Badania kardiologiczne pozwalają wykryć ewentualne nieprawidłowości związane z pracą serca, dlatego warto poddawać się im regularnie. Szczególną rolę odgrywa echokardiografia – bezinwazyjne badanie stosowane najczęściej w praktyce kardiologicznej. Sprawdź, na czym ono polega i jakie są wskazania do jego wykonania.
Jeśli chodzi diagnostykę chorób układu krążenia, echokardiografia nadal jest powszechnie stosowana z uwagi na swoją uniwersalność[1]. Wśród jej zalet wymienia się m.in. wysoką trafność diagnostyczną, bezpieczeństwo dla pacjenta oraz szeroką dostępność.
Echokardiografia – co to?
Echokardiografia (echo) serca jest badaniem obrazowym, które wykorzystuje fale ultradźwiękowe. Pozwala na ukazanie poszczególnych części serca, umożliwiając przeprowadzenie oceny funkcjonowania jam i zastawek tego narządu[2].
Wyróżnia się m.in. echokardiografię:
- przezklatkową,
- przezprzełykową.
Ta druga technika przeprowadzana jest najczęściej wtedy, gdy echo serca wykonywane przez klatkę piersiową nie daje jednoznacznego wyniku lub jest on niewystarczający.
Niekiedy przeprowadza się także echo serca wysiłkowe oraz echo serca dopplerowskie.
Jak przebiega echo serca?
Przebieg echa serca uzależniony jest od wybranej techniki badania.
Echo serca przezklatkowe
W przezklatkowym echu serca lekarz wodzi głowicą po klatce piersiowej uprzednio posmarowanej specjalnym żelem. Urządzenie przesyła fale ultradźwiękowe i jednocześnie odbiera fale wracające – są one przekształcane w obraz ukazujący się na ekranie monitora.
Opis echa serca przezklatkowego powinien uwzględniać wymiary takich struktur jak:
- lewa komora,
- lewy przedsionek,
- aorta wstępująca powyżej opuszki,
- prawa komora,
- przegroda międzykomorowa i tylna ściana lewej komory,
- pień płucny.
Ponadto u osób z cechami niewydolności serca lub nadciśnienia płucnego powinna pojawić się informacja o szerokości i zmienności oddechowej wymiaru żyły głównej dolnej[3].
Koniecznością jest także przedstawienie:
- oceny wielkości jam serca i grubości mięśnia lewej komory,
- oceny całkowitej i odcinkowej kurczliwości lewej komory,
- oceny osierdzia.
Ważne są także wszystkie elementy pozwalające na dokładną diagnozę lub ocenę skuteczności prowadzonego leczenia.
Echokardiografia przezprzełykowa
Przed przystąpieniem do badania pacjent najczęściej otrzymuje znieczulenie miejscowe lub lek uspokajający, ponieważ w tej technice zachodzi konieczność wprowadzenia sondy doprzełykowej. Gdy głowica zatrzyma się na wysokości serca, lekarz dokonuje odczytu obrazu ukazującego się na ekranie monitora.
Echo serca – wskazania do jego przeprowadzenia
Echo serca jest badaniem bezinwazyjnym, dlatego warto wykonywać je regularnie – w ramach profilaktyki kardiologicznej. Szczególnie zalecane jest osobom, u których podejrzewa się m.in.:
- chorobę niedokrwienną serca,
- zapalenie mięśnia sercowego,
- zawał serca,
- chorobę zakrzepowo-zatorową,
- zapalenie wsierdzia[4].
Przeprowadzone badanie pozwala także na wykrycie szmerów lub innych nietypowych dźwięków ujawniających się podczas bicia serca.
Warto podkreślić, że echo serca jest jednym z najpopularniejszych badań zlecanych pacjentom z nadciśnieniem tętniczym. Badanie pozwala określić wpływ podwyższonego ciśnienia krwi na serce, gdyż choroba ta powoduje powstanie wielu zmian w tym narządzie[5].
Jak interpretować wyniki echa serca?
Echo serca zlecane jest zwykle w ramach konsultacji lekarskiej, dlatego wynik badania powinien zostać zinterpretowany przez specjalistę. Widoczne w obrazie nieprawidłowości mogą wskazywać na wiele problemów. I tak:
- powiększone serce to skutek nadciśnienia, nieszczelnych zastawek lub niewydolności serca;
- zwiększona grubość komór serca może świadczyć o wysokim ciśnieniu krwi, wrodzonych wadach serca, wad zastawek;
- osłabienie mięśnia sercowego może wskazywać na chorobę wieńcową[6].
Na obrazie widoczne są także problemy z zastawkami, które mogą nie otwierać się normalnie lub nie być szczelne. Echo serca pozwala także na ujawnienie problemów z prawidłową strukturą tego narządu, np. dziury, zakrzepy krwi, guzy.
Echokardiografia serca to bezinwazyjne i bezbolesne badanie obrazowe, które pozwala na szybką i precyzyjną ocenę stanu oraz funkcjonowania tego narządu. Warto wykonywać je regularnie – zgodnie z zaleceniami lekarza, aby mieć swoje serce pod pełną kontrolą.
[1] Echokardiografia w praktyce klinicznej – Standardy Sekcji Echokardiografii Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego 2007; Kardiologia Polska 2007; 65: 9
[2] https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/62359,echokardiografia-serca-echo-serca
[3] Echokardiografia w praktyce klinicznej – Standardy Sekcji Echokardiografii Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego 2007; Kardiologia Polska 2007; 65: 9
[4] https://www.nhlbi.nih.gov/health-topics/echocardiography
[5] https://www.termedia.pl/poz/Prof-Wojciech-Braksator-Echo-serca-stalo-sie-powszechnym-badaniem-ale-nadal-nie-kazdy-moze-je-wykonywac,28261.html
[6] https://www.nhlbi.nih.gov/health-topics/echocardiography
