W Polsce jest ponad 1,6 mln osób chorych na wieńcówkę[1] – schorzenie, które może zwiększyć ryzyko przedwczesnej śmierci. Co jednak dokładnie kryje się pod tą nazwą choroby? Z czym wiąże się wieńcówka? Jak przebiega jej diagnostyka? Wyjaśniamy.
Co to jest wieńcówka?
Wieńcówka jest potoczną nazwą choroby niedokrwiennej serca. Ma ona związek z obszarem, którego dotyczy to schorzenie – to głównie tętnice wieńcowe[2]. Polega ona na niewystarczającym dopływie tlenu oraz krwi do serca, co jest efektem zwężenia tętnic wieńcowych[3].
Taki stan ma bezpośredni związek z rozwojem miażdżycy, a zatem z „zatykaniem się” tętnic na skutek osadzania się na ich ścianie blaszek miażdżycowych[4]. Powoduje to osłabienie przepływu krwi przez zajęte chorobą naczynia, a dalej – poważne konsekwencje zdrowotne.
Przewlekłe i ostre zespoły wieńcowe, czyli dwie postaci wieńcówki
Wieńcówka może przebiegać na dwa sposoby – w zależności od tego, jak szybko postępuje choroba niedokrwienna. W tej perspektywie można wyróżnić:
- ostre zespoły wieńcowe, związane z gwałtownym obniżeniem ilości tlenu dopływającego do serca i/lub niemal całkowitym przerwaniem dostawy krwi do tego mięśnia – w tej grupie znajdują się zawały serca;
- przewlekłe zespoły wieńcowe, a zatem takie, w których niedokrwienie mięśnia sercowego rozwija się powoli, a jego nasilenie oraz związane z nim objawy postępują w niewielkim tempie[5].
Czym może się objawiać choroba wieńcowa?
Gdy mowa o przewlekłej postaci zespołów wieńcowych, najczęściej w ich przebiegu pojawia się zespół charakterystycznych symptomów.
Najważniejszy objaw to dławica piersiowa[6], czyli wrażenie ucisku, dławienia albo gniecenia w klatce piersiowej. Taki ból:
- pojawia się zazwyczaj za mostkiem i promieniuje w stronę szyi, górnej części brzucha czy lewego ramienia;
- występuje zwykle przy wysiłku fizycznym, np. wchodzeniu po schodach i ustępuje w spoczynku;
- bywa też obserwowany w sytuacjach stresu emocjonalnego albo po zjedzeniu zbyt obfitego posiłku;
- najczęściej trwa kilka minut i ustępuje samoistnie lub po podaniu nitrogliceryny[7].
Temu objawowi mogą także towarzyszyć silne zawroty głowy, osłabienie czy kołatanie serca. Jeśli pojawią się takie symptomy, warto udać się do lekarza rodzinnego. Skieruje on na odpowiednie badania (podstawa to diagnostyka laboratoryjna: lipidogram, morfologia, glukoza, hormony tarczycy, kreatynina itp.; oraz EKG), a w razie potrzeby zaleci wizytę u kardiologa.
Co sprzyja rozwojowi wieńcówki?
Wieńcówka jest chorobą, która w zdecydowanej większości przypadków wiąże się z miażdżycą. Natomiast to schorzenie jest skorelowane przede wszystkim z prowadzonym stylem życia[8]. Dlatego ryzyko rozwoju choroby niedokrwiennej serca wzrasta u osób, które:
- nieprawidłowo się odżywiają (chodzi przede wszystkim o dietę, która sprzyja podniesieniu poziomu cholesterolu, a zatem np. bogatą w czerwone mięso, tłusty nabiał czy produkty wysoko przetworzone);
- mają niewielką aktywność fizyczną;
- zmagają się z nadwagą lub otyłością;
- palą papierosy i nadużywają alkoholu[9].
Ryzyko pojawienia się wieńcówki podnoszą także czynniki niezależne od pacjenta, np.:
- predyspozycje genetyczne;
- wiek (ryzyko wzrasta u kobiet ok. 55. r.ż., u mężczyzn – ok. 45. r.ż.);
- płeć – bardziej podatni na wieńcówkę są mężczyźni; u kobiet pojawia się ona najczęściej po menopauzie, w wyniku zaniknięcia kardioprotekcyjnego działania estrogenów[10].
Jak wykryć wieńcówkę?
Wcześnie wykryta wieńcówka daje najlepsze efekty leczenia. Zastanawiasz się więc, na co zwrócić uwagę? Przede wszystkim regularnie wykonuj badania kontrolne zlecone przez lekarza. Podstawa to lipidogram, czyli oznaczanie poziomu cholesterolu. Jeśli wyniki wykażą podniesiony poziom LDL („złego” cholesterolu), cholesterolu całkowitego czy trójglicerydów – koniecznie zmień styl życia, a w szczególności dietę. Długotrwale utrzymujący się niepoprawny profil lipidowy prowadzi do rozwoju miażdżycy, a w konsekwencji – choroby wieńcowej[11].
Lekarz może również zalecić wykonanie elektrokardiogramu (EKG) lub echo serca, np. jeśli pojawią się u Ciebie objawy podobne do dławicy piersiowej.
Pamiętaj także o profilaktyce choroby wieńcowej. W jej ramach zadbaj o odpowiednią dawkę ruchu (minimum 150-300 minut średnio intensywnej aktywności tygodniowo[12]) oraz zdrową dietę. Masło, które jest źródłem aterogennych nasyconych kwasów tłuszczowych i izomerów trans, zamień na miękką margarynę kubkową, która dostarcza „dobrych” nienasyconych kwasów tłuszczowych. Optima Cardio dodatkowo zawiera fitosterole, które obniżają poziom cholesterolu LDL o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni, przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g i zachowaniu zdrowego stylu życia oraz zrównoważonej diety[13].
Rozsądne wybory związane z prowadzeniem zdrowego trybu życia zaowocują lepszym stanem organizmu na lata. Warto o tym pamiętać na co dzień!
[1] https://pacjent.gov.pl/zapobiegaj/czy-grozi-ci-choroba-wiencowa
[2] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/62029,choroba-wiencowa
[3] https://pacjent.gov.pl/zapobiegaj/czy-grozi-ci-choroba-wiencowa
[4] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/54556,miazdzyca
[5] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/62029,choroba-wiencowa
[6] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/62029,choroba-wiencowa
[7] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/62029,choroba-wiencowa
[8] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/54556,miazdzyca
[9] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/62029,choroba-wiencowa
[10] https://www.termedia.pl/Dyslipidemia-menopauzalna-8211-patogeneza-i-leczenie,8,1502,1,1.html
[11] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/54556,miazdzyca
[12] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/physical-activity
[13] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can
