Olej słonecznikowy obok oleju rzepakowego czy oliwy z oliwek, jest jednym z najpopularniejszych tłuszczów roślinnych stosowanych w polskiej kuchni. Tak jak większość olejów, możemy kupić go w formie rafinowanej i nie rafinowanej. Olej słonecznikowy nadaje się do obróbki termicznej ponieważ proces rafinacji zwiększa jego odporność na działania wysokich temperatur.
Olej słonecznikowy nierafinowany, poleca się do stosowania na zimno jako dodatek do past i sałatek.
Tłuszcze w olejach roślinnych
Dr hab. n. farm. Hanna Mojska. Ekspert kampanii „Poznaj się na tłuszczach” prof. nadzw. IŻŻ.
Właściwości kosmetyczne oleju słonecznikowego
Olej tłoczony z nasion słonecznika jest bogatym źródłem Witaminy E. Nazywana jest też witaminą młodości, która ma bardzo silne działanie przeciwutleniające. Znajduje ona liczne zastosowanie również w sferze kosmetycznej.
Dzięki swoim właściwościom antyoksydacyjnym i zmiękczającym jest składnikiem wielu kosmetyków przeciwstarzeniowych. Występuje również w kosmetykach przeznaczonych do skór mieszanych i problematycznych. Korzystnie wpływa na regulację wydzielania sebum.
Do celów kosmetycznych warto wybierać olej słonecznikowy świeżo tłoczony na zimno.
Olej słonecznikowy – zawartość kwasów tłuszczowych
Olej słonecznikowy, w porównaniu do innych olejów, jest najbogatszy w wielonienasycony kwas linolowy z rodziny Omega 6, który stanowi aż 68% zawartych w nim kwasów tłuszczowych. Kolejne 18% to kwas oleinowy z grupy kwasów jednonienasyconych, a 14% to kwasy tłuszczowe nasycone.
Olej słonecznikowy zawiera śladowe ilości kwasów z rodziny omega 3 co sprawia, że ich proporcja w stosunku do Omegi 6 wynosi około 1:136. Omega 6 w tak dużym stężeniu wykazują działanie prozapalne, dodatkowo wykorzystują one same te ścieżki metaboliczne co Omega 3, jeśli więc spożywamy zbyt duże ilości kwasów n-6, „blokujemy” dostęp n-3 do naszego organizmu.
Olej ze słonecznika w diecie
W diecie przeciętnego mieszkańca Europy stosunek kwasów omega 3 do 6 zalecany przez naukowców wynosi 1:4-5. Dlatego też stosowanie oleju słonecznikowego jako wyłącznego źródła tłuszczów roślinnych w codziennej diecie nie jest wskazane.
Zaleca się wprowadzanie do niej zróżnicowanej gamy tłuszczów z olejem rzepakowym i oliwą z oliwek na czele. Swoim składem nie zaburzają one proporcji kwasów tłuszczowych, a olej rzepakowy dzięki zawartości omega-3 korzystnie ją wspiera.
Źródła
- Instytut Żywności i Żywienia. (2023). Normy żywienia dla populacji Polski. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
- Mojska, H., Świderska, K., & Stoś, K. (2022). Tłuszcze w żywieniu człowieka – rola kwasów Omega-3 i Omega-6. Roczniki Państwowego Zakładu Higieny, 73(1), 45-53.
- Kaźmierska, A., & Bolesławska, I. (2024). Wpływ olejów roślinnych na profil lipidowy krwi. Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, 57(2), 112-118.
- Stępień, M., & Stankiewicz, D. (2023). Oleje roślinne w kosmetologii. Postępy Kosmetologii, 14(3), 201-212.
- Sikorski, Z.E. (red.) (2022). Chemia żywności: składniki żywności. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
