Profilaktyka chorób serca u kobiet — dlaczego jest tak ważna?

Redakcja Optymalnewybory.pl

2.05.2024

5 minut czytania

Kobieta - nadciśnienie

Czy wiesz, że choroby serca stanowią przyczynę ponad 55% wszystkich zgonów kobiet w Polsce[1] i są główną przyczyną śmierci pań po 60. roku życia[2]? Takie statystyki to ważny powód, dla którego profilaktyka schorzeń kardiologicznych to istotny element dbania o kobiece zdrowie. Z czego jednak wynika podatność na problemy sercowe? Jak im zapobiegać? Wyjaśniamy.

Kobiece ryzyko zapadalności na choroby serca – co na nie wpływa?

Gdyby przyjrzeć się statystykom dotyczącym schorzeń kardiologicznych u kobiet, można bardzo łatwo zauważyć, że problemy kardiologiczne zaczynają się u nich zazwyczaj ok. 10-15 lat później niż u mężczyzn. Mówiąc dokładniej, u wielu kobiet od ok. 45. roku życia obserwuje się zaburzenia profilu lipidowego: stężenie „złego” cholesterolu LDL zaczyna wzrastać wtedy średnio o 2 mg/dl rocznie[3]!

To bardzo ważny czynnik w kontekście kłopotów z sercem, ponieważ podwyższone stężenie LDL sprzyja rozwojowi miażdżycy. A stąd tylko jeden krok dzieli choćby od pojawienia się wieńcówki, czyli choroby niedokrwiennej serca, oraz wzrostu ryzyka zawału czy niedoczynności mięśnia sercowego[4].

Z czego więc wynika wzrost zapadalności na choroby serca u kobiet w średnim wieku? To nie przypadek, a efekt przekwitu. Okazuje się bowiem, że spadek estrogenów, do którego dochodzi w trakcie menopauzy, ma przełożenie na funkcjonowanie całego organizmu[5].

Mówiąc jeszcze precyzyjniej, chodzi o właściwości kardioprotekcyjne żeńskich hormonów płciowych[6]. Estrogeny nie tylko regulują cykl miesiączkowy, ale także wspomagają ochronę naczyń krwionośnych i utrzymanie wysokiego stężenia „dobrego” cholesterolu HDL[7].

Rachunek jest więc prosty: panie, zwłaszcza w okresie przekwitania, powinny zwrócić szczególną uwagę na stan swojego serca.

Profilaktyka chorób serca u kobiet – co się na nią składa?

Jesteś kobietą i zastanawiasz się, co możesz zrobić, żeby ograniczyć ryzyko rozwoju wieńcówki czy zawału serca? Na wiele rzeczy masz bardzo duży wpływ. Oto te najważniejsze.

Hormonalna terapia zastępcza w okresie menopauzy

To zalecenie jest skierowane do pań, które przechodzą właśnie przekwit. W tym okresie warto się zdecydować na hormonalną terapię zastępczą (HTZ). Pomoże ona nie tylko w zniwelowaniu przykrych objawów, takich jak uderzenia gorąca, wahania nastroju czy zaburzenia snu. Jest ważna także w kontekście minimalizacji ryzyka chorób serca.

Badania pokazują, że u kobiet, które korzystały z HTZ:

  • stężenie „złego” cholesterolu LDL spada średnio o 11%;
  • stężenie „dobrego” cholesterolu HDL wzrasta o 10%[8].

To może się przełożyć na zmniejszenie ryzyka incydentów sercowych. Pamiętaj! Wdrożenie hormonalnej terapii zastępczej powinno nastąpić zawsze pod kontrolą lekarza.

Zdrowo zbilansowana dieta

Odpowiedni styl żywienia to zalecenie kluczowe w profilaktyce chorób serca na każdym etapie życia. Co powinno się jeść z myślą o swoim zdrowiu? Najlepiej podążać za wytycznymi jednej z dwóch najczęściej polecanych diet, czyli DASH lub śródziemnomorskiej. Jako kobieta zwróć szczególną uwagę na[9]:

