Objawy podwyższonego poziomu cholesterolu

Objawy podwyższonego poziomu cholesterolu

Obecność cholesterolu LDL we krwi nie oznacza niczego złego, dopóki jego stężenie nie jest wyższe od zalecanych norm. Podwyższony poziom cholesterolu frakcji LDL jest zagrożeniem dla zdrowia, zwiększa ryzyko wystąpienia zawału serca lub udaru mózgu. Jak rozpoznać niebezpieczeństwo?

Pierwsze wskazówki

Kiedy się przeziębisz – masz katar, kaszel i gorączkę. Złamania nie sposób nie rozpoznać. Wysokie stężenie cholesterolu we krwi nie daje natomiast żadnych objawów. Do czasu. O podwyższonym poziomie LDL dowiadujemy się często przy okazji, kiedy już zaczyna szwankować układ krążenia. Nie warto więc czekać. U niektórych osób, przy bardzo wysokim poziomie cholesterolu, mogą się pojawić tzw. żółtaki cholesterolowe, niewielkie grudki o żółtym zabarwieniu, tworzące się najczęściej w kącikach oczu, na łokciach albo na kolanach, jednak najczęściej nie zauważamy żadnych objawów. Dlatego tak ważna jest profilaktyka i regularne badania.

Nadwaga, otyłość i brak kondycji

Poziom cholesterolu warto zbadać gdy odczuwamy częste bóle nóg i męczymy się, nawet przy wolnym chodzeniu. Często zwiastunem przyszłych kłopotów z sercem bywa nadwaga i otyłość, które zazwyczaj wiążą się z niezdrową dietą i brakiem ruchu, a to idealne warunki do nadprodukcji cholesterolu LDL.

Optima Cardio

Zbolałe serce

Wysokie stężenie LDL (powyżej 115 mg/dl) może prowadzić do choroby wieńcowej, której objawy na pewno zauważysz. Towarzyszy jej silny ból w klatce piersiowej, w okolicach mostka. Ból może przypominać pieczenie, dławienie, rozpieranie albo gniecenie w piersiach. Może promieniować do szyi lub barku, czemu towarzyszy drętwienie rąk. Wraz z bólem często pojawia się niepokój, nudności, zawroty głowy i kołatanie serca.
W początkowych stadiach choroby ból w klatce piersiowej pojawia się zwykle podczas wysiłku. Po jego zaprzestaniu objawy ustępują. Wraz z postępowaniem schorzenia i coraz ciaśniejszym zwężeniem naczyń wieńcowych, objawy w postaci bólu i duszności pojawiają się nawet w spoczynku.

Miażdżyca

Wysoki poziom cholesterolu i miażdżyca to często spotykana para. W dużym uproszczeniu, miażdżyca to choroba tętnic, podczas której, na skutek tworzenia blaszki miażdżycowej (złogów tłuszczu, wapnia i innych) dochodzi do zwężenia światła naczynia oraz miejscowego stanu zapalnego.

Pierwsze objawy choroby zauważamy dopiero wtedy, gdy złogi cholesterolowe są już znacznych rozmiarów i w dużym stopniu zmniejszają średnicę tętnic, co utrudnia przepływ krwi. Jednakże serce, pomimo powstałych trudności, stara się dostarczać organizmowi odpowiednią ilość krwi zasobnej w składniki odżywcze i tlen.

Taka ciężka praca serca przyczynia się do nadmiernego obciążania go, a w konsekwencji upośledza jego funkcjonowanie. Finalnie dochodzić może do ograniczenia ukrwienia poszczególnych, dystalnych części ciała takich jak np. nerki czy nogi. Przykładem tego, jak bardzo proces chorobowy może uszkadzać poszczególne części ciała, jest miażdżyca naczyń kończyn dolnych.

Choroba wieńcowa

Nadmiar cholesterolu frakcji LDL zwiększa ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia, np. choroby niedokrwiennej serca, która w znacznej ilości przypadków ma podłoże miażdżycowe. Znaczące zwężenie światła tętnic (o około 50–80%) wpływa m.in. na serce i powoduje niedokrwienie mięśnia sercowego, dając objawy bólu w klatce piersiowej. Co gorsza, blaszka miażdżycowa może pęknąć, a w miejscu pęknięcia utworzy się skrzeplina – groźny materiał zatorowy. Płynąc w nurcie pompowanej krwi, może całkowicie zablokować światło naczynia wieńcowego. Dochodzi wtedy do zawału serca, którego powikłania mogą zakończyć się śmiercią

Prawie wszystkie przypadki nagłej śmierci sercowej są spowodowane zmianami miażdżycowymi. W początkowych stadiach obecność choroby wieńcowej sygnalizowana jest przez nagły ból w klatce piersiowej, pojawiający się przy podejmowaniu wysiłku fizycznego. Niestety w większości przypadków choroba niedokrwienna serca nie daje żadnych objawów i pacjent w ogóle nie jest świadomy zagrożenia zawałem serca.

Objawy choroby wieńcowej u kobiet

Kobiety nie zawsze odczuwają typowe bóle wieńcowe. Przeważnie skarżą się na duszności i nie potrafią jasno sprecyzować charakteru bólu w klatce piersiowej. Zdiagnozowanie choroby wieńcowej jest więc znacznie trudniejsze.
Bardzo często w wykryciu zwiększonego poziomu cholesterolu pomagają badania okresowe. Wszelkie niepokojące symptomy konsultuj natychmiast z lekarzem.

