Hiperlipidemia to bardzo częsty problem zdrowotny. Szacuje się, że zmaga się z nią nawet 70,3% mężczyzn i 64,3% kobiet w Polsce[1]. Czym dokładniej jest ten stan? Jak sobie z nim radzić? Czytaj dalej i przekonaj się, jak wiele możesz zrobić dla swojego zdrowia w tej kwestii!
Hiperlipidemia – co to jest?
Hiperlipidemia to zaburzenie, które najczęściej określa się potocznie jako podwyższony cholesterol. Mówiąc dokładniej to stan, w którym po przeprowadzeniu badań krwi w jej osoczu wykryto podwyższone stężenie:
- lipoprotein LDL (tzw. złego cholesterolu), tj. więcej niż 3,0 mmol/l lub 115 mg/dl – wówczas mowa o hipercholesterolemii[2];
- triglicerydów, tj. powyżej 1,7 mmol/l lub 150 mg/dl – wówczas mowa o hipertriglicerydemii[3];
- triglicerydów w połączeniu z obecnością tzw. małych, gęstych LDL oraz małym stężeniem HDL-C, czyli tzw. dobrego cholesterolu (poniżej 3,4 mmol/l lub 130 mg/dl) – w takim przypadku diagnozuje się dyslipidemię aterogenną[4].
Każdy z tych stanów może być bardzo niekorzystny dla zdrowia, zwłaszcza w długofalowej perspektywie. Może bowiem sprzyjać podwyższonemu ryzyku wystąpienia miażdżycy czy chorób serca[5].
Jak sprawdzić, czy mam hiperlipidemię?
Aby sprawdzić poziom cholesterolu w organizmie, nie trzeba wykonywać bardzo skomplikowanych badań. Wystarczy lipidogram, a zatem przeprowadzenie prostego badania krwi. Po jej pobraniu (najlepiej na czczo), w laboratorium sprawdza się stężenie lipidów – cholesterolu całkowitego, frakcji HDL i LDL, a także triglicerydów[6]. Jeśli parametry w którymkolwiek zakresie nie są zgodne z normami – to sygnał, że należy zacząć działać.
Masz hiperlipidemię? Zadbaj o swoje zdrowie. Wiele zależy od Ciebie!
Przy podwyższonym poziomie cholesterolu kluczowymi elementami terapii są te związane z leczeniem niefarmakologicznym. Możesz samodzielnie zadbać o poprawę profilu lipidowego, i to na wiele sposobów. Dlatego warto w pierwszej kolejności pomyśleć o wprowadzeniu prostych, zdrowych zmian w stylu życia. Nawet niewielkie kroki pomogą Ci odzyskać harmonię!
Zadbaj o zdrową dietę
Modyfikacja przyzwyczajeń żywieniowych to fundament walki z hiperlipidemią. Od razu uspakajamy! Wcale nie musisz wprowadzać rewolucji do jadłospisu. Wystarczy przestrzeganie kilku prostych zasad[7]. Jakich?
- Ogranicz spożycie tłuszczów nasyconych – chodzi przede wszystkim o te pochodzące z mięsa (zwłaszcza czerwonego, tj. wieprzowiny, wołowiny czy jagnięciny) oraz mleka (np. masło, tłuste sery itp.).
- Zwiększ spożycie tłuszczów nienasyconych – znajdziesz je m.in. w olejach roślinnych, miękkich margarynach kubkowych, a także w tłustych rybach morskich (to np. łosoś, tuńczyk, śledź czy makrela, bogate w kwasy omega-3).
- Sięgaj po więcej produktów zawierających rozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego – to m.in. produkty pełnoziarniste (pieczywa, makarony, ryż itp.), nasiona roślin strączkowych, jak również surowe warzywa oraz owoce.
- Wprowadź do jadłospisu sterole roślinne – to składniki, które przyczyniają się do obniżenia poziomu cholesterolu o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni, przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g i zachowaniu zdrowego stylu życia oraz zrównoważonej diety[8]. Znajdziesz je np. w miękkiej margarynie kubkowej Optima Cardio, którą możesz zastąpić masło przy smarowaniu pieczywa.
- Ogranicz do minimum sięganie po produkty wysoko przetworzone – np. różnego rodzaju chipsy, ciastka itp. Mogą one być m.in. źródłem częściowo uwodornionych tłuszczów, np. palmowego, które zawierają szkodliwe izomery tłuszczów trans[9] (uwaga! Związki te są też naturalnie obecne w mleku i mięsie „przeżuwaczy”, w tym krów). Tzw. fast-foody są też produktami wysokoenergetycznymi i często zawierają duże ilości cukru. Dlatego ich spożycie sprzyja nadwadze czy otyłości.
Ruszaj się na zdrowie!
Wśród zaleceń dla osób z hiperlipidemią pojawiają się powrót do prawidłowej sylwetki ciała oraz zwiększenie aktywności fizycznej[10]. Te dwa elementy idą ze sobą w parze. Od razu uspokajamy – wcale nie musisz od razu zapisywać się na siłownię i odwiedzać ją 4-5 razy w tygodniu po dwie godziny. Wystarczy… ok. 20-30 minut umiarkowanego wysiłku fizycznego dziennie, łącznie 150-300 minut tygodniowo[11]. W tę kategorię wpisują się choćby jazda na rowerze, prosty aerobik, szybsze spacery czy nordic walking. Wybierz taką formę ruchu, która podoba Ci się najbardziej!
Powiedz „nie” używkom
Zrezygnuj ze spożywania alkoholu, zwłaszcza jeśli Twój poziom trójglicerydów jest bardzo wysoki[12]. Jeśli palisz papierosy, postaraj się rzucić nałóg tytoniowy – z myślą o profilaktyce miażdżycy[13]. Istnieje wiele sposobów na to, aby pomóc sobie w odstawieniu wyrobów nikotynowych.
Pamiętaj również, żeby regularnie kontrolować stan swojego zdrowia – odwiedzać lekarza pierwszego kontaktu i, zgodnie z zalecaną częstotliwością, wykonywać lipidogram. Pozwoli to na bieżąco obserwować, jak wprowadzone zmiany wpływają na poziom cholesterolu we krwi. Powodzenia!
[1] https://www.termedia.pl/poz/Praktyczne-wskazowki-dotyczace-leczenia-hipolipemizujacego-co-wynika-z-najnowszych-polskich-wytycznych,47512.html
[2] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.4.1.
[3] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.4.5.1.
[4] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.4.2.
[5] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/54556,miazdzyca
[6] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/141216,lipidogram
[7] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/diety/diety_w_chorobach/88067,hipercholesterolemia-dieta-na-obnizenie-cholesterolu-jadlospis-przepisy
[8] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can
[9] https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/mity-na-temat-izomerow-trans-kwasow-tluszczowych/
[10] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.4.1.
[11] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/physical-activity
[12] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.4.2.
[13] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/54556,miazdzyca
