Dziedziczenie wysokiego poziomu cholesterolu. Czy to możliwe?

2021-10-07 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 4,50)
Loading...
Dziedziczenie wysokiego poziomu cholesterolu. Czy to możliwe?


Statystyki pokazują, że z wysokim poziomem cholesterolu zmaga się niemal 20 mln Polaków[1]. Chociaż jego nadmiar kojarzony jest przede wszystkim z niewłaściwie skomponowaną dietą obfitującą w kwasy tłuszczowe nasycone i tłuszcze trans, istnieje wiele czynników wpływających na podwyższony cholesterol. Dziedziczenie to jeden z elementów. Sprawdź, z czego to wynika i jak uniknąć poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Cholesterol jest związkiem tłuszczowym, który – chociaż budzący negatywne skojarzenia – spełnia ważną rolę w organizmie. Szkodliwy jest wyłącznie jego nadmiar, do czego może doprowadzić wiele czynników.

Co wpływa na podwyższenie poziomu cholesterolu?

Podwyższony poziom cholesterolu zwykle kojarzony jest z prowadzeniem nieodpowiedniego stylu życia. Chodzi przede wszystkim o złą dietę, która bazuje głównie na produktach będących źródłem tłuszczów nasyconych i tłuszczów trans. Nie bez znaczenia pozostają jednak: niski poziom aktywności fizycznej, używki (np. palenie papierosów, picie kawy nieprzefiltrowanej[2], nadużywanie alkoholu), przyjmowanie niektórych leków.

Warto podkreślić, że są to czynniki wtórne – takie, które da się modyfikować. Jest to dobra wiadomość, ponieważ – poprzez zmianę dotychczasowych nawyków – można uniknąć podwyższonego poziomu cholesterolu LDL i jego zdrowotnych konsekwencji.
Optima Omega 3

Wysoki cholesterol – dziedziczenie jest jednym z czynników

Na wysoki poziom cholesterolu wpływają również czynniki pierwotne, do których zalicza się uwarunkowania genetyczne. Wystarczy odziedziczyć zaledwie pojedynczy gen z niekorzystną mutacją, aby mieć skłonność do wzrostu stężenia cholesterolu – nie tylko lipoprotein LDL, ale także cholesterolu całkowitego. Osoby obciążone wykazują problemy z hipercholesterolemią już w dzieciństwie, zaś w wieku ok. 45 lat mogą pojawiać się poważne zaburzenia – stwierdzanych zwykle u osób w wieku ok. 70 lat[3].

Za przyczynę hipercholesterolemii rodzinnej uważa się upośledzenie rozkładu cząsteczek cholesterolu LDL w komórkach wątroby. Dochodzi do tego w przypadku braku receptorów LDL lub ich nieprawidłowej budowy. Receptory te odpowiadają za wiązanie cząsteczek LDL i wprowadzanie ich do wnętrza komórek, gdzie ulegają rozkładowi[4].

Czy to hipercholesterolemia rodzinna?

Wysokie stężenie cholesterolu zwykle nie daje wyraźnych objawów. Jednak z czasem pojawiają się dolegliwości, które są efektem narastających (już od wczesnych lat młodości) powikłań związanych z podwyższonym poziomem lipoprotein LDL[5]. Zalicza się do nich m.in.:

  • kępki żółte – najbardziej charakterystyczne oznaki; są to złogi cholesterolu, które odkładają się na skórze wokół oczu, na ścięgnach, kolanach, łokciach, pośladkach;
  • rąbek starczy rogówki – biaława obwódka na oku, która jest efektem nagrodzenia się tłuszczów;
  • bóle dławicowe – wrażenie „dławienia”, które pojawia się przede wszystkim po wysiłku fizycznym; są one skutkiem rozwoju miażdżycy (zmiany miażdżycowe mogą występować już nawet u 11-12-latków!).

W przypadku wystąpienia powyższych objawów, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Nieleczona hipercholesterolemia stanowi poważne ryzyko rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego. Zaś do udaru mózgu czy zawału serca może dojść w stosunkowo młodym wieku. Śmierć z tego powodu może zdarzyć się już o 30-40-latków.

Normy cholesterolu przy hipercholesterolemii rodzinnej

Zgodnie z europejskimi wytycznymi dotyczącymi dyslipidemii, normy dla poziomu cholesterolu LDL w przypadku hipercholesterolemii rodzinnej przedstawiają się następująco:

  • dzieci – poniżej 135 mg/dl
  • dorośli – poniżej 100 mg/dl
  • dorośli chorzy na cukrzycę lub chorobę wieńcową – 70 mg/dl[6].

Należy zatem dążyć do tego, aby utrzymywać optymalny poziom lipoprotein LDL i nie przekraczać jego stężenia. Ważna jest jednak nie tylko leczenie farmakologiczne, ale również prowadzenie zdrowego trybu życia. Ogromną rolę odgrywa prawidłowy sposób odżywiania – z wykluczeniem produktów zawierających kwasy tłuszczowe nasycone i tłuszcze trans, oraz z uwzględnieniem żywności bogatej w sterole roślinne czy kwasy tłuszczowe omega-3.

[1] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/aktualnosci/237897,prawie-20-mln-polakow-ma-zbyt-wysoki-poziom-cholesterolu

[2] https://www.sciencedaily.com/releases/2007/06/070614162223.htm

[3] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/140975,hipercholesterolemia-rodzinna

[4] https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/rodzinna-hipercholesterolemia-zalecenia-dietetyczne/

[5] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/140975,hipercholesterolemia-rodzinna

[6] https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/rodzinna-hipercholesterolemia-zalecenia-dietetyczne/

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.