5,00

Cukrzyca a miażdżyca: czy istnieje zależność?

Redakcja Optymalnewybory.pl

27.07.2022

2 minuty czytania

<p>3d rendering atherosclerosis with cholesterol blood or plaque in vessel cause of coronary artery disease</p>

Cukrzyca oraz miażdżyca są jednymi z najpoważniejszych chorób cywilizacyjnych XXI wieku. W Polsce jest ok. 3 mln pacjentów, u których zdiagnozowano to pierwsze schorzenie[1], natomiast miażdżyca prowadzi do śmierci nawet 60 tys. pacjentów rocznie[2]. Pytanie więc, czy między tymi chorobami istnieje zależność?

Optima Cardio

Skąd biorą się cukrzyca i miażdżyca?

Aby zrozumieć istnienie zależności pomiędzy cukrzycą a miażdżycą, warto przyjrzeć się mechanizmom powstawania obu chorób. Można o nich mówić przede wszystkim w kontekście cukrzycy typu 2, która jest najczęściej występującą odmianą tej choroby.

Pomimo że cukrzyca typu 2 może być chorobą dziedziczną, w ok. 90% przypadków jest konsekwencją otyłości brzusznej[3]. W efekcie nadmiernego zgromadzenia tłuszczu w organizmie dochodzi do zaburzeń wydzielania insuliny przez trzustkę. W konsekwencji rozwija się insulinooporność, co prowadzi do wzrostu stężenia glukozy we krwi. Przyczynia się to do szeregu groźnych powikłań – z retinopatią cukrzycową i upośledzeniem pracy nerek na czele.

Otyłość jest również jednym z głównych czynników ryzyka wystąpienia miażdżycy. Ta choroba polega na zwężaniu się tętnic z uwagi na osadzanie się w nich zbudowanych z cholesterolu blaszek miażdżycowych[4]. W efekcie zmniejszenia światła tętnic dochodzi do niedokrwienia tkanek i narządów, co może prowadzić m.in. do rozwoju tętniaków aorty, udarów i w większości przypadków do choroby niedokrwiennej serca.

Jak zatem widać, u podłoża obu chorób bardzo często stoi otyłość, będąca najczęściej efektem prowadzenia niezdrowego trybu życia: niewystarczającej ilości ruchu i źle zbilansowanej diety.

Zespół metaboliczny: miażdżyca, cukrzyca i nadciśnienie w jednym

Kontynuując wątek otyłości, warto zwrócić uwagę, że u pacjentów, których BMI przekracza 30, często występuje zespół metaboliczny. Chociaż nie jest to odrębna jednostka chorobowa, mówi się o współistnieniu trzech zjawisk:

  • cukrzycy typu 2 (lub stanu przedcukrzycowego),
  • nadciśnienia tętniczego,
  • zaburzeń lipidowych – nieprawidłowego stężenia triglicerydów oraz HDL-C na czczo[5].

W takiej sytuacji leczy się poszczególne schorzenia wynikające z zespołu metabolicznego.

Miażdżyca: częste powikłanie cukrzycy

Gdy mówi się o powikłaniach cukrzycy, najczęściej wskazywane są te związane z zaburzeniami pracy nerek, wzroku czy problemy z gojeniem ran. Jednak jak pokazują badania, istnieje również wyraźna zależność między rozwojem miażdżycy jako powikłania tej choroby[6]. Mówi się przede wszystkim o wyższym prawdopodobieństwie rozwoju choroby niedokrwiennej serca jako konsekwencji cukrzycy.

Wskazuje się też, że:

  • cukrzyca typu 2 i miażdżyca mogą mieć wspólne podłoże genetyczne,
  • u pacjentów ze zdiagnozowaną cukrzycą lub stanem przedcukrzycowym jest rekomendowane wykonanie badań w kierunku miażdżycy, a szczególnie choroby niedokrwiennej serca,
  • miażdżyca u diabetyków rozwija się znacznie szybciej i staje się bardziej rozległa niż u pacjentów niezmagających się z cukrzycą typu 2[7].

U pacjentów, u których rozwinęły się obie te choroby, stosuje się terapię skojarzoną. Oznacza to, że podawana jest nie tylko metformina ograniczająca insulinoodporność, ale również insulina bazowa albo antagonista receptora GLP-1[8].

Zdrowy tryb życia: kluczowy element profilaktyki i leczenia cukrzycy oraz miażdżycy

Jak widać, istnieje zależność między występowaniem cukrzycy oraz miażdżycy – w wielu przypadkach ich pojawianie się ma to samo podłoże: niezdrowy tryb życia. Dlatego pierwszym elementem terapii po zdiagnozowaniu tych chorób jest wdrożenie zdrowo zbilansowanej diety oraz odpowiedniej dawki ruchu. Rekomendacja to najczęściej min. 30-45 minut umiarkowanej aktywności dziennie[9].

