Szacuje się, że nawet 400 tys. Polaków choruje na demencję[1]. Chociaż schorzenie to kojarzone jest z seniorami, ok. 6% chorych stanowią osoby w wieku powyżej 60. roku życia. Okazuje się, że wpływ na ryzyko jej wystąpienia może mieć niewłaściwa dieta. Sprawdź, jaką rolę w rozwoju choroby Alzheimera mogą odgrywać tłuszcze trans.
Choroba Alzheimera jest jedną z najczęstszych form demencji, która występuje u ok. 80% pacjentów – jako samodzielna lub współistniejąca jednostka chorobowa[2].
Choroba Alzheimera – jak ją rozpoznać?
Choroba Alzheimera zwykle zaczyna się dość niewinnie. Pojawiają się problemy z organizacją, koncentracją na wykonywaniu jednej czynności. Z czasem dochodzi do gubienia osobistych rzeczy, zadawania tych samych pytań, pogorszenia orientacji w terenie. Niepokój powinny wzbudzić powyższe sytuacje – szczególnie jeśli pojawiają się także zaburzenia behawioralne, np. zwiększona drażliwość, lęk czy apatia.
Zaawansowana choroba Alzheimera to silne objawy, wśród których wymienia się nie tylko omamy wzrokowe i słuchowe, ale również zaburzenia ruchowe.
Demencji winne tłuszcze trans?
Sposób odżywiania wpływa na funkcjonowanie całego organizmu – także mózgu. Tak jak prawidłowa dieta pomaga zmniejszyć ryzyko chorób tego narządu, tak niewłaściwe żywienie dać efekt odwrotny – przyspieszyć rozwój schorzeń neurodegeneracyjnych, w tym choroby Alzheimera. Powszechnie uważa się, że tłuszcze trans mogą być jednym z czynników, które odpowiadają za demencję.
Potwierdzają to badania naukowe przeprowadzone w oparciu o obserwację 1600 japońskich kobiet i mężczyzn bez objawów zaburzeń pamięci. Okazało się, że osoby spożywające największą ilość tłuszczów trans były o 52-74% bardziej narażone na rozwój demencji w porównaniu do osób spożywających najmniejszą ilość tego rodzaju tłuszczów[3].
Tłuszcze trans – dlaczego szkodzą?
Spożywane w nadmiarze tłuszcze trans przyczyniają się do zwiększenia stężenia cholesterolu we krwi. Zbyt wysoki poziom lipoprotein frakcji LDL przyczynia się do odkładania blaszek miażdżycowych w tętnicach, co z kolei zwiększa ryzyko rozwoju miażdżycy.
Tłuszcze trans odpowiadają również za wzrost ciśnienia tętniczego, co przekłada się na większe prawdopodobieństwo rozwoju nadciśnienia[4].
Okazuje się, że choroby przewlekłe, takie jak miażdżyca, nadciśnienie czy nawet cukrzyca zwiększają ryzyko powstania otępienia o charakterze naczyniopochodnym[5].
Jak zmniejszyć ryzyko choroby Alzheimera?
Ryzyko rozwoju choroby Alzheimera można zredukować poprzez modyfikację dotychczasowych nawyków żywieniowych. Podstawą jest ograniczenie do minimum spożycia tłuszczów trans – zaleca się, aby ich ilość w diecie nie przekraczała 1% zapotrzebowania energetycznego[6].
Należy zatem wyeliminować z diety ich główne źródła, czyli wszystkie te produkty spożywcze, które w składzie zawierają częściowo utwardzone / uwodornione tłuszcze roślinne.
Warto także pamiętać, że izomery trans kwasów tłuszczowych występują naturalnie w produktach pochodzących od zwierząt przeżuwających. Należy zatem ograniczyć spożycie nie tylko mięsa, ale również mleka, masła i innych przetworów mlecznych.
Ważne jest zwiększenie spożycia niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych – głównie z grupy omega-3. Badania epidemiologiczne wykazały, że w mózgu osób chorujących na Alzheimera występuje mniejsze stężenie DHA w porównaniu do osób zdrowych. Podaż tego kwasu można zwiększyć, m.in. zamieniając masło na margarynę do smarowania – Optima Neuro. Zawiera ona olej z mikroalg morskich, które są naturalnym źródłem DHA.
Dieta MIND – sposób na poprawę funkcjonowania mózgu
Jeśli chcesz wspomóc pracę mózgu i jednocześnie zmniejszyć ryzyko demencji postępującej wraz z wiekiem, warto zapoznać się z założeniami diety MIND. Stanowiąca połączenie założeń diety śródziemnomorskiej i diety DASH, pomaga zmniejszyć ryzyko demencji oraz choroby Alzheimera poprzez redukcję stanów zapalnych oraz poprawę przepływu krwi[7].
[1] https://bip.brpo.gov.pl/sites/default/files/Broszura_Alzheimer.pdf
[2] https://bip.brpo.gov.pl/sites/default/files/Broszura_Alzheimer.pdf
[3] https://edition.cnn.com/2019/10/23/health/alzheimers-trans-fats-dementia-risk-75-higher-wellness/index.html
[4] Marta Knieć, Magdalena Kujawska-Łuczak; Wpływ stylu życia na występowanie nadciśnienia tętniczego u dorosłych; Forum Zaburzeń Metabolicznych 2012, tom 3, nr 1, 14–23; Copyright © 2012 Via Medica ISSN 2081–2450
[5] https://www.mp.pl/pacjent/neurologia/choroby/150100,otepienie
[6] http://dobretluszcze.pl/unikaj-tluszczow-trans/
[7] https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/choroby-neurodegeneracyjne/dieta-zmniejszajaca-ryzyko-demencji/
