Arytmia serca – jak ją rozpoznawać i jak jej zapobiegać?

Arytmia to zaburzenie pracy serca objawiające się przyśpieszeniem, zwolnieniem bądź nieregularnością jego pracy. Powody występowania tej dolegliwości mogą być różne – choroba niedokrwienna serca, zastawek serca, schorzenia tarczycy, zaburzenia hormonalne, nadciśnienie tętnicze, przedawkowanie leków, a także odwodnienie czy stres. Kiedy mówić możemy o arytmii oraz jak się przed nią chronić?
Gwarantem prawidłowego rytmu serca jest skoordynowany przepływ impulsów elektrycznych w układzie przewodzącym mięśnia sercowego, którego podstawową właściwością jest zdolność do generowania oraz rozprowadzania rytmicznych impulsów elektrycznych wywołujących skurcz serca. Nieprawidłowości bodźcotwórczej czynności serca powodują zaburzenia jego rytmu, które określane są także terminami „arytmia” lub „dysrytmia” . Warto podkreślić, że arytmia to objaw, a nie choroba sama w sobie i jej występowanie może świadczyć zarówno o poważnym problemie jak i nie stanowić zagrożenia dla naszego zdrowia czy życia. Przyczyny arytmii pozwala zdiagnozować badanie osłuchowe, echa serca i badania biochemiczne, na które warto się zgłosić, jeśli odczuwamy takie objawy jak kołatanie serca, kłucie w okolicy tego mięśnia, duszności czy osłabienie.

Co może być powodem arytmii?

Wyróżnić możemy sercowe i pozasercowe przyczyny arytmii. W przypadku tych drugich, na pierwszym miejscu kardiolodzy wymieniają stres psychiczny oraz silne przeżycia emocjonalne. Czynniki psychologiczne i społeczne wpływają na większość chorób kardiologicznych – istnieje silna korelacja między stresującymi wydarzeniami a zaostrzeniem chorób serca , w tym arytmii jako jednego z ich objawów. Nieregularne bicie serca to dolegliwość zgłaszana przez wiele kobiet będących w ciąży. Dlaczego tak się dzieje? Czynność serca kobiety jest wówczas podwyższona o przeszło 25%. Ektopowe (dodatkowe) uderzenia serca i nieutrwalone epizody arytmii zdarzają się u ponad połowy kobiet w czasie ciąży, podczas gdy utrwalona tachykardia (częstoskurcz serca tj. przyspieszenie jego akcji do powyżej 100 uderzeń na minutę) jest znacznie rzadsza i występuje z częstością 2-3/ 1000. Zasadniczo arytmie podczas ciąży mogą być skutecznie leczone w z niewielkim ryzykiem dla matki i płodu.

Jaką dietę stosować przy arytmii?

Występowanie arytmii wiąże się z koniecznością zmiany nawyków żywieniowych – wskazane będzie ograniczenie bądź wyeliminowanie z diety produktów negatywnie wpływających na pracę układu sercowo-naczyniowego. Do takich nalezą z całą pewnością produkty wysokoprzetworzone, konserwowe, wędzone, używki (alkohol, tytoń), a także cukry proste. Odpowiednia przy arytmii dieta powinna opierać się na zasadach zdrowego żywienia, które zakładają spożywanie 4-5 regularnych, zbilansowanych posiłków bogatych w różnorodne składniki, w tym dużą ilość owoców i warzyw. Walcząc z arytmią warto także pamiętać, że na układ sercowo-naczyniowy wielokierunkowe, pozytywne działania wykazują kwasy omega-3. Ostatnie lata przyniosły liczne dowody na to, że wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 mają działanie przeciwmiażdżycowe, przeciwzakrzepowe. Działanie PUFA omega-3 zależy od dawki. Działanie antyarytmiczne i prawdopodobnie wtórną do niego redukcję śmiertelności całkowitej oraz redukcję częstości nagłych zgonów stwierdzono przy stosowaniu małych dawek kwasów omega-3. W wyższych dawkach (> 2 g/d) PUFA omega-3 działają przeciwmiażdżycowo, przeciwzapalnie i przeciwzakrzepowo oraz obniżają stężenie triglicerydów . Podwyższony poziom trójglicerydów we krwi może być przyczyną wielu poważnych schorzeń. Wśród nich trzeba wymienić takie choroby jak np. otyłość, miażdżyca czy cukrzyca typu II. Stosowanie w codziennej diecie produktów bogatych w kwasy omega-3 umożliwi odpowiednie zbilansowanie diety, tak aby osiągnąć dobry stan zdrowia.

 

Ponieważ arytmia może mieć rozmaite podłoże i przyjmować wiele form (by wymienić tylko tachykardię zatokową, bradykardię, migotanie przedsionków czy migotanie komór) warto każdorazowo przy odczuwaniu nieregularnej pracy serca zgłosić się do lekarza celem zdiagnozowania powodów jej występowania. W wielu przypadkach negatywnym skutkom arytmii udaje się zapobiec bądź znacznie poprawić jakość życia osoby, która cierpi z jej powodu. Powodem arytmii nie musi być poważna choroba, niekiedy, by ją zniwelować wystarczy wyregulować gospodarkę wodno-elektrolitową organizmu bądź usunąć źródło przewlekłego stresu. Warto także pamiętać, iż w profilaktyce chorób serca ważna jest zbilansowana dieta bogata w kwasy omega-3 oraz codzienna dawka ruchu.