Nadciśnienie tętnicze jest schorzeniem, które nie zawsze daje wyraźne objawy, a stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia. Dlatego bardzo ważne jest regularne mierzenie ciśnienia – po to, aby móc szybko zareagować w razie jego podwyższonych wartości. Sprawdź, jak robić to prawidłowo.
Czy wiesz, że nawet 11 mln Polaków zmaga się z nadciśnieniem tętniczym[1]? Szacuje się, że w 2025 roku życia schorzenie to może dotknąć nawet 1,5 mld ludzi na całym świecie[2]. Na szczęście temu poważnemu problemowi można skutecznie zapobiegać – podstawą jest systematyczne mierzenie ciśnienia. Istotny jest jednak sposób dokonywania pomiarów, ponieważ nawet niewielkie błędy mogą rzutować na prawidłowość wyniku.
Mierzenie ciśnienia w gabinecie lekarskim nie wystarczy…
Chociaż to gabinetowe mierzenie ciśnienia tętniczego jest punktem wyjścia do rozpoznania nadciśnienia tętniczego, nie zawsze będzie wystarczające. Mowa tutaj głównie o osobach, u których występuje tzw. efekt białego fartucha powodujący nagły wzrost ciśnienia tętniczego podczas dokonywanego pomiaru.
Warto przy tym pamiętać, że nadciśnienia tętniczego nie stwierdza się w oparciu o pojedynczy pomiar. Zalecenia mówią o konieczności przeprowadzenia wielu pomiarów w kilkudniowych / kilkutygodniowych odstępach czasu. Ponadto często rekomenduje się dokonywanie pomiarów w warunkach domowych.
Wyjątek mogą stanowić osoby:
- u których stwierdzono podwyższony poziom lęku,
- skłonne do samodzielnego dokonywania modyfikacji zalecanej terapii.
Zgodnie ze stanowiskiem Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego, u takich pacjentów należy rozważyć zasadność i celowość dokonywania samodzielnych pomiarów.
Prawidłowe mierzenie ciśnienia krwi – najważniejsze zasady
Eksperci podkreślają, że domowe pomiary ciśnienia tętniczego krwi są nieocenioną metodą, która wspiera rozpoznanie nadciśnienia tętniczego. W ten sposób można też ocenić skuteczność prowadzonego leczenia w przypadku osób ze zdiagnozowanym schorzeniem.
Aby mierzenie ciśnienia w warunkach domowych wspierało diagnostykę nadciśnienia oraz leczenie choroby, czynność ta musi być przeprowadzona w określony sposób. Warto pamiętać o tym by:
- pomiaru dokonać po upływie minimum 30 minut od wypicia kawy, zapalenia papierosa, przyjęcia innych substancji o działaniu stymulującym,
- zmierzyć ciśnienie po co najmniej 5-minutowym odpoczynku,
- pomiar wykonywać wyłącznie w pozycji siedzącej – z podpartymi plecami i nogami opartymi o podłoże (nie mogą być skrzyżowane),
- mankiet ciśnieniomierza założyć na rękę ugiętą w łokciu i wspartą na poziomie serca,
- ubranie nie uciskało ramienia (najlepiej zdjąć rękaw, zamiast podwijać go w górę),
- w trakcie pomiaru wstrzymać się od ruchów czy prowadzenia rozmów.
Zaleca się także, aby pomiaru dokonywać na właściwej ręce – w przypadku osób leworęcznych będzie to ręka prawa, zaś u osób praworęcznych do pomiaru należy wykorzystać lewą rękę.
Pomiar ciśnienia krwi krok po kroku
Mierzenie ciśnienia krwi to czynność, która – gdy już stanie się nawykiem – powinna zająć nie więcej niż 10 minut. Cała procedura obejmuje zaledwie kilka kroków. Należy:
- usiąść wygodnie, pamiętając o oparciu pleców oraz ułożeniu stóp na podłodze i niekrzyżowaniu nóg,
- przygotować ciśnieniomierz do pomiaru,
- założyć mankiet na ramię (poduszka mankietu powinna obejmować 80-100% obwodu ramienia) – tak, aby znajdował się na poziomie serca,
- zgiąć rękę łokciu i oprzeć ją o podłoże,
- odczekać 5 minut,
- wykonać dwa pomiary ciśnienia – zachowując odstęp 1-2-minutowy.
Wyniki należy zapisać w dzienniczku – najlepiej wraz z informacją o godzinie dokonywania pomiaru.
Mierzenie ciśnienia w domu – jak często dokonywać pomiaru?
Ważny jest nie tylko sam przebieg pomiaru, ale również częstotliwość przeprowadzania czynności. Zaleca się, aby pomiarów dokonywać:
- przez 7 kolejnych dni,
- rano i wieczorem – o stałych porach i w równych odstępach czasowych.
Istotne jest to, aby mierzenie ciśnienia było dokonywane przed posiłkiem oraz przed przyjęciem leków hipotensyjnych (o ile pacjent je zażywa).
Pomiar ciśnienia w domu – wyniki
Zgodnie z obowiązującymi wytycznymi, wartości ciśnienia tętniczego uzyskane podczas pomiarów domowych są o 5-10 mm Hg niższe w porównaniu z wartościami otrzymanymi w trakcie pomiaru gabinetowego.
O nieprawidłowym ciśnieniu tętniczym można mówić wówczas, gdy jego wartość w pomiarach domowych przekracza 135/85 mm Hg[3] (średnia wartość z kilku pomiarów).
Jeżeli pomiary ciśnienia w gabinecie i w domu będą wskazywać na nadciśnienie tętnicze, wówczas pierwszym elementem terapii jest zmiana stylu życia. Mowa tutaj przede wszystkim o modyfikacji sposobu odżywiania oraz zwiększeniu aktywności fizycznej. Zdrowa dieta oraz ruch pomagają w regulowaniu wartości ciśnienia tętniczego.
Podsumowanie
Mierzenie ciśnienia w domu – jak często dokonywać pomiaru?
Ważny jest nie tylko sam przebieg pomiaru, ale również częstotliwość przeprowadzania czynności. Zaleca się, aby pomiarów dokonywać:
• przez 7 kolejnych dni,
• rano i wieczorem – o stałych porach i w równych odstępach czasowych.
Pomiar ciśnienia krwi krok po kroku
Mierzenie ciśnienia krwi to czynność, która – gdy już stanie się nawykiem – powinna zająć nie więcej niż 10 minut. Cała procedura obejmuje zaledwie kilka kroków. Należy:
• usiąść wygodnie, pamiętając o oparciu pleców oraz ułożeniu stóp na podłodze i niekrzyżowaniu nóg,
• przygotować ciśnieniomierz do pomiaru,
• założyć mankiet na ramię (poduszka mankietu powinna obejmować 80-100% obwodu ramienia) – tak, aby znajdował się na poziomie serca,
• zgiąć rękę łokciu i oprzeć ją o podłoże,
• odczekać 5 minut,
• wykonać dwa pomiary ciśnienia – zachowując odstęp 1-2-minutowy.
[1] https://nadcisnienietetnicze.pl/sites/default/files/page-2019/64385-182698-1-SM.pdf
[2] https://pulsmedycyny.pl/pomiary-domowe-cisnienia-tetniczego-wykorzystanie-w-praktyce-885465
[3] https://nadcisnienietetnicze.pl/sites/default/files/page-2019/64385-182698-1-SM.pdf
