5,00

Dieta niskotłuszczowa a dieta na cholesterol: czym się różnią?

Redakcja Optymalnewybory.pl

3.11.2023

2 minuty czytania

Zależy Ci na utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu? To rzeczywiście bardzo ważny parametr, który ma znaczenie dla Twojego zdrowia w długofalowej perspektywy. Jak zadbać o prawidłowe wyniki lipidogramu? Jedną z podstawowych kwestii jest zdrowa dieta. Czy ta na cholesterol jest niskotłuszczowa? Niekoniecznie. Poznaj różnice.
Optima Cardio

Tłuszcze w diecie – jaką odgrywają rolę?

Tłuszcze pełnią niezwykle ważną funkcję w diecie. To obok węglowodanów główne źródło energii, a także materiał budulcowy błon komórkowych, prekursory syntezy hormonów steroidowych czy źródło witamin A, D, E i K[1]. Dlatego ich prawidłowa podaż ma ogromne znaczenie dla zdrowego funkcjonowania organizmu.

Trzeba jednak pamiętać, że poza ilością liczy się także jakość tłuszczów i ich typ. Z tej perspektywy można wyróżnić tłuszcze nasycone, jednonienasycone i wielonienasycone. Taki podział ma znaczenie nie tylko w uwagi na budowę kwasów tłuszczowych, ale przede wszystkim na ich właściwości – także w kontekście poziomu cholesterolu!

Jak tłuszcze wpływają na cholesterol?

To, ile i jakich tłuszczów spożywasz na co dzień, ma duże przełożenie na stężenie cholesterolu, a mówiąc dokładniej – na to, jak wzrasta lub spada stężenie jego poszczególnych frakcji, czyli HDL i LDL, czyli odpowiednio tzw. dobrego i złego cholesterolu. Ma to znaczenie, ponieważ – w uproszczeniu:

  • LDL powoduje odkładanie cząsteczek cholesterolu w tętnicach, co przyczynia się do rozwoju miażdżycy;
  • HDL wykazuje działanie przeciwne, tzn. transportuje cholesterol z tkanek obwodowych do wątroby, gdzie może on zostać zmetabolizowany[2].

Znaczenie ma przede wszystkim typ przyjmowanych kwasów tłuszczowych. Mówiąc najprościej:

  • nasycone kwasy tłuszczowe: mirystynowy, palmitynowy i laurynowy zwiększają stężenie LDL;
  • jedno- i wielonienasycone kwasy tłuszczowe pomagają obniżyć poziom LDL i podwyższyć poziom HDL[3].

Te właściwości przekładają się na zalecenia dietetyczne dla osób chcących zadbać o optymalny poziom cholesterolu.

Czy dieta niskotłuszczowa jest tym samym co dieta na cholesterol?

Po przeczytaniu powyższych wyjaśnień zapewne widzisz już, że między dietą niskotłuszczową a tą na cholesterol nie można postawić znaku równości. Wręcz przeciwnie. W nowoczesnej dietetyce odchodzi się od ścisłych restrykcji odnośnie do procentowego udziału tłuszczów w jadłospisie.

Rekomendacje w kwestii stosowania diety niskotłuszczowej można spotkać w odniesieniu do wybranych zaburzeń lipidowych, a dokładniej, do hipertriglicerydemii, gdy stężenie trójglicerydów jest równe lub większe niż 5,6 mmol/l[4]. Natomiast przy innych schorzeniach dyslipidemicznych mówi się raczej o diecie „na cholesterol”.

Koncentruje się ona nie na drastycznym obniżeniu spożycia tłuszczów jako takich, a na wyborze tych, które wspierają utrzymanie dobrego profilu lipidowego. Zaleca się zatem spożywanie produktów zawierających:

  • jednonienasycone kwasy tłuszczowe, w które bogate są głównie oleje roślinne, np. olej rzepakowy, oliwa czy margaryny wytworzone z olejów roślinnych[5];
  • wielonienasycone kwasy tłuszczowe: omega-6 (LA, GLA i ARA), których źródłami są m.in. oleje słonecznikowy, sojowy, kukurydziany i z pestek winogron, jak również omega-3 (ALA, EPA< DPA i DHA), które można znaleźć np. w orzechach, a zwłaszcza w tłuszczu ryb morskich[6].

A co z zawartością procentową tłuszczów w jadłospisie? Zgodnie z zalecaniami WHO osoba dorosła powinna dostarczać ok. 30% energii z tłuszczów, przy czym należy ograniczyć spożycie tych nasyconych (obecnych w produktach zwierzęcych, w tym mlecznych) do poniżej 10%, a trans – do poniżej 1%[7].

To właśnie tych zaleceń związanych ze spożyciem tłuszczów warto się trzymać, chcąc zadbać o odpowiednie proporcje między „dobrym” a „złym” cholesterolem. Dodatkowo w diecie na cholesterol ważną rolę mogą odegrać sterole roślinne. Przyczyniają się one do obniżenia poziomu cholesterolu o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni, przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g i zachowaniu zdrowego stylu życia oraz zrównoważonej diety[8]. Znajdziesz je m.in. w margarynie Optima Cardio. Możesz nią zastąpić masło, które stanowi źródło tłuszczów nasyconych oraz może zawierać tłuszcze trans. To rozsądny wybór dla zdrowia.

[1] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/67338,tluszcze-podzial-budowa-funkcje-i-wlasciwosci

[2] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/103924,cholesterol-i-triglicerydy-panel-lipidowy

[3] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/67338,tluszcze-podzial-budowa-funkcje-i-wlasciwosci

[4] Płaczkiewicz D., Kleinrok A., Aktualne wytyczne leczenia zaburzeń lipidowych; Kardiologia po Dyplomie 2010;9 (3), s. 65-75.

[5] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/diety/diety_w_chorobach/88067,hipercholesterolemia-dieta-na-obnizenie-cholesterolu-jadlospis-przepisy

[6] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/67338,tluszcze-podzial-budowa-funkcje-i-wlasciwosci

[7] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/healthy-diet

[8] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

Podziel się swoim przepisem

Prześlij nam swój ulubiony przepis, jeśli chcesz się nim podzielić ze społecznością Optymalnych Wyborów.

Dodaj przepis
Przepisy

Przeczytaj także

5 objawów niedoboru kwasów omega-3. Sprawdź, czy dotyczą i Ciebie!

Kwasy omega-3 są niezwykle ważne dla Twojego zdrowia. Dlatego warto zadbać o dostarczenie sobie ich odpowiedniej ilości w diecie. Zastanawiasz się, co może się stać, gdy podaż omega-3 jest niewystarczająca, a w organizmie pojawi się niedobór tego składnika? Sprawdź, jakie objawy mogą o tym świadczyć oraz jak uniknąć tej sytuacji.

Choroba Alzheimera: objawy, przyczyny, profilaktyka (infografika)

Przygotowanie do badania EKG można podzielić na kilka etapów – dzień przed badaniem: unikaj spożywania dużych ilości kofeiny, alkoholu lub używania wyjątkowo silnych naparów ziołowych, które mogą wpływać na pracę serca.Upewnij się, że masz luźne,

Jak działa błonnik pokarmowy?

Błonnik pokarmowy jest często obecny w suplementach diety na odchudzanie. Możemy o nim także usłyszeć, że ułatwia […]