Olej ryżowy – skarb kuchni azjatyckiej
Olej ryżowy powstaje z bogatych w błonnik otrąb ryżowych. Jest jednym z najpopularniejszych olejów w krajach azjatyckich, zwłaszcza w Japonii i Indiach. Wytwarzany jest poprzez tłoczenie lub ekstrakcję pękniętych łusek ryżowych. Zwykle poddawany zostaje procesowi rafinacji, dzięki czemu charakteryzuje się jasnym, żółtawym kolorem.
Skład oleju ryżowego – bogate źródło witaminy E
Olej ryżowy jest wyjątkowo bogatym źródłem witaminy E, odpowiadającej za m.in.:
- zdrowie i kondycję skóry;
- ochronę włókien kolagenu i elastyny;
- zmniejszanie wrażliwości na promieniowanie ultrafioletowe;
- neutralizację wolnych rodników.
Dodatkowo olej ryżowy charakteryzuje wysoka zawartość gamma-oryzanolu wykazującego silne działanie antyoksydacyjne i będącego połączeniem estrów steroli roślinnych (obecnych także m.in. w wysokiej jakości margarynach) z kwasem felurowym.
Zawartość kwasów tłuszczowych
W przypadku oleju ryżowego szczególną uwagę należy zwrócić na zawartość w nim poszczególnych kwasów tłuszczowych. Olej ryżowy jest głównie źródłem:
- kwasu linolowego z rodziny kwasów omega-6
- kwasu oleinowego z grupy omega-9
- nasyconych kwasów tłuszczowych
Te kwasy tłuszczowe w nadmiarze mogą przyczyniać się do zachorowalności na choroby sercowo-naczyniowe oraz podwyższania poziomu cholesterolu.
Proporcja kwasów omega w oleju ryżowym
Olej ryżowy charakteryzuje się stosunkowo niskim poziomem kwasów omega-3. Kwasy te regulują gospodarkę lipidową organizmu oraz pracę układu odpornościowego. Biorą udział w rozwoju układu nerwowego i zmysłu wzroku.
W przypadku dostarczania poszczególnych kwasów tłuszczowych niezwykle ważne jest także zachowanie odpowiednich proporcji.
W oleju ryżowym ze względu na wysoką zawartość kwasów omega-6 można zaobserwować ich nieprawidłowy stosunek do kwasów omega-3 wynoszący 23-50:1.
Nadmiar kwasów tłuszczowych omega-6 w diecie hamuje wykorzystanie przez organizm kwasów tłuszczowych omega-3, doprowadzając do zaburzeń równowagi fizjologicznej syntezowanych z nich związków biologicznie czynnych.
Zastosowanie oleju ryżowego w kosmetyce
W krajach azjatyckich olej ryżowy jest szeroko stosowany w kosmetyce. Dzięki zawartości witaminy E, sprawdza się w masażu i pielęgnacji skóry, działając na nią wzmacniająco i ujędrniająco.
Olej ryżowy w kuchni – idealny do smażenia
W kuchni azjatyckiej jest popularnym tłuszczem wykorzystywanym do smażenia na WOKu. Warto pamiętać, że rafinowany olej ryżowy ma wysoką temperaturę dymienia, sięgającą 200-254°C.
Jednak ze względu na wysoką zawartość wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-6 nie powinien być stosowany do długiego i głębokiego smażenia. Można natomiast stosować go również jako dodatek do sałatek czy surówek.
Źródła
- Thanonkaew, A., et al. (2015). Formation, antioxidant property and oxidative stability of cold pressed rice bran oil emulsion. Journal of Food Science and Technology, 52(10), 6520-6528.
- Umesha, S.S., & Naidu, K.A. (2012). Vegetable oil blends with α-linolenic acid rich Garden cress oil modulate lipid metabolism in experimental rats. Food Chemistry, 135(4), 2845-2851.
- Wolańska, D. (2023). Olej ryżowy – właściwości odżywcze i zastosowanie w codziennej diecie. Warszawa: Wydawnictwo Medyczne.
- Majewska, K., & Czarnecka, M. (2024). Porównanie właściwości antyoksydacyjnych olejów roślinnych stosowanych w kuchni azjatyckiej. Nauka o Żywieniu i Żywności, 28(2), 134-145.
- Kumar, R., Sharma, A., & Patel, V. (2023). Rice bran oil: Nutritional aspects, processing methods and health benefits. International Journal of Food Properties, 26(1), 78-92.
