Nawet jeśli na Święta Bożego Narodzenia musimy jeszcze poczekać, to chcąc przygotować je w prawdziwie tradycyjny sposób, warto zabrać się do pracy już teraz! Zwłaszcza jeśli mamy w planach przyrządzić tradycyjny świąteczny piernik. To ciasto smakuje najlepiej, kiedy jest przygotowane nawet kilka tygodni przed świętami!
Historia piernika
To pyszne wigilijne ciasto stanowi niezbędny element każdych Świąt Bożego Narodzenia. Tradycyjnie przygotowuje się je na miodzie, z wykorzystaniem mąki pszennej i żytniej, licznych przypraw korzennych i jajek. Opcjonalnie można także dodać orzechy lub suszone owoce np. suszone śliwki.
Jak wskazują dane źródłowe, piernik znany był już w XIII lub XIV wieku. Pierwowzorem tego ciasta są starożytne “miodowniki”, czyli ciasta posmarowane miodem. Natomiast twórcami receptur pierwszych pierników byli zakonnicy, zwłaszcza benedyktyni. Jak wskazują historycy, receptury na tradycyjne wypieki były ściśle strzeżone i przekazywane włącznie z pokolenia na pokolenie.
Staropolski piernik – co to jest?
Wśród polskich miast to właśnie Toruń i Gdańsk najbardziej zasłynęły z wypieku staropolskich ciast dojrzewających. Wydaje się, że przyczyną tego było korzystne położenie Torunia na drodze handlowej pomiędzy Gdańskiem a Lwowem, co zapewniało stały dopraw egzotycznych i drogich przypraw.
Jak się okazuje, staropolski piernik dojrzewający nie był jednak jedynie słodką przekąską, ale pełnił także inne funkcje, pośród których należy wymienić:
- zakąskę do alkoholu (np. wódki);
- posiłek dla żołnierzy;
- lekarstwo na trawienie;
- towar eksportowy.
Jak głoszą nasze babcie, a także tradycyjne receptury, dobry piernik wymaga kilku tygodni, podczas których dojrzewa i mięknie w oczekiwaniu na ten wyjątkowy czas roku, jakim są Święta Bożego Narodzenia. Także dane historyczne wskazują, że pyszne ciasto przygotowywane szczególnie na Wigilię, tzw. „katarzynka”, to piernik wypiekany od 25 listopada, aż do Bożego Narodzenia.
Przepis na piernik świąteczny
Jeśli twój piernik jeszcze nie wygrzewa się w piekarniku, mamy dla Ciebie tradycyjny przepis na prawdziwy świąteczny piernik na miodzie! Smacznego!
Składniki na piernik
- Masło – 3/4 kostki – 150 g;
- Otręby owsiane – 1 łyżka – 7 g;
- Cukier (brązowy lub biały) – 1 szklanka – 250 g;
- Miód – 2 łyżki – 50 g;
- Powidła śliwkowe (najlepiej domowe) – 2 łyżki – 40 g;
- Przyprawa korzenna lub do piernika – 4 łyżeczki – około 24 g;
- Cynamon – 1 łyżeczka – 5 g;
- Kakao wytrawne – 2 łyżki;
- Soda oczyszczona lub proszek do pieczenia – 2 łyżeczki – 10 g;
- Kawa zbożowa – 2 łyżki – 20 g;
- Mleko 1,5% tł. – 1 szklanka – 250 ml;
- Jaja kurze – 2 sztuki – 112 g;
- Mąka pszenna i żytnia – po 1 1/4 szklanki – w sumie około 320 g.
Czas przygotowania: 35 – 40 minut + czas pieczenia.
Ilość porcji: 12.
Dodatki – z czym podawać piernik?
Piernik z tego przepisu możesz dodatkowo podać polany polewą czekoladową lub posmarowany powidłami śliwkowymi.
Przygotowanie piernika krok po kroku
- Piekarnik nagrzej do temperatury 175 °C. Najlepiej będzie, jeśli ustawisz grzanie góra – dół, bez funkcji termoobiegu.
- Przygotuj formę do wypiekania ciasta, tzw. „keksówkę”. Nasza ma wymiary 12 x 25 cm. Od wewnątrz posmaruj ją tłuszczem i obsyp otrębami owsianymi.
- Pozostałą ilość masła roztop w rondlu dużej wielkości, dodaj cukier i wymieszaj całość.
- Gdy masło całkowicie się rozpuści, dodaj miód, powidła, przyprawy (przyprawę do piernika i cynamon), a także kakao. Całość podgrzewaj na małym ogniu, cały czas mieszając, do dokładnego połączenia się składników.
- Następnie zdejmij rondel z ognia i po delikatnym przestudzeniu masy, dodaj pozostałe składniki: sodę lub proszek do pieczenia, kawę zbożową, mleko i jajka. Całość w szybkim tempie wymieszaj, aż składniki całkowicie się połączą.
- Przesiej mąkę przez sitko i następnie stopniowo dodawaj ją do masy z rondla, cały czas mieszając, tak, aby nie powstawały grudki z mąki.
- Tak przygotowaną masę przelej do przygotowanej wcześniej formy i wstaw ją do nagrzanego piekarnika.
- Całość piecz przez 45 – 55 minut w temperaturze 175 °C.
- Gotowe ciasto wyjmij z piekarnika i pozostaw do ostudzenia.
- Po całkowitym ostudzeniu ciasta możesz podać je z powidłami śliwkowymi lub polane polewą czekoladową.
Wskazówki:
Jeśli chcesz, aby twoje ciasto pozostało wilgotne, aż do Wigilii, trzymaj je w pojemniku na pieczywo lub w torebce foliowej.
Smacznego!
Wartość odżywcza piernika
| Wartość odżywcza 1 porcji piernika | ||||
| Energia (kcal) | Białko (g) | Tłuszcze (g) | Węglowodany (g) | Błonnik pokarmowy (g) |
| 319,0 | 4,7 | 10,9 | 50,6 | 1,8 |
Kaloryczność piernika
Kaloryczność może być bardzo różna w zależności od tego, z jakiego przepisu skorzystasz. Na wartość odżywczą naszego wypieku będą mieć wpływ wszystkie składniki, a także ilości, z jakich skorzystamy. Biorąc pod uwagę, że to ciasto jest zasobne w miód, a może także zawierać orzechy czy suszone owoce, to także jego wartość kaloryczna jest stosunkowo wysoka. Zatem warto podzielić się swoim wypiekiem z najbliższymi!
