W okolicach oczu, na skórze łokci czy kolan zauważasz żółte zmiany skórne? To mogą być żółtaki, które świadczą o zaburzeniach gospodarki lipidowej. Dowiedz się, jak powstają i czy stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia.
Żółtaki (tzw. kępki żółte) to dość typowe objawy, które wskazują na hipercholesterolemię rodzinną. To choroba uwarunkowana genetycznie, która charakteryzuje się podwyższonym stężeniem cholesterolu całkowitego oraz cholesterolu frakcji LDL.
Żółtaki – jak wyglądają?
Kępki żółte to nic innego jak złogi cholesterolu, które gromadzą się na skórze. Przybierają postać żółtych lub żółto-brunatnych kropek z obwódką w kolorze czerwonym.
W zależności od lokalizacji wyróżnia się:
- żółtaki płaskie powiek,
- żółtaki ścięgien Achillesa,
- żółtaki guzowate[1].
Ponadto tego typu zmiany skórne mogą pojawiać się na udach (z tyłu), na kolanach, na łokciach.
Jak powstają kępki żółte?
Powstawanie kępek żółtych ma ścisły związek z nadmierną ilością cholesterolu. Tzw. makrofagi odpowiadają za ich pochłanianie, odkładając je na skórze w postaci charakterystycznych zmian.
Warto wiedzieć, że żółtaki pojawiają się wraz z wiekiem[2].
Czy żółtaki są niebezpieczne?
Chociaż żółtaki same w sobie nie są niebezpieczne, zagrożenie stanowi podwyższony poziom cholesterolu. Z tego powodu nie należy lekceważyć pojawienia się kępek żółtych na skórze – koniecznością jest niezwłoczne zgłoszenie się do lekarza. Dlaczego?
Nieleczona hipercholesterolemia rodzinna może wiązać się z poważnymi powikłaniami zdrowotnymi. Zwiększa ryzyko wystąpienia m.in.:
- choroby niedokrwiennej serca,
- tętniaka aorty brzusznej,
- udaru niedokrwiennego mózgu,
- choroby naczyń obwodowych[3].
Na czym polega leczenie hipercholesterolemii rodzinnej?
W związku z tym, że hipercholesterolemia rodzinna wynika z występowania mutacji genetycznej, leczenie ma charakter wyłącznie objawowy. Istotą jest zatem dążenie do utrzymywania wartości cholesterolu całkowitego i cholesterolu LDL zbliżonych wartościom zgodnym z normą.
Dużą rolę w leczeniu hipercholesterolemii o podłożu rodzinnym odgrywa prawidłowa dieta. Koniecznością jest wprowadzenie modyfikacji żywieniowych. Zalicza się do nich m.in.:
- ograniczenie spożycia produktów będących źródłem kwasów tłuszczowych nasyconych;
- wyeliminowanie lub ograniczenie do minimum produktów zawierających izomery trans kwasów tłuszczowych;
- zwiększenie spożycia produktów dostarczających nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3.
Do codziennego jadłospisu warto włączyć również miękką margarynę, np. Optima Cardio, która stanowi doskonałą alternatywę masła. Dlaczego? Zawiera niewielką ilość nasyconych kwasów tłuszczowych, znikomą ilość tłuszczów trans. Ponadto jest wzbogacona o sterole roślinne, których dzienne spożycie na poziomie 1,5-2,4 g obniża poziom cholesterolu o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni[1] (w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia).
Kępki żółte – czy znikną same?
Zastanawiasz się, czy żółtaki ustąpią samoczynnie po wdrożeniu leczenia hipercholesterolemii? Przywrócenie równowagi gospodarki lipidowej spowoduje, że obecne zmiany nie będą się powiększać, a nowe kępki żółte nie powstają. Jednak szanse na to, że istniejące złogi znikną, są niewielkie. Bardzo rzadko zdarza się, aby doszło do ich samoczynnego wchłonięcia.
Jeżeli chcesz pozbyć się żółtaków z powodów estetycznych, koniecznością będzie wizyta w gabinecie kosmetologicznym lub medycyny estetycznej. Ich usuwanie odbywa się jedną z poniższych metod:
- laseroterapia,
- elektrokoagulacja,
- krioterapia,
- fala radiowa.
Można zdecydować się także na chirurgiczne usuwanie zmian skórnych, jednak jest to najbardziej inwazyjny sposób.
Jeżeli jesteś osobą obciążoną genetycznie ryzykiem wystąpienia hipercholesterolemii, nie czekaj na pojawienie się żółtaków. Zacznij przeciwdziałać wysokiemu poziomowi cholesterolu. Zmiana nawyków żywieniowych pozwoli uniknąć tych nieestetycznych zmian skórnych oraz pozostałych konsekwencji zdrowotnych.
[1] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can
[1] https://endokrynologiapediatryczna.pl/?doi=10.18544/EP-01.12.03.1454
[2] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/140975,hipercholesterolemia-rodzinna
[3] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/88295,hipercholesterolemia
