Serce jest kluczowym organem dla prawidłowej pracy całego organizmu. Od funkcjonowania tej mięśniowej pompy ssąco-tłoczącej zależy sprawny przepływ krwi do naczyń, a co za tym idzie – dostawa tlenu oraz substancji odżywczych do każdej komórki ciała. Jego praca może być oceniona pod wieloma względami. Jednym z kluczowych parametrów, które umożliwiają określenie kondycji mięśnia serca, jest frakcja wyrzutowa. Dowiedz się, czym dokładniej jest.
Frakcja wyrzutowa serca – co to jest?
Frakcja wyrzutowa jest parametrem sercowym, który odnosi się wyłącznie do lewej komory serca. Definiuje się ją jako stosunek objętości lewej komory w momencie wyrzutu krwi do objętości końcowo rozkurczowej[1]. Chodzi zatem o procentowe określenie:
- jak bardzo zmienia się objętość lewej komory serca w czasie jej pracy,
- jaki procent krwi jest wyrzucany z niej, gdy następuje skurcz.
Warto wiedzieć, że frakcja wyrzutowa serca nigdy nie osiąga 100%, co oznacza, że serce nigdy nie jest w stanie wyrzucić na raz tyle samo krwi, ile do niego powróciło żyłami.
Jak sprawdza się frakcję wyrzutową lewej komory serca?
Frakcję wyrzutową można zmierzyć metodami nieinwazyjnymi – podczas badania EKG lub, jeśli nie jest możliwe jego przeprowadzenie, w trakcie ECHO serca, metodą Simpsona[2]. To jeden z parametrów, który pozwala wykonać diagnostykę w kierunku niewydolności serca.[3] Dawniej stosowało się również inwazyjną wentrykulografię, jednak obecnie z uwagi na większą precyzję badań nieinwazyjnych się jej nie właściwie stosuje.
Zasadniczo, im wyższy poziom frakcji wyrzutowej, tym lepsza sprawność serca i tym efektywniejsze rozprowadzanie natlenionej krwi do komórek ciała. Jej wielkość jest oznaczana przy każdej ocenie czynności serca.
Jakie są wskazania do wykonania oceny frakcji wyrzutowej?
Ocena frakcji wyrzutowej i innych parametrów sercowych jest wskazana przede wszystkim przy diagnostyce w kierunku niewydolności serca[4]. Może być więc zalecona np. jeśli pacjent zgłasza objawy takie jak:
- duszności,
- uczucie stałego zmęczenia i znużenia,
- obrzęki wokół kostek,
- napadowa duszność nocna.
Jako że do niewydolności mięśnia serca może doprowadzić każda choroba układu sercowo-naczyniowego[5], w tym np. miażdżyca, badanie może być też zalecone przy stwierdzeniu nadciśnienia czy podwyższonego poziomu cholesterolu we krwi.
Frakcja wyrzutowa – norma
Jaka jest norma frakcji wyrzutowej? Jest ona określana na poziomie 55-75%[6]. Niepokój mogą budzić niższe wartości, ponieważ mogą one wskazywać na skurczową niewydolność serca.
Zgodnie z klasyfikacją European Society of Cardiology (ESC), pacjentów z niewydolnością serca klasyfikuje się ze względu na parametr frakcji wyrzutowej do jednej z trzech grup:
- przy frakcji wyrzutowej większej lub równej 50% mowa o niewydolności serca z zachowaną frakcją wyrzutową,
- przy wyniku na poziomie 40-49% wskazuje się na niewydolność serca z pośrednią frakcją wyrzutową,
- poniżej 40% jest to niewydolność serca ze zmniejszoną frakcją wyrzutową.
Warto podkreślić, że im niższa wartość frakcji wyrzutowej poniżej normy, tym poważniejszy jest stan pacjenta. Wynika to z większego stopnia uszkodzenia mięśnia sercowego.[7]
Zadbaj o kondycję swojego serca
Zależy Ci na tym, aby Twoje serce było zdrowe i skutecznie pompowało krew do wszystkich komórek ciała? W dużym stopniu zależy to od Twojego stylu życia. Bardzo szkodliwe dla serca są m.in. wysoki poziom cholesterolu LDL czy nadciśnienie. Aby zwiększyć swoje szanse na zachowanie dobrego zdrowia:
- zadbaj o odpowiednią dawkę ruchu – zalecane jest minimum ok. 30-45 min aktywności fizyczne dziennie[8],
- postaw na zdrowo zbilansowaną dietę – ogranicz ilość spożywanej soli, a tłuszcze zwierzęce, tam gdzie to możliwe, zastąp roślinnymi. Możesz np. zamienić masło na margarynę Optima Cardio, która zawiera roślinne sterole pozwalające zredukować poziom cholesterolu frakcji LDL o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni, przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g, w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[9],
- rzuć palenie papierosów i zrezygnuj z alkoholu.
Te proste kroki mogą zmienić Twoje życie na lepsze. Spróbuj! Frakcja wyrzutowa jest parametrem sercowym, który odnosi się wyłącznie do lewej komory serca. Definiuje się ją jako stosunek objętości lewej komory w momencie wyrzutu krwi do objętości końcowo rozkurczowej[1]. Chodzi zatem o procentowe określenie: Jest ona określana na poziomie 55-75% Niepokój mogą budzić niższe wartości, ponieważ mogą one wskazywać na skurczową niewydolność serca.
Podsumowanie
Co to jest frakcja wyrzutowa serca?
- jak bardzo zmienia się objętość lewej komory serca w czasie jej pracy,
- jaki procent krwi jest wyrzucany z niej, gdy następuje skurcz.Jaka jest norma frakcji wyrzutowej serca?
[1] https://journals.viamedica.pl/choroby_serca_i_naczyn/article/download/28646/23415
[2] j.w.
[3] https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/ejhf.1071
[4] https://www.mp.pl/pacjent/choroby-ukladu-krazenia/choroby/191351,niewydolnosc-serca
[5] j.w.
[6] https://journals.viamedica.pl/choroby_serca_i_naczyn/article/download/28646/23415
[7] https://kardiologia.mp.pl/publikacje/postepy/213709,niewydolnosc-serca-postepy-2018-2019
[8] https://ncez.pzh.gov.pl/aktywnosc-fizyczna/piramida-zdrowego-zywienia-i-aktywnosci-fizycznej-dla-osob-doroslych-2/
[9] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can
