Nawet ok. 21 mln – tyle osób zmaga się na świecie z chorobą Alzheimera[1]. To bardzo podstępne schorzenie, które budzi obawy wśród wielu osób. Zaburzenia poznawcze z nią związane utrudniają, a z czasem uniemożliwiają normalne funkcjonowanie. To powód, dla którego warto zainteresować się profilaktyką choroby Alzheimera. Zobacz, jaką rolę odgrywa w niej aktywność fizyczna.
Alzheimer – co to za choroba?
Alzheimer jest zwyrodnieniową chorobą mózgu, w wyniku której obumierają komórki nerwowe. Dzieje się tak na skutek pojawienia się dwóch niepożądanych białek – tau oraz beta-amyloidu[2]. W efekcie jej rozwoju pojawiają się liczne zaburzenia poznawcze – obejmujące przede wszystkim problemy z pamięcią oraz problematyczne zmiany zachowania. Z czasem otępienie pogłębia się i prowadzi do całkowitego uniemożliwienia świadomego funkcjonowania[3].
Schorzenie rozwija się stopniowo, a jego rozwój, zwłaszcza w początkowej fazie, może umknąć uwadze pacjenta. Mogą o nim świadczyć np. coraz częstsze zapominanie, gdzie położyło się okulary czy telefon, trudności z przyswajaniem nowych informacji, kłopoty z orientacją w terenie czy zaburzenia koncentracji.
Warto przy tym pamiętać, że te objawy nie zawsze muszą świadczyć o Alzheimerze. Mogą być wynikiem innych problemów z funkcjonowaniem organizmu, począwszy od niedoboru witamin z grupy B czy skutków doświadczenia dużego stresu[4]. Dobrze jest jednak uważnie śledzić stan swojej świadomości, a w razie symptomów wzbudzających niepokój – udać się do lekarza i poddać diagnostyce.
Profilaktyka Alzheimera a aktywność fizyczna – jakie znaczenie ma ruch dla pracy mózgu?
Na rozwój choroby Alzheimera ma wpływ wiele czynników. Jednym z tych, które mogą zmniejszyć ryzyko pojawienia się tego schorzenia, jest utrzymanie prawidłowej aktywności fizycznej. Potwierdzają to liczne badania. Oto kilka z nich.
- Naukowcy z Uniwersytetu Virginia pod przewodnictwem Abbotta przebadali ponad 2000 fizycznie sprawnych mężczyzn w wieku 71-93 lata. Ci z nich, którzy pokonywali dziennie dystans na poziomie ok. 0,4 km, mieli o 1,8 razy większe ryzyko wystąpienia otępienia niż ci przemierzający każdego dnia ok. 3,2 km[5].
- Badacze z Uniwersytetu Otago w Nowej Zelandii wykazali, że 6 minut intensywnej jazdy na rowerze zwiększa produkcję białka BDNF, które odgrywa kluczową rolę dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, w tym w profilaktyce utraty funkcji poznawczych. Z ich badań wynika, że korzystnym rozwiązaniem w profilaktyce Alzheimera są właśnie krótkie, ale intensywne aktywności fizyczne[6].
- Duże badanie retrospektywne przeprowadzone przez specjalistów z Case Western Reserve University School of Medicine w Cleveland wśród osób chorujących na Alzheimera pokazało korelację między sposobem spędzania czasu wolnego a rozwojem choroby. Pacjenci w przeszłości rzadko korzystali z aktywności fizycznej, a także z rozrywek umysłowych[7].
- Eksperci z Oakland pod wodzą Rachel Whitmer przeprowadzili badania prospektywne, prowadząc obserwację pacjentów na przestrzeni lat 1964-2003. Wykazali, że osoby z otyłością miały o 74% wyższe ryzyko rozwoju otępienia[8].
Jak zatem widać, utrzymanie aktywności fizycznej może pomóc zmniejszyć zagrożenie Alzheimerem. Warto więc zadbać o ruch na co dzień.
Ile ruchu potrzeba, aby zapobiec Alzheimerowi?
W kwestii aktywności ruchowej warto zaufać zaleceniom Światowej Organizacji Zdrowia. WHO rekomenduje minimum 150-300 minut umiarkowanej aktywności lub 75-150 minut intensywnego ruchu tygodniowo[9]. To mniej niż 30 minut dziennie!
Pamiętaj! Aby pozostać aktywnym, wcale nie musisz zapisywać się na siłownię. Warto wybrać formę ruchu dostosowaną do własnych preferencji. Mogą to być np. jazda na rowerze, spacery, nordic walking, praca w ogródku czy zabawa z dziećmi lub wnukami.
Nie zapominaj również o aktywności intelektualnej, a także o zdrowej, dobrze zbilansowanej diecie. Dobrze, aby znalazły się w niej kwasy tłuszczowe Omega-3, a zwłaszcza DHA, które przy spożyciu na poziomie 250 mg dziennie przyczynia się do utrzymania prawidłowego funkcjonowania mózgu oraz prawidłowego widzenia[10]. Naturalnym źródłem tej substancji jest np. olej z alg morskich, który można znaleźć w margarynie Optima Neuro.
Zdrowy tryb życia, uwzględniający aktywność fizyczną oraz intelektualną, a także dobrze zbilansowane menu to szansa na zachowanie dobrego stanu ciała i umysłu do późnej starości. Zadbaj więc o siebie na co dzień.
[1] B. Hausz-Piskosz, K. Buczkowski, Diagnostyka i leczenie choroby Alzheimera w warunkach praktyki lekarza rodzinnego, [w:] Forum Medycyny Rodzinnej 2013, t.7, nr. 4, s. 198-207.
[2] https://www.mp.pl/pacjent/neurologia/choroby/151134,choroba-alzheimera
[3] B. Hausz-Piskosz, K. Buczkowski, Diagnostyka i leczenie choroby Alzheimera w warunkach praktyki lekarza rodzinnego, [w:] Forum Medycyny Rodzinnej 2013, t.7, nr. 4, s. 198-207.
[4] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/152374,zaburzenia-pamieci
[5] https://podyplomie.pl/medical-tribune/23896,aktywnosc-fizyczna-a-choroba-alzheimera?page=2
[6] https://pulsmedycyny.pl/aktywnosc-fizyczna-obniza-ryzyko-alzheimera-i-parkinsona-jak-cwiczyc-1174840
[7] https://podyplomie.pl/medical-tribune/23896,aktywnosc-fizyczna-a-choroba-alzheimera
[8] J.w.
[9] https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/337001/9789240014886-eng.pdf
[10] https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/3840
