Preparaty probiotyczne kojarzą nam się przede wszystkim ze stosowaną antybiotykoterapią. Wtedy przyjmujemy także prozdrowotne szczepy bakteryjne, mające na celu wsparcie i regenerację naszej naturalnej mikroflory przewody pokarmowego. Okazuje się jednak, że probiotyki mają cenny, prozdrowotny wpływ na wiele aspektów naszego zdrowia i w związku z tym zostały one zakwalifikowane do żywności funkcjonalnej, czyli takiej, która ze względu na swoje naturalne właściwości, wpływa korzystnie na organizm człowieka.
Korzyści ze spożywania probiotyków
Odpowiednie szczepy probiotyczne mogą nie tylko wspomóc rozwój korzystnej mikroflory, ale także na zasadzie konkurencyjności, ograniczają rozwój chorobotwórczych szczepów bakteryjnych, takich jak np. Campylobacter sp., Clostridium difficile czy H. pylori. Pozwala to na obniżenie ryzyka zachorowania na wiele chorób bakteryjnych, w tym także na chorobę wrzodową żołądka.
Ograniczanie rozwoju niekorzystnych szczepów bakteryjnych ma również znaczenie w leczeniu innych schorzeń, np. biegunek, gdzie probiotyki przywracają równowagę rytmu wypróżnień. Odpowiedni stan naszej naturalnej flory jelit odpowiada także za właściwe trawienie laktozy, cukru mlecznego. Probiotyki mają także zdolność do obniżania stanu zapalnego, co ma znaczenie w kontekście redukcji ryzyka alergii i infekcji górnych dróg oddechowych. Jak wykazują badania, odpowiednie szczepy korzystnych bakterii zmniejszają także ryzyko nowotworów jelita grubego i łagodzą dolegliwości związane z zaburzeniami przewodu pokarmowego takimi jak zespół jelita drażliwego.
Wpływ probiotyków na układ sercowo-naczyniowy
Biorąc pod uwagę, że wszystkie nasze układy i narządy są ze sobą ściśle połączone, wpływ probiotyków na dany obszar, oddziałuje na pozostałe części organizmu człowieka. Takich zależności upatruje się pomiędzy stanem flory bakteryjnej jelit a ryzykiem chorób układu krążenia. Okazuje się, że odpowiednio wyselekcjonowane szczepy bakteryjne wpływają również korzystnie w aspekcie zmniejszania ryzyka chorób układu krążenia takich jak: udar mózgu, miażdżyca czy zawał serca.
Ich korzystne działanie polega na obniżeniu poziomu cholesterolu ogółem, a także frakcji LDL, zwanej złym cholesterolem. Jest to możliwe, dzięki temu, że niektóre bakterie mają zdolność do metabolizowania cząsteczek cholesterolu, co ogranicza jego wchłanianie w świetle przewodu pokarmowego, a w konsekwencji także, zwiększa jego wydalanie. Pozwala to na ograniczenie rozwoju blaszek miażdżycowych, poprawę kondycję naczyń i umożliwia sprawne krążenie krwi.
Jak wykazano w badaniach klinicznych osoby, które włączyły do swojej diety konsumpcję jogurtu naturalnego zawierającego bakterie probiotyczne (Lactobacillus acidophilus La5 i Bifidobacterium lactis Bb12) uzyskały spadek poziomu cholesterolu całkowitego, a także frakcji LDL (zły cholesterol). W badaniu wykazano także korzystny wpływ tych szczepów bakteryjnych na wątrobę. Dzięki temu odpowiednio dobrana terapia probiotykami może stać się pomocnym narzędziem w leczeniu niealkoholowego stłuszczenia wątroby.
Analiza wielu badań klinicznych, w tym także dwóch metaanaliz, wykazała, że spożywanie odpowiednio wyselekcjonowanych szczepów bakteryjnych pozwala na spadek poziomu cholesterolu ogółem i frakcji LDL . Efekt taki zauważono po spożyciu:
- reuteri NCIMB 30242,
- Enterococcus faecium,
- a także kombinacji acidophilus La5 i B. lactis Bb12.
Jak podkreślają naukowcy, to L. reuteri NCIMB 30242 okazał się być najskuteczniejszym szczepem w redukcji poziomu cholesterolu, a także wykazywał największe bezpieczeństwo stosowania.