Udar mózgu

Powstałe zmiany mają negatywny wpływ nie tylko na układ sercowo – naczyniowy, ale także na inne narządy np. mózg. Skrzep, który powstaje po pęknięciu blaszki miażdżycowej, może przemieścić się do naczynia mózgowego, powodując zatkanie tętnicy i utratę jej drożności. Mózg zostaje gwałtownie pozbawiony dopływu krwi – mówimy wtedy o udarze niedokrwiennym. Udar nie musi się zakończyć śmiercią, ale i tak konsekwencje są bardzo poważne – zalicza się do nich m.in. niedowład albo paraliż połowy ciała, zaburzenia świadomości, zaburzenia funkcji mowy, amnezję, utratę wzroku.

Hipercholesterolemia

Jest to podniesiony poziom cholesterolu LDL, jak już wcześniej wspomniano – złego cholesterolu. O hipercholesterolemii mówimy wtedy, gdy poziom cholesterolu LDL przekracza poziom 115 mg/dl (>3 mmol/l). Jednakże musimy mieć na uwadze, że w przypadku niektórych osób, ustalone są indywidualne cele. Jeśli na przykład towarzyszy nam cukrzyca lub już przebyliśmy epizod sercowo – naczyniowy, taki jak np. zawał serca, celem do jakiego należy dążyć, może być znacznie niższy poziom LDL np. poniżej 100 mg/dl (2,6 mmol/l) i poniżej 70 mg/dl (1,8 mmol/l), gdy towarzyszy nam duże i bardzo duże ryzyko powikłań sercowo – naczyniowych.

Ostre zapalenie trzustki

Stan ten objawia się nagłym i bardzo silnym bólem zlokalizowanym w środkowej i górnej części brzucha. Ból może być na tyle silny, że wystąpią także nudności i nieprzynoszące ulgi wymioty. Ostremu zapaleniu trzustki często towarzyszy także wysoka gorączka, wzdęcia, zatrzymanie stolca i gazów.  Mimo iż najczęstszą przyczyną tego powikłania jest nadmierne spożycie alkoholu, to także zbyt wysoki poziom trójglicerydów może się przyczynić do wystąpienia tego stanu. Wiąże się on z licznymi powikłaniami ogólno – narządowymi takimi jak niewydolność wielonarządowa, jaki i miejscowymi np. przewlekłym zapaleniem trzustki.

Wysoki cholesterol – leczenie

O tym na jaką strategię leczniczą zdecyduje się lekarz, decyduje całkowite ryzyko sercowo – naczyniowe, a także obecny poziom cholesterolu LDL. Na całkowite ryzyko sercowo – naczyniowe wpływa 10 – letni ryzyko śmierci wyliczane na podstawie karty SCORE. Karta SCORE została opracowana przez Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego i bierze pod uwagę takie czynniki jak wiek, płeć, palenie papierosów, poziom cholesterolu czy wartość skurczową ciśnienia tętniczego.

Jeśli całkowite ryzyko śmierci z przyczyn sercowo – naczyniowych jest na niskim poziomie podstawą leczenia jest zmiana stylu życia, to znaczy:

  • zmiana diety;
  • redukcja nadmiernej masy ciała;
  • rezygnacja z palenia;
  • włączenie spożywania fitosteroli;
  • zwiększenie lub rozpoczęcie aktywności fizycznej.

Jeśli te interwencje nie okażą się wystarczająco skuteczne wdrażana jest farmakoterapia. Przy bardzo dużym ryzyku śmierci, a także wysokim poziomie cholesterolu LDL, konieczne leczenie skojarzone, gdzie łączy się terapię lekami i zmianę stylu życia.

Do najczęściej wykorzystywanych leków należą statyny, które są lekami pierwszego wyboru. Jeśli pomimo zwiększanej dawki są one nie skuteczne, wykorzystuje się inne leki takie jak: leki wiążące kwasy żółciowe, inhibitory wchłaniania cholesterolu, inhibitory PCK9 i kwas nikotynowy.

Dieta przy podniesionym poziomie cholesterolu powinna przed wszystkim bazować na produktach roślinnych, takich jak warzywa, owoce i pełnoziarniste produkty zbożowe. Uzupełnieniem jej są produkty dostarczające chudego białka takie jak: ryby, drób bez skóry, wybrane części mięsa wieprzowego i wołowego, chude sery np. twarogowy.

Źródłem tłuszczów w takiej diecie powinny być przed wszystkim produkty roślinne: oleje, margaryny ze sterolami, orzechy i nasiona. Wyjątek stanowią tu tłuste ryby morskie np. łosoś, sardynki, tuńczyk czy pstrąg, które dzięki temu, że zawierają wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega – 3, wpływają korzystnie na profil lipidowy, a zwłaszcza na podniesiony poziom trójglicerydów. Ten składnik odżywczy, podawany w dawkach farmakologicznych, pod kontrolą lekarza, wykorzystuje się w leczeniu hipertrójglicerydmii.

Pamiętajmy, zdrowy styl życia kosztuje nas pewne wyrzeczenia, jednakże przynosi zdrowie, którym możemy cieszyć się na długie lata. Natomiast leczenie farmakologiczne, mimo iż pozornie łatwiejsze, nie pozostaje obojętne dla naszego organizmu i może wiązać się z występowaniem licznych działań niepożądanych.

Artykuł stworzony w oparciu o materiały edukacyjne Polskiego Towarzystwa Dietetyki.