Podwyższony poziom cholesterolu LDL, prowadzący do hipercholesterolemii, zwykle kojarzony jest z powstawaniem tzw. kępek żółtych. Okazuje się jednak, że zbyt wysokie stężenie tej frakcji może dawać wiele innych – nieoczywistych objawów. Sprawdź, jakie sygnały mogą świadczyć o zaburzeniach gospodarki lipidowej w twoim organizmie.
Szacuje się, że nawet 20 mln Polaków zmaga się z podwyższonym poziomem cholesterolu[1], jednak wiele osób nie podejmuje żadnego wysiłku w celu przywrócenia optymalnych wartości. Niektórzy nawet nie mają świadomości o wysokim stężeniu cholesterolu frakcji LDL, ponieważ nie wykonują lipidogramu. O swoim problemie często dowiadują się za późno, tj. gdy dojdzie do zawału serca lub udaru mózgu. Dzieje się tak, ponieważ hipercholesterolemia zwykle nie daje żadnych charakterystycznych objawów. Niekiedy jednak organizm może wydawać sygnały ostrzegawcze – tyle że są one zupełnie niełączone z układem sercowo-naczyniowym.
Zbyt wysoki cholesterol – jak się objawia?
Zbyt wysoki poziom cholesterolu bardzo rzadko daje objawy, a jeśli już – nie zawsze są oczywiste. Warto więc poznać sygnały, które powinny skłonić do przeprowadzenia lipidogramu – badania pozwalającego na ocenę gospodarki lipidowej organizmu.
Kępki żółte
Kępki żółte (znane również jako żółtaki) to zmiany grudkowe w kolorze żółtym, które powstają jako efekt odkładania się nadmiaru cholesterolu w skórze. Zwykle umiejscowione są w okolicach powiek. Ich występowanie ma związek z hipercholesterolemią rodzinną.
Zimne stopy
Stale zimne stopy mogą zwiastować zaburzenia układu krążenia. Okazuje się, że przypadłość ta może mieć związek z podwyższonym poziomem cholesterolu we krwi. Zimne stopy są jednym z objawów PAD (z ang. peripheral artery disease) – choroby tętnic obwodowych.
Trudno gojące się rany
Chociaż trudno gojące się rany mogą mieć związek z niedoborem witaminy E czy witaminy C, niekiedy mogą świadczyć o występowaniu choroby tętnic obwodowych. Schorzenie to ma związek z podwyższonym poziomem cholesterolu.
Problemy ze ścięgnem Achillesa
Nawracające stany zapalne i dolegliwości bólowe ze strony ścięgna Achillesa mogą świadczyć o podwyższonym poziomie cholesterolu. Jest to bowiem jednej z objawów hipercholesterolemii rodzinnej[2].
Dolegliwości odczuwalne w okolicy ścięgna Achillesa najczęściej wynikają z obecności żółtaków. Powstałe guzki mogą działać drażniąco, prowadząc do wyzwolenia procesu zapalnego.
Chromanie przestankowe
Chromaniem przestankowym określa się bóle nóg pojawiające się po wysiłku, a w zaawansowanym stadium – także w spoczynku. Ma to związek z niedokrwieniem kończyn dolnych[3], co może być konsekwencją miażdżycy tętnic kończyn dolnych.
Bóle dławicowe w klatce piersiowej
Ból po wysiłku – odczuwany jako dławiący – może wskazywać na miażdżycę, spowodowaną podwyższonym poziomem cholesterolu LDL. W przypadku osób zmagających się z hipercholesterolemią rodzinną takie objawy mogą być odczuwalne już w wieku nastoletnim[4].
Wysoki poziom cholesterolu LDL – jak go obniżyć?
Zbyt wysoki poziom cholesterolu LDL stanowi poważne zagrożenie – także dla życia. Warto zadbać o to, aby utrzymać jego stężenie w ryzach – najlepiej, zanim zacznie dawać uciążliwe objawy. Co możesz zrobić?
Zmień nawyki żywieniowe
Czy wiesz, że prawidłowa dieta jest jednym z najważniejszych niefarmakologicznych metod obniżania poziomu cholesterolu LDL? Często wystarczy wprowadzić drobne zmiany w codziennym jadłospisie, aby wyeliminować zaburzenia gospodarki lipidowej.
Warto pamiętać o:
- zwiększeniu spożycia produktów będących źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych – przede wszystkim z grupy omega-3 (np. ryby, oleje roślinne),
- ograniczeniu spożycia produktów będących źródłem kwasów tłuszczowych nasyconych (np. czerwone mięso, tłuste sery żółte),
- ograniczeniu spożycia produktów zawierających tłuszcze trans (np. fast foody, produkty smażone na wielokrotnie używanym tłuszczu, niskiej jakości gotowe wyroby cukiernicze zawierające utwardzone oleje roślinne).
Do diety warto włączyć produkty ze sterolami roślinnymi, np. miękką margarynę Optima Cardio. Udowodniono, że 1,5-2,4 g steroli roślinnych dziennie – w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia – obniżają poziom cholesterolu o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni[5].
Zwiększ aktywność fizyczną
Regularna aktywność fizyczna ma korzystny wpływ na funkcjonowanie całego organizmu. Pomaga zmniejszyć poziom cholesterolu LDL we krwi przy jednoczesnym zwiększeniu stężenia cholesterolu HDL[6].
Regularnie wykonuj lipidogram – to badanie, które pozwala na ocenę gospodarki lipidowej. Dzięki niemu – w razie wyników przekraczających normę – można szybko podjąć stosowne działania, zapobiegając poważnym skutkom podwyższonego stężenia cholesterolu we krwi.
[1] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/aktualnosci/237897,prawie-20-mln-polakow-ma-zbyt-wysoki-poziom-cholesterolu
[2] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/140975,hipercholesterolemia-rodzinna
[3] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.27.1.
[4] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/140975,hipercholesterolemia-rodzinna
[5] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can
[6] https://ncez.pzh.gov.pl/aktywnosc-fizyczna/wplyw-wysilku-fizycznego-na-profil-lipidowy-2/
