Trudność w zapamiętywaniu, problemy z koncentracją i zmniejszona zdolność do przyswajania nowych informacji – między innymi tak objawia się demencja. Jest to poważne schorzenie, które utrudnia codzienne funkcjonowanie. Dowiedz się, jakie czynniki sprzyjają rozwojowi otępienia. Pozwoli to wdrożyć działania, które pomogą zmniejszyć ryzyko jego wystąpienia.
Ile razy zdarzyło ci się o czymś zapomnieć lub kilkakrotnie powtórzyć daną informację w różnych okolicznościach? Chociaż takie objawy mogą być niepokojące, jeśli pojawiają się sporadycznie, wcale nie muszą świadczyć o poważnych problemach. Jeżeli zdarzają się coraz częściej, mogą wskazywać na demencję.
Demencja – czyli co?
Demencja (określana mianem otępienia) to stan chorobowy, który charakteryzuje się postępującym upośledzeniem funkcji intelektualnych.
Za jej powstanie odpowiada konkretna choroba – wyróżnia się nawet 200 takich schorzeń, które mogą prowadzić do rozwoju otępienia[1]. Na liście znajdują się m.in.:
- choroba Alzheimera,
- otępienie z ciałami Lewy’ego,
- otępienie naczyniopochodne,
- otępienie czołowo-skroniowe[2].
Demencja jest przypadłością, która rozwija się stopniowo i początkowo wcale nie musi dawać typowych objawów. Zwykle zaczyna się całkiem niewinnie – od sporadycznego zapominania, problemów z koncentracją. Z czasem dochodzi do poważniejszych skutków – chory nie może przypomnieć sobie niektórych słów, ma trudności z doborem odpowiednich wyrazów.
Skłonność do demencji zapisana w genach?
Naukowcy uważają, że predyspozycje genetyczne są jednym z czynników ryzyka wystąpienia demencji. Wraz z wiekiem (jako kolejnym czynnikiem) przyczyniają się do jej rozwoju aż w 65%[3].
Nie oznacza to jednak, że osoby starsze – szczególnie po ukończeniu 85. roku życia – są skazane na otępienie. Istnieje wiele modyfikowalnych czynników, które pozwalają na zachowanie sprawności intelektualnej przez długi czas.
Pozostałe czynniki zwiększające ryzyko otępienia
Można wyróżnić kilka modyfikowalnych czynników wpływających na ryzyko wystąpienia otępienia. Warto je poznać, ponieważ stanowią cenne wskazówki, które pomogą ograniczyć prawdopodobieństwo rozwoju tego stanu chorobowego.
- Nieprawidłowa dieta
W tym przypadku chodzi przede wszystkim o taki sposób żywienia, który sprzyja nadmiernemu przybieraniu na wadze. Publikacje naukowe wskazują na ścisły związek między otyłością w młodym wieku, a nawet trzykrotnym ryzykiem demencji na starość[4].
- Choroby współistniejące
Nadciśnienie czy cukrzyca to choroby, które zwiększają ryzyko demencji, np. związanej z chorobą Alzheimera[5]. Swój udział ma także hipercholesterolemia – badania naukowe wykazały, że poziom cholesterolu przekraczający 240 mg/dl zwiększa ryzyko Alzheimera nawet o 66%[6].
- Niski poziom wykształcenia
Osoby z wyższym wykształceniem znacznie rzadziej zmagają się z demencją w porównaniu do osób nisko wykształconych. Co prawda ukończenie studiów nie gwarantuje zdrowia, ale może wpływać na łagodniejszy przebieg objawów Alzheimera[7]. Dlaczego? Ludzie wykształceni częściej sięgają po książki, chętniej zdobywają wiedzę i spędzają czas na rozwiązywaniu łamigłówek.
Zapobieganie demencji – czy to możliwe?
Jako że demencja stanowi stan towarzyszący wielu chorobom, trudno wskazać uniwersalne wytyczne w kwestii profilaktyki. Warto jednak dążyć do wyeliminowania czynników ryzyka – tych, które można zmodyfikować np. poprzez wprowadzenie zmian w stylu życia.
Aby zmniejszyć ryzyko demencji, warto:
- dbać o utrzymanie optymalnej masy ciała,
- nie dopuszczać do rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego,
- stymulować umysł odpowiednią aktywnością intelektualną,
- spożywać produkty zawierające olej z mikroalg morskich, będących źródłem kwasu DHA, np. miękką kubkową margarynę do smarowania pieczywa Optima Neuro.
Okazuje się, że dbałość o słuch także może zmniejszyć ryzyko otępienia. Naukowcy są zdania, że niedosłuch lub utrata słuchu u osób w średnim wieku zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia demencji nawet o 9%[8].
Nawet jeśli masz genetyczną skłonność do demencji, możesz zmniejszyć ryzyko otępienia. Warto wprowadzić zmiany w stylu życia oraz stymulować mózg do intensywnej pracy.
[1] https://videnscenterfordemens.dk/sites/default/files/paragraph/field_files/polsk_fakta-ark_hvad-er-demens.pdf
[2] https://www.mp.pl/pacjent/neurologia/choroby/150100,otepienie
[3] https://zdrowie.pap.pl/strefa-seniora/jestes-skazany-na-demencje-w-starszym-wieku
[4] https://zdrowie.pap.pl/strefa-seniora/jestes-skazany-na-demencje-w-starszym-wieku
[5] https://www.mp.pl/pacjent/neurologia/aktualnosci/242068,opisano-10-glownych-czynnikow-ryzyka-choroby-alzheimera
[6] https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C364605%2Cwysoki-cholesterol-zwieksza-ryzyko-demencji.html
[7] https://www.mp.pl/pacjent/neurologia/choroby/151134,choroba-alzheimera
[8] http://www.thelancet.com/pdfs/journals/lancet/PIIS0140-6736(17)31363-6.pdf
