Krew przepływająca przez naczynia krwionośne nie może napierać na nie z dużą siłą, ponieważ skutkuje to ich uszkodzeniem. Dlatego tak ważne jest systematyczne kontrolowanie ciśnienia tętniczego – po to, aby szybko zareagować na podwyższone wartości. Dowiedz się, jakie są normy ciśnienia tętniczego i sprawdź, jak postępować w przypadku stwierdzonego nadciśnienia.
Jak pokazują dane Narodowego Funduszu Zdrowia, w Polsce aż 10 mln osób zmaga się z nadciśnieniem. Wśród nich zaledwie 2,7 mln jest skutecznie leczonych, zaś niemal 3,5 mln rodaków nawet nie wie o istnieniu choroby[1]. Tymczasem lekceważenie nadciśnienia tętniczego może mieć poważne zdrowotne konsekwencje. Aby do tego nie dopuścić, wystarczy systematycznie kontrolować ciśnienie tętnicze. Normy zostały ustalone po to, by – po ich przekroczeniu – móc natychmiast zareagować.
Ciśnienie tętnicze – czy naprawdę jest ważne?
Krew wyrzucana wraz z każdym uderzeniem serca dociera do naczyń krwionośnych, by zaopatrzyć wszystkie narządy w tlen oraz składniki odżywcze. Następnie wraca do serca poprzez układ żylny.
Jej przepływ jest możliwy, dzięki odpowiedniemu ciśnieniu wywieranymi na ściany tętnic i naczynia krwionośne. Wielkość wywieranego ciśnienia zmienia się – pomiędzy wartością maksymalną (tzw. ciśnienie skurczowe) i minimalną (tzw. ciśnienie rozkurczowe).
Prawidłowe ciśnienie – jakie są normy?
Wartości ciśnienia skurczowego i rozkurczowego zmieniają się nieznacznie, np. pod wpływem aktywności fizycznej, w wyniku silnego stresu, podczas snu. Można jednak wskazać pewne normy, które określają prawidłowe ciśnienie.
Optymalna wartość ciśnienia tętniczego to 120-129/80-84 mm Hg. Jednak zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego[2], normy ciśnienia tętniczego przedstawiają się następująco:
- dla ciśnienia skurczowego – mniej niż 140 mm Hg
- dla ciśnienia rozkurczowego – mniej niż 90 mm Hg.
Wyróżnia się przy tym:
- wysokie prawidłowe ciśnienie krwi – 130-139/85/89 mm Hg
- optymalne ciśnienie krwi – wartości niższe od 120/80 mm Hg[3].
Nie istnieje natomiast rozgraniczenie na wartości dla kobiet i wartości dla mężczyzn, tak jak np. w przypadku poziomu cholesterolu.
Warto przy tym podkreślić, że normy ciśnienia tętniczego mogą różnić się w zależności od… stosowanej metody pomiaru[1].
|
|
Ciśnienie tętnicze skurczowe | Ciśnienie tętnicze rozkurczowe |
|
Pomiar gabinetowy |
<140 mm Hg |
<90 mm Hg |
| Pomiary domowe | < 135 mm Hg |
<85 mm Hg |
| Całodobowa rejestracja ABPM:
– w ciągu dnia – w ciągu nocy |
<135 mm Hg <120 mm Hg |
<85 mm Hg <70 mm Hg |
Źródło: https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58730,prawidlowe-wartosci-cisnienia-tetniczego-w-zaleznosci-od-rodzaju-pomiaru
Dlaczego ciśnienie tętnicze przekracza normy?
Dokonujesz pomiarów i często uzyskujesz prawidłowe ciśnienie, jednak bardzo blisko granicy normy? Okazuje się, że u osób z wysokim prawidłowym ciśnieniem tętniczym dochodzi do rozwoju nadciśnienia częściej niż u osób z ciśnieniem prawidłowym[1]. Dlatego warto dokonywać pomiarów z odpowiednią częstotliwością, aby móc zareagować w razie znacznego podwyższenia wartości.
Wśród czynników wywołujących podwyższone ciśnienie krwi wymienia się m.in.:
- predyspozycje genetyczne,
- nadwagę,
- nadmierne spożycie alkoholu,
- prowadzenie siedzącego trybu życia,
- palenie papierosów,
- niewłaściwą dietę, np. bogatą w sód.
Często zdarzają się sytuacje, w których osoba ma prawidłowe ciśnienie krwi podczas pomiarów domowych. Zaś pomiary w gabinecie wskazują na podwyższone ciśnienie. To tzw. nadciśnienie białego fartucha, które jest następstwem stresu wynikającego z wizyty lekarskiej. W takim przypadku zachodzi konieczność dokonania pomiaru ciśnienia na początku i na koniec wizyty.
Nadciśnienie tętnicze – czy jest naprawdę groźne?
Jeśli chodzi o ciśnienie tętnicze, normy pozwalają na szybkie zdiagnozowanie nadciśnienia. To podstępna choroba, która początkowo nie daje żadnych wyraźnych objawów. Może być jednak zgubna w skutkach – zwiększa bowiem ryzyko np. udaru mózgu.
Pamiętaj! Jeżeli chcesz przeciwdziałać nadciśnieniu, musisz zacząć regularnie dokonywać pomiarów ciśnienia krwi. Każdą podwyższoną wartość należy niezwłocznie skonsultować z lekarzem – po to, aby jak najszybciej wdrożyć leczenie.
Profilaktyka w zakresie utrzymania prawidłowego ciśnienia tętniczego nabiera jeszcze większego znaczenia. Istnieją badania naukowe, które potwierdzają, że leczenie nadciśnienia tętniczego u osób w średnim wieku nie tylko zmniejsza ryzyko udaru mózgu, ale również wystąpienia demencji starczej[2].
[1] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58698,nadcisnienie-tetnicze
[2] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3002634/
[3] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58730,prawidlowe-wartosci-cisnienia-tetniczego-w-zaleznosci-od-rodzaju-pomiaru
Źródła:
[1] https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-oddzialow/nfz-namawia-do-regularnego-mierzenia-cisnienia,363.html
[2] https://nadcisnienietetnicze.pl/sites/default/files/aktualnosci/Wytyczne%20PTNT%202019.pdf
[3] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58698,nadcisnienie-tetnicze
[4] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58730,prawidlowe-wartosci-cisnienia-tetniczego-w-zaleznosci-od-rodzaju-pomiaru
