Przyspieszone bicie serca, nazywane też kołataniem, jest nieprzyjemnym uczuciem, które wywołuje duży dyskomfort, a przede wszystkim budzi niepokój. Czy słusznie? Zobacz, jakie mogą być przyczyny pojawienia się takich objawów oraz jak sobie z nimi poradzić.
Czym tak naprawdę jest przyspieszone bicie serca (kołatanie)?
Serce to mięsień, którego zadaniem jest pompowanie krwi – tak, aby dotarła ona odpowiednio natleniona do wszystkich komórek ciała. Robi to w równym rytmie, który jest generowany i utrzymywany przez węzeł zatokowy. Prawy przedsionek serca jest miejscem generowania impulsów elektrycznych, które wywołują skurcz serca, a co za tym idzie – tłoczenie krwi.[1] Ten proces można nazwać biciem serca.
Co jednak oznacza przyspieszone bicie serca? Co do zasady, bije ono w tempie 60-80 uderzeń na minutę[2]. Rytm pracy serca powinien być miarowy, a gdy nie ma żadnych nieprawidłowości, jest nieodczuwalny. Tymczasem u niektórych osób pojawia się wrażenie kołatania serca, nazywanego także palpitacjami. Daje to też wrażenie przyspieszenia rytmu serca. Może to wynikać z dwóch przyczyn:
- przyspieszenia pracy serca, które prowadzi do wzrostu tętna[3],
- zaburzenia wytwarzania impulsów elektrycznych w prawym przedsionku serca, a co za tym idzie – „gubienia rytmu” przez mięsień sercowy[4].
Jakie są przyczyny przyspieszonego bicia serca?
Przyspieszone bicie serca nie zawsze świadczy o chorobie – zwłaszcza, jeśli pojawiło się jednorazowo, np.:
- po dużym wysiłku fizycznym,
- pod wpływem emocji i stresu.
Jeżeli jednak przyspieszone bicie serca oraz wrażenie kołatania pojawiają się częściej lub utrzymują się przez długi czas, a dodatkowo towarzyszą im inne niepokojące objawy, wówczas warto skonsultować się z lekarzem.
Przyczynami nieprawidłowego rytmu serca mogą być m.in.:
- choroby serca, np. choroba niedokrwienna, kardiomiopatie, niewydolność mięśnia sercowego,
- zaburzenia o podłożu psychicznym, w tym nerwice, depresja czy napady paniki,
- zaburzenia o podłożu metabolicznym – np. nadczynność tarczycy, hipoglikemia, zaburzenia poziomów potasu lub magnezu, a także zaburzenia hormonalne wynikające z menopauzy,
- gorączka,
- ciąża.[5]
Mogą być one również efektem zażytych substancji, w tym używek – alkoholu, tytoniu, amfetaminy, kokainy – jak również leków, np. beta-2-mimetyków, azotanów, glikozydów czy leków przeciwcholinergicznych.
Ponieważ przyczyny przyspieszonego bicia serca mogą być tak zróżnicowane, lekarz przeprowadza pogłębiony wywiad oraz diagnostykę, aby ustalić jego podłoże u każdego pacjenta. Najczęściej jednak pierwsze kroki są kierowane w stronę układu sercowo-naczyniowego. Liczba osób z przewlekłą niewydolnością serca drastycznie rośnie, a badania pokazują, że z tą dolegliwością może się zmagać już nawet 2% populacji świata i 10% osób powyżej 70. roku życia.[6]
Dlatego poza podstawowymi badaniami krwi nierzadko zaleca się też wykonanie lipidogramu, a więc oznaczenie poziomu cholesterolu i stężenia trójglicerydów, poziomu elektrolitów czy hormonów tarczycy[7], jak również EKG spoczynkowe, ECHO serca, a czasami także monitorowanie holterowskie.
Kiedy przyspieszone bicie serca może być groźne?
Jeśli doświadczasz przyspieszonego bicia serca w nietypowych okolicznościach (np. podczas spoczynku czy przy wstawaniu z łóżka) albo gdy pojawia się ono po stosunkowo niewielkim wysiłku, warto skonsultować taki stan rzeczy z lekarzem rodzinnym, który przeprowadzi diagnostykę.
Jeżeli jednak doświadczasz kołatania serca, któremu towarzyszą:
- nietypowe, obfite pocenie się,
- zawroty głowy,
- ból lub ucisk w klatce piersiowej,
- wysokie ciśnienie
niezwłocznie zgłoś się do lekarza, a w razie ciężkich objawów – zadzwoń na pogotowie[8]. Takie objawy mogą świadczyć np. o zawale serca.
Zadbaj o zdrowie swojego serca
Serce jest najważniejszym mięśniem Twojego ciała, a jego prawidłowa praca – w tym optymalny, niezaburzony rytm bicia – zależy w dużej mierze od Ciebie. Dlatego zadbaj, aby:
- odpowiednio dużo się ruszać – wystarczy nawet ok. 30-45 min aktywności dziennie,
- odżywiać się zdrowo – chodzi m.in. o ograniczenie spożywania cukru, soli, a także tłuszczów roślinnych. Warto np. zamienić masło na margarynę zawierającą sterole roślinne, np. Optima Cardio. Sterole roślinne, jak pokazują badania naukowe, przyczyniają się do redukcji poziomu cholesterolu frakcji LDL o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia.[9] Za to utrzymanie optymalnego poziomu cholesterolu ogranicza ryzyko wystąpienia miażdżycy, a w konsekwencji – problemów z prawidłową pracą serca.
Postaraj się również ograniczyć stres, a organizm będzie Ci wdzięczny. Jeżeli zaś zauważysz jakiekolwiek niepokojące objawy, zawsze skonsultuj je z lekarzem.
[1] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/154039,kolatanie-serca
[2] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/zapobieganie/62324,czestotliwosc-rytmu-serca
[3] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/154834,nieprawidlowe-tetno
[4] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/154039,kolatanie-serca
[5] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.I.1.17.
[6] http://ojs.ukw.edu.pl/index.php/johs/article/download/4008/5341
[7] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/154039,kolatanie-serca
[8] j.w.
[9] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can