Wpływ probiotyków na poziom ciśnienia tętniczego
Systematyczny przegląd badań naukowych, a także ich metaanaliza, opublikowana na łamach prestiżowego czasopisma Hypertension, wykazała, że stosowanie probiotyków pozwala także obniżyć poziom ciśnienia tętniczego. Udowodniono, że skuteczniejsze w redukcji poziomu ciśnienia tętniczego było przyjmowanie mieszanek kilku szczepów probiotyków, aniżeli pojedyncze gatunki. Aby interwencje przyniosły oczekiwane korzyści, suplementacja probiotykami powinna trwać minimum 8 tygodni, a liczba spożywanych bakterii powinna wynosić do najmniej 10 jednostek tworzących kolonie.
Gdzie znajdziemy probiotyki?
Produkty spożywcze naturalnie zasobne w bakterie probiotyczne to przede wszystkim warzywa kiszone np. ogórki lub kapusta, będące jednym z filarów tradycyjnej polskiej kuchni. Natomiast sięgając po nieco bardziej egzotyczne smaki, warto skusić się na kimchi, czyli ostrą przystawkę kuchni koreańskiej, składającej się zazwyczaj z kiszonej: kapusty, rzepy i papryki. Probiotyczne kolonie bakteryjne znajdują się także w fermentowanych napojach mlecznych np. kefirze czy jogurcie, jednakże niewątpliwie najbardziej zasobne w nie jest mleko acidofilne. Probiotyki znajdziemy także w suplementach diety.
A prebiotyk?
Wybierając odpowiedni preparat lub produkt spożywczy z probiotykami, warto także pamiętać o uzupełnieniu swojej diety w prebiotyki, czyli niestrawne włókna pokarmowe, stanowiące jedną z frakcji błonnika pokarmowego. Prebiotyki znajdziemy w warzywach, owocach, a także pełnoziarnistych produktach zbożowych. Są one niezbędne dla wzrostu i utrzymania korzystnej mikroflory, ponieważ są podstawowym pokarmem bakterii.
Jak się okazuje, prebiotyki także przyczyniają się do skuteczności probiotyków w obniżaniu poziomu cholesterolu. W przeglądzie literatury DiRienzo i wsp. wykazano, że połączenie L. acidophilus CHO-220 z inuliną (prebiotyk), a także L. acidophilus z fruktooligosachardyami (to również prebiotyk) pozwoliło na obniżenie poziomu cholesterolu frakcji LDL.
W aspekcie chorób układ krążenia warte podkreślenia jest także to, że probiotyki wpływają na układ sercowo – naczyniowy nie tylko poprzez obniżanie poziomu cholesterolu, ale także dzięki temu, że zmniejszają stan zapalny, a także zmniejszają ryzyko cukrzycy, otyłości i obniżają poziom ciśnienia tętniczego.
Te wszystkie składowe przyczyniają się do tego, że nasze naczynia krwionośne lepiej funkcjonują, a także umożliwiają dostarczenie tlenu i składników odżywczych do wszystkich komórek naszego ciała. Tak więc, biorąc pod uwagę wszystkie korzyści wynikające ze spożywania probiotyków, można wysunąć tylko jeden wniosek – warto włączyć je do swojej diety!
Bibliografia
- K. R. Pandey i wsp. Probiotics, prebiotics and synbiotics – a review. Journal of Food Science and Technology 2015; 52:12:7577 – 7587.
- Ettinger G. i wsp. The influence of the human microbiome and probiotics on cardiovascular health. Gut Microbes 2015; 719-728.
- S. Nabav i wsp. Effects of probiotic yogurt consumption on metabolic factors in individuals with nonalcoholic fatty liver disease. Journal of Dairy Science 2014, 97:12: 7386-7393.
- DiRienzo D. B. Effect of probiotics on biomarkers of cardio vascular isease: implications for heart – healthy diets. Nutrition Reviews 2014; 72:1:18 – 29.
- Kalesi S. i wsp. Effect of Probiotics on Blood Pressure. A Systematic Review and Meta – Analysis of Randomized, Controlled Trials. Hypertension 2014.
- Mojka K. Probiotyki, prebiotyki i synbiotyki – charakterystyka i funkcje. Probl. Hig. Epidemiol. 2014; 95:3:541 – 549.