To jednak nie wszystko: zdrowy tryb życia może znacząco zmniejszyć ryzyko rozwoju obu groźnych i podstępnych chorób. Dlatego warto działać zgodnie z zasadą „lepiej zapobiegać niż leczyć”.

Zadbaj o swój organizm poprzez:

  • ograniczenie w diecie cukru i produktów wysoko przetworzonych, a zwłaszcza tzw. fast foodów;
  • zmniejszenie spożycia tłuszczów zwierzęcych na rzecz roślinnych – możesz np. zamienić masło na margarynę bogatą w sterole roślinne. Przyczyniają się one do redukcji poziomu cholesterolu frakcji LDL o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[10]; zawiera je np. Optima Cardio;
  • spożywanie co najmniej 5 porcji warzyw i owoców (ze wskazaniem na te pierwsze) dziennie,
  • zdrową dawkę umiarkowanego ruchu – np. nordic walking, pływanie czy nawet zwykłe spacery.

Pomoże Ci to zachować prawidłową sylwetkę ciała, uniknąć powstania otyłości brzusznej, a w konsekwencji rozwoju poważnych chorób cywilizacyjnych.

[1] https://pacjent.gov.pl/artykul/cukrzyca-w-liczbach

[2] Ocena kosztów niewydolności serca w Polsce z perspektywy gospodarki państwa”, Instytut Innowacyjna Gospodarka, raport pod patronatem Pracodawcy RP, s. 5.

[3] https://www.mp.pl/cukrzyca/cukrzyca/typ2/65891,cukrzyca-typu-2

[4] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/54556,miazdzyca

[5] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.13.5

[6] https://journals.viamedica.pl/clinical_diabetology/article/viewFile/8806/7513

[7] J.w.

[8] https://ptmr.info.pl/wp-content/uploads/2022/01/Zalecenia-kliniczne-dotyczace-postepowania-u-chorych-z-cukrzyca-2021.pdf

[9] J.w.

[10] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

Najpopularniejsze artykuły

Co oznacza LDL, HDL i trójglicerydy? Przewodnik po wynikach badań

Masz przed sobą wyniki badań cholesterolu? Możesz czuć przytłoczenie liczbą parametrów rozpisanych na kartce. LDL, HDL, trójglicerydy… co to jest? Przyjrzyj się bliżej każdemu z tych parametrów. Zobacz, czym są poszczególne frakcje cholesterolu, jaka jest ich funkcja oraz jakie są normy. LDL, HDL, trójglicerydy – jak sprawdzić te parametry i po co? Aby sprawdzić poziom […]

Jak obniżyć cholesterol? 30 skutecznych, sprawdzonych domowych sposobów na obniżenie cholesterolu

Wysoki poziom cholesterolu jest ważnym sygnałem, który wysyła nasz organizm. Jeśli nie chcesz doprowadzić do zaburzeń gospodarki lipidowej, wprowadź konieczne zmiany. Dowiedz się, jak domowymi sposobami obniżyć cholesterol, a także jakie produkty spożywcze będą w tym pomocne.  

Antyoksydanty w diecie – czy mają znaczenie w zapobieganiu chorobom serca?

Antyoksydanty, zwane również przeciwutleniaczami, to substancje naturalnie obecne w żywności lub dodane do niej przemysłowo. Należą one […]

Przeczytaj także

Cholesterol a stres: poznaj zależność

Odkryj, jak stres wpływa na poziom cholesterolu, jakie są ich wzajemne powiązania oraz jak można zredukować ich szkodliwe działanie na zdrowie serca i układ krążenia. Poznaj praktyczne wskazówki, aby zadbać o swoje zdrowie!

Fruktoza – czy jej nadmiar nam szkodzi?

2021-05-02 Lektura tego artykułu zajmie 3 minuty. Co to jest fruktoza? W jakich produktach występuje? Czym grozi […]

Naciśnienie tętnicze

Nadciśnienie tętnicze – cichy zabójca związany z nadwagą

Czy wiesz, że nawet 60-70% przypadków nadciśnienia tętniczego jest związanych z otyłością[1]? Zobacz, jaki jest związek nadprogramowej masy ciała z ciśnieniem krwi oraz jak zadbać o profilaktykę rozwoju hipertensji. Nadciśnienie a nadwaga i otyłość – jak to się ze sobą wiąże? Co ma masa ciała do ciśnienia krwi? Okazuje się, że więcej niż się wydaje, […]

Powiązane artykuły

14.10.2021

16.10 – Europejski Dzień Przywracania Czynności Serca: nie bój się działać i uratuj życie!

2 minuty czytania

5,00

13.05.2021

Jod: gdzie występuje, produkty bogate w jod (tabela)

6 minut czytania

4,67

15.09.2025

Hipercholesterolemia rodzinna: jak ją rozpoznać i co robić?

6 minut czytania

5,00