyniki badań naukowych. Hiszpańscy naukowcy przeanalizowali wyniki badań laboratoryjnych, rezonansu magnetycznego i EKG pracowników służby zdrowia. U 40% osób stwierdzono zapalenie mięśnia sercowego lub zapalenie osierdzia[3].
Ponadto obserwacje pokazują, że przechorowanie COVID-19 może skutkować wieloma innymi powikłaniami kardiologicznymi. Zalicza się do nich m.in.:
- zawał serca,
- zaburzenia rytmu serca,
- niewydolność serca,
- duszności pojawiające się w trakcie wysiłku fizycznego,
- bóle w klatce piersiowej.
Okazuje się, że często – szczególnie w przypadku ciężkiego przebiegu choroby z objawami ostrej niewydolności oddechowej – dochodzi do niewydolności serca. Ma to związek z powstającą tzw. burzą cytokin, która może powodować uszkodzenie wielu innych narządów – w tym serce[4].
Warto przy tym podkreślić, że powikłania po COVID-19 dotykające układu sercowo-naczyniowego mogą pojawić się nawet po kilku miesiącach od wyzdrowienia. Występują nie tylko o starszych osób obciążonych chorobami współistniejącymi, ale również u pacjentów młodych – nieobciążonych żadnymi schorzeniami przewlekłymi.
Jak sprawdzić stan serca po przechorowaniu COVID-19?
Niezależnie od tego, z jak ciężkim przebiegiem choroby się zmagałeś i czy po przechorowaniu odczuwasz jakiekolwiek objawy zespołu postcovidowego, warto sprawdzić kondycję serca. Pomoże w tym komplet badań, które pozwolą na ocenę stanu mięśnia sercowego.
-
Echo serca
Echo serca należy do badań obrazowych, które pozwala na szybką i bezinwazyjną ocenę poszczególnych elementów serca – w tym jam oraz zastawek. Widoczne upośledzenie czynności skurczowej mięśnia sercowego może wskazywać na rozwój choroby wieńcowej[5].
-
EKG
EKG (elektrokardiografia) jest bezinwazyjnym i bezbolesnym badaniem, które umożliwia wykrycie nieprawidłowości w pracy mięśnia sercowego.
-
Badania laboratoryjne
W ocenie kondycji serca pomagają również badania laboratoryjne. Chociaż podstawą jest morfologia krwi, warto wykonać dodatkowe oznaczenia.
D-dimery to jeden z głównych parametrów, który pozwala na zdiagnozowanie chorób zakrzepowych. Podwyższony poziom, przekraczający obowiązujące normy, może wskazywać na wystąpienie incydentów zakrzepowo-zatorowych.
Kinaza keratynowa (CK) to oznaczenie poziomu enzymu, który bierze udział w przemianach energetycznych organizmu. Jego podwyższony poziom może wskazywać m.in. na choroby mięśnia sercowego – zawał serca, zapalenie mięśnia sercowego, uraz serca.
Troponina – podobnie jak kinaza keratynowa – należy do grupy biomarkerów sercowych[6]. Jest enzymem, którego podwyższone stężenie może świadczyć o zawale serca.
Trudno jest przewidzieć przebieg COVID-19 i ocenić ryzyko wystąpienia sercowego zespołu postcovidowego, dlatego zawczasu warto zadbać o kondycję swojego serca. Podstawą jest odpowiednia dieta – z ograniczeniem produktów będących źródłem tłuszczów trans i tłuszczów nasyconych, wspomagana regularną aktywnością fizyczną.
[1] https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/koronawirus/koronawirus-warto-wiedziec/225676,koronawirus-najnowsze-informacje
[2] https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/koronawirus/koronawirus-warto-wiedziec/225676,koronawirus-najnowsze-informacje
[3] https://www.dicardiology.com/article/long-term-cardiovascular-impact-covid-19
[4] https://podyplomie.pl/medycyna/34523,zakazenie-sars-cov-2-a-choroby-ukladu-sercowo-naczyniowego-wybrane-zagadnienia
[5] https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/62359,echokardiografia-serca-echo-serca
[6] https://kardiologia.mp.pl/wytyczne/covid/235857,choroby-ukladu-sercowo-naczyniowego-wczasie-pandemii-covid-19
