Wiele miejsca poświęca się nadciśnieniu tętniczemu, które – jeśli jest nieleczone – może prowadzić do udaru mózgu, zawału serca czy niewydolności nerek. Tymczasem warto mieć świadomość, że również niskie ciśnienie nie jest korzystne dla organizmu. Sprawdź, kiedy niedociśnienie może stanowić zagrożenie.
Wartości ciśnienia tętniczego zgodnie z obowiązującą klasyfikacją:
| # | Ciśnienie krwi | Wartości |
|---|---|---|
| 1 | Optymalne | Mniej niż 120 / 80 mm Hg |
| 2 | Prawidłowe | 120-129 / 80-84 mm Hg |
| 3 | Wysokie prawidłowe | 130-139 / 85-89 mm Hg |
| 4 | Nadciśnienie tętnicze I stopnia | 140-159 / 90-99 mm Hg |
| 5 | Nadciśnienie tętnicze II stopnia | 160-179 / 100-109 mm Hg |
| 6 | Nadciśnienie tętnicze III stopnia | ≥ 180 / 110 mm Hg |
| 7 | Izolowane skurczowe nadciśnienie tętnicze | ≥140 / mniej niż 90 [10] |
Powyższy podział nie uwzględnia hipotonii, która – choć występuje znacznie rzadziej – może mieć również poważne konsekwencje zdrowotne. Szacuje się, że dolegliwość ta dotyczy około 1-2% dorosłej części społeczeństwa[2].
Niedociśnienie, czyli co?
Niedociśnienie (hipotonia) to stan, w którym dochodzi do znacznego obniżenia ciśnienia tętniczego poniżej wartości optymalnej.
Podział niedociśnienia uwzględnia:
- hipotonię samoistną – gdy wartości niskiego ciśnienia krwi utrzymują się przewlekle,
- hipotonię ortostatyczną – najczęściej dotyka osoby w podeszłym wieku oraz chorujące na cukrzycę typu I i II,
- hipotonię wtórną – będącą objawem innej choroby o charakterze przewlekłym[3].
O niedociśnieniu samoistnym mówi się wtedy, gdy skurczowe ciśnienie tętnicze krwi spada poniżej 100 mm Hg. Natomiast niedociśnienie ortostatyczne dotyczy przypadków, w których dochodzi do spadku ciśnienia skurczowego krwi o ponad 200 mm Hg lub spadku ciśnienia rozkurczowego krwi o ponad 10 mm Hg w ciągu trzech minut od przyjęcia pozycji stojącej[4].
Niskie ciśnienie – jakie są przyczyny?
Nie do końca wiadomo, z czego wynika niskie ciśnienie poniżej wartości optymalnej. Obserwacje pokazują jednak, że hipotonia częściej dotyka osoby szczupłe i prowadzące mało aktywny tryb życia, głównie kobiety, a także wynika z uwarunkowań genetycznych[5].
W celu stwierdzenia idiopatycznej postaci niedociśnienia zaleca się wykluczyć inne choroby, np. niedoczynność tarczycy, cukrzycę, choroby układu krążenia. Niskie ciśnienie krwi mogą wywoływać także niektóre leki (nie tylko te stosowane na obniżenie ciśnienia) czy nawet spożywanie alkoholu[6].
Czy to hipotonia? Poznaj objawy
Mówi się, że niskie ciśnienie daje bardzo niespecyficzne objawy. Osoby zmagające się z hipotonią często uskarżają się na:
- osłabienie,
- ogólne zmęczenie,
- senność,
- męczliwość,
- brak energii[7].
Natomiast hipotonia ortostatyczna może objawiać się także omdleniami[8].
Czy przewlekłe niedociśnienie tętnicze jest niebezpieczne?
Eksperci sugerują, że niskie ciśnienie tętnicze niedające objawów nie wymaga leczenia. Na pewno nie można stosować tego, co jest zabronione w przypadku nadciśnienia tętniczego (jako możliwość osiągnięcia efektu wzrostu ciśnienia).
Zgodnie z wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego i Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego nie ma konieczności podejmowania leczenia hipotonii w przebiegu przewlekłej niewydolności krążenia – o ile nie powoduje nieprzyjemnych objawów subiektywnych[9].
Groźna – szczególnie dla osób starszych – może okazać się hipotonia ortostatyczna. Nie tylko obniża jakość życia, ale dwukrotnie zwiększa ryzyko zgonu u chorych powyżej 70. roku życia[10].
Niskiego ciśnienia nie należy lekceważyć, ponieważ w niektórych przypadkach – jako że pozbawia organizm wystarczającej ilości tlenu – może prowadzić do uszkodzenia serca i mózgu[11]. Dlatego warto skonsultować się z lekarzem, który poinformuje o dalszych krokach.
[1] Wytyczne ESC/ESH dotyczące postępowania w nadciśnieniu tętniczym (2018), Grupa Robocza Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) i Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (ESH) do spraw postępowania w nadciśnieniu tętniczym
[2] http://www.czytelniamedyczna.pl/554,aktualny-stan-wiedzy-na-temat-hipotonii.html
[3] j.w.
[4] http://www.czytelniamedyczna.pl/554,aktualny-stan-wiedzy-na-temat-hipotonii.html
[5] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/lista/106339,hipotensja
[6] J.w.
[7] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/lista/70495,leczenie-farmakologiczne-niedocisnienia
[8] http://www.czytelniamedyczna.pl/554,aktualny-stan-wiedzy-na-temat-hipotonii.html
[9] https://podyplomie.pl/kardiologia/10014,przewlekle-niedocisnienie-leczyc-czy-nie-leczyc
[10] http://www.czytelniamedyczna.pl/554,aktualny-stan-wiedzy-na-temat-hipotonii.html
[11] https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/low-blood-pressure/symptoms-causes/syc-20355465
