Choroby układu sercowo-naczyniowego stanowią poważny problem zdrowotny. Szacuje się, że nawet 12 mln Polaków jest zagrożonych rozwojem niewydolności serca[1]. Tymczasem wielu schorzeń można uniknąć lub natychmiast rozpocząć ich leczenie – wystarczy profilaktyka. Sprawdź, jakie badania należy wykonać w ramach tzw. profilu kardiologicznego.
W ramach profilaktyki chorób układu krążenia zaleca się m.in. zmodyfikowanie nawyków żywieniowych, zaprzestanie palenia tytoniu, zwiększenie aktywności fizycznej, normalizacja ciśnienia tętniczego[2]. Nie bez znaczenia są również badania, które pozwalają ocenić ryzyko rozwoju schorzeń dotykających układ krążenia.
Profil kardiologiczny – co to?
Profil kardiologiczny to zestaw badań, które pozwalają określić stan zdrowia serca – ocenić prawidłową pracę i wykryć ewentualne zaburzenia jego rytmu.
Badania laboratoryjne
Badania laboratoryjne polegają na pobraniu próbki krwi pacjenta, którą następnie poddaje się analizie. W skład tego typu badań wchodzą np.:
- morfologia – pozwala na ocenę składu ilościowego i jakościowego krwi, co umożliwia wykrycie m.in. chorób przewlekłych związanych z układem krążenia;
- lipidogram – umożliwia wykrycie zaburzeń gospodarki lipidowej;
- stężenie glukozy na czczo – pozwala wykryć cukrzycę lub stan przedcukrzycowy;
- stężenie potasu – pozwala na określenie, czy doszło do zaburzeń równowagi elektrolitowej, od której zależy m.in. prawidłowe funkcjonowanie mięśni (w tym mięśnia sercowego);
- stężenie kinazy keratynowej (CK) – pozwala na wykrycie chorób serca spowodowanych np. zawałem, urazem, stanem zapalnym;
- stężenie ALAT – pozwala na określenie, czy doszło do niewydolności krążenia lub zawału serca;
- stężenie ASPAT – pomaga wykazać, czy doszło do martwicy serca.
Szczególne znaczenie przypisuje się lipidogramowi – badaniu, które pomaga wykryć lub wykluczyć hipercholesterolemię. Warto bowiem mieć świadomość, że podwyższony poziom cholesterolu LDL jest jednym z głównych czynników rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego[3].
Jak przygotować się do takich badań? Do gabinetu należy zgłosić się na czczo (tj. ostatni posiłek zaleca się spożyć na ok. 12 godzin przed pobraniem krwi), ale dozwolone jest wypicie niewielkiej ilości wody. Zaleca się przy tym zrezygnować ze spożycia alkoholu, palenia papierosów oraz ograniczyć wysiłek fizyczny.
Natomiast nie należy radykalnie zmieniać swoich nawyków żywieniowych na kilka-kilkanaście dni przed badaniem – chodzi bowiem o to, aby uzyskane wyniki stanowiły odzwierciedlenie standardowego trybu życia.
Badania obrazowe
Profil kardiologiczny uwzględnia również badania obrazowe, wśród których wymienia się:
- EKG – pozwala na wykrycie ewentualnych zaburzeń pracy serca;
- echo serca – umożliwia ocenę budowy mięśnia sercowego i naczyń krwionośnych;
- RTG klatki piersiowej – pozwala na ocenę stanu serca i naczyń, a także płuc czy dróg oddechowych.
Kto powinien wykonać profil kardiologiczny?
Profil kardiologiczny to grupa badań, na które powinny zdecydować się nie tylko osoby znajdujące się w grupie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych czy odczuwających niepokojące objawy wskazujące na rozwój tych schorzeń.
Takie badania powinny regularnie wykonywać również osoby potencjalnie zdrowe – także wtedy, gdy nie uskarżają się na żadne dolegliwości. Warto bowiem pamiętać, że np. hipercholesterolemia może nie dawać wyraźnych objawów, a prowadzi do rozwoju miażdżycy.
Wykonanie profilu kardiologicznego – w ramach prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego zaleca się m.in. osobom:
- po ukończeniu 35. roku życia,
- zmagającym się z nadwagą lub otyłością,
- leczącym się na nadciśnienie tętnicze,
- po przebytym zawale serca,
- palącym papierosy.
W zależności od uzyskanych wyników profil kardiologiczny zaleca się wykonywać raz w roku lub rzadziej. Można też częściej monitorować te parametry, których wyniki odbiegają od obowiązujących norm.
Lepiej zapobiegać niż leczyć…
Eksperci podkreślają, że prewencja chorób układu sercowo-naczyniowego odgrywa istotną rolę. Znaczenie ma jednak nie tylko regularne wykonywanie badań kardiologicznych, ale również zmiana stylu życia. Ważne są m.in. modyfikacja diety, zwiększenie aktywności fizycznej, kontrolowanie ciśnienia tętniczego.
[1] https://www.mp.pl/pacjent/choroby-ukladu-krazenia/aktualnosci/194370,co-roku-175-tys-polakow-umiera-z-przyczyn-kardiologicznych
[2] Interwencja czy prewencja? Zasady profilaktyki chorób układu krążenia w 2018 roku; Kardiologia Inwazyjna nr 5 (12), rok 2017
[3] Hipercholesterolemia jako najbardziej rozpowszechniony czynnik ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego w Polsce. O czym warto pamiętać w codziennej praktyce?; Choroby Serca i Naczyń 2014, tom 11, nr 4, 204–211; Copyright © 2014 Via Medica, ISSN 1733–2346