  • regularne spożywanie posiłków; najlepiej, aby było ich 4 lub 5, jedzonych co 3-4 godziny;
  • włączenie do jadłospisu jak największej ilości warzyw i owoców – powinny stanowić minimum 50% tego, co jesz każdego dnia (z naciskiem na konsumpcję warzyw);
  • wybieranie produktów pełnoziarnistych zamiast tych z białej mąki (np. grahamki zamiast kajzerek, brązowy ryż zamiast białego, pełnoziarniste tortille zamiast standardowych itp.);
  • ograniczenie spożycia mięsa, w szczególności czerwonego, które stanowi źródło dużej ilości nasyconych kwasów tłuszczowych (w nadmiarze szkodliwych dla serca);
  • zmniejszenie spożycia tłustego nabiału: mleka i jego przetworów. Np. tłuste sery zastępuj chudymi, a masło – miękką margaryną kubkową na bazie olejów roślinnych bogatych w nienasycone kwasy tłuszczowe. Ponadto niektóre z nich, np. Optima Cardio, zawierają fitosterole. To związki, które obniżają poziom cholesterolu LDL o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni, przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g i zachowaniu zdrowego stylu życia oraz zrównoważonej diety[10];
  • ograniczenie żywności typu fast food oraz wysoko przetworzonej (np. niektóre chipsy, ciastka) – to bardzo często źródła izomerów tłuszczów trans, które podnoszą poziom „złego” cholesterolu i obniżają stężenie tego „dobrego”[11].

Zadbaj również o utrzymanie prawidłowego bilansu kalorycznego. Jedzenie zbyt obfitych posiłków będzie prowadzić do nadwagi, a nawet otyłości. Taki stan również może sprzyjać rozwojowi chorób serca.

Ruszaj się na zdrowie

Serce kobiety lubi również ruch. Jaki i ile? Wystarczy 150-300 minut umiarkowanej aktywności tygodniowo, czyli… mniej niż 30 minut dziennie[12]. Poświęć je np. na energiczny spacer, jazdę na rowerze, nordic walking, a nawet na sprzątanie czy zabawę z dziećmi lub wnukami. Tak spełnisz warunek minimum dla zachowania zdrowia serca.

Kobiety powinny zwrócić szczególną uwagę na stan swojego serca – zwłaszcza w okresie menopauzy. Regularne badania, kontrola zmian hormonalnych i zdrowy tryb życia są kluczem do zachowania równowagi organizmu i ochrony przed zawałem czy wieńcówką do późnych lat.

 

[1] https://journals.viamedica.pl/choroby_serca_i_naczyn/article/viewFile/12155/10033

[2] https://www.termedia.pl/Dyslipidemia-menopauzalna-8211-patogeneza-i-leczenie,8,1502,1,1.html

[3] https://www.termedia.pl/Dyslipidemia-menopauzalna-8211-patogeneza-i-leczenie,8,1502,1,1.html

[4] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/54556,miazdzyca

[5] https://www.termedia.pl/Dyslipidemia-menopauzalna-8211-patogeneza-i-leczenie,8,1502,1,1.html

[6] https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/171848,estrogeny

[7] https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/171848,estrogeny

[8] https://www.termedia.pl/Dyslipidemia-menopauzalna-8211-patogeneza-i-leczenie,8,1502,1,1.html

[9] https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/zasady-zdrowego-zywienia/piramida-zdrowego-zywienia-i-aktywnosci-fizycznej-dla-osob-doroslych-2/

[10] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

[11] https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/izomery-trans-warto-wiedziec/

[12] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/physical-activity

Podziel się swoim przepisem

Prześlij nam swój ulubiony przepis, jeśli chcesz się nim podzielić ze społecznością Optymalnych Wyborów.

Dodaj przepis
Przepisy

Przeczytaj także

Podwyższony cholesterol a stres. Czy mają ze sobą związek?

2021-07-01 Lektura tego artykułu zajmie 3 minuty. Problem podwyższonego poziomu cholesterolu może dotyczyć niemal 20 mln Polaków. […]

Alkohol a mózg: wpływ i długofalowe konsekwencje

Nawet niewielka ilość alkoholu ma wpływ na pracę mózgu. Do zaburzeń funkcjonowania neuroprzekaźników dochodzi nie tylko w trakcie picia, ale również po spożyciu drinka.

Słodycze w diecie sercowca: czy należy ich bezwzględnie unikać?

Zmagasz się z chorobą serca? Jesteś po zawale? Jeśli tak, zapewne doskonale wiesz, jak ważna dla Twojego zdrowia jest odpowiednia dieta. Mówi się przede wszystkim o ograniczeniu spożycia tłuszczów zwierzęcych, tak aby zadbać o odpowiedni poziom cholesterolu. Co jednak ze słodyczami? Czy sercowiec powinien ich bezwzględnie unikać? Wyjaśniamy.