Żyjesz pod ciągłą presją i myślisz, że serce jakoś sobie poradzi? Badania są jednoznaczne: przewlekły stres zwiększa poziom cholesterolu LDL i trójglicerydów, a kortyzol napędza ten proces przez zaburzenia metaboliczne. Dobra wiadomość — kilka konkretnych zmian w codziennej rutynie może ten mechanizm skutecznie zatrzymać.
Stres, czyli co?
Stres to naturalna odpowiedź organizmu na zagrożenie – ewolucyjny mechanizm, który pomógł przodkom współczesnego człowieka… przetrwać[1]. Jak to działa?
Gdy pojawia się sytuacja stresowa, w organizmie uruchamiają się dwa układy[2].
- Pierwszy to oś podwzgórze–przysadka–nadnercza, w wyniku pracy którego wydziela się kortyzol – hormon, który m.in. zwiększa spalanie białka i tłuszczu oraz zmniejsza stan zapalny.
- Drugi to współczulny układ nerwowy wydzielający adrenalinę i noradrenalinę. Efekt? Serce bije szybciej, oddech przyspiesza, mięśnie napinają się.
Ten mechanizm jest pomocny w sytuacjach zagrożenia – pozwala szybko zareagować. Problem pojawia się, gdy stres staje się przewlekły i organizm funkcjonuje w napięciu przez miesiące lub lata[3].
Dlaczego przewlekły stres to zagrożenie dla zdrowia?
Gdy stres utrzymuje się długoterminowo, ciało pracuje bez przerwy w „trybie alarmowym”. To prowadzi do wyczerpania i może skutkować poważnymi konsekwencjami w kilku obszarach[4].
- Fizycznie możesz odczuwać chroniczne napięcie mięśniowe, zmęczenie, bóle psychosomatyczne.
- Emocjonalnie pojawiają się rozdrażnienie, przygnębienie, problemy z pamięcią, lęki i niepokój.
- W obszarze zachowań prowadzi to do zaburzeń snu, trudności w relacjach, objadania się czy sięgania po używki.
Latami utrzymujący się stres może skutkować m.in. rozwojem chorób autoimmunologicznych, przewlekłych stanów zapalnych i problemów z układem pokarmowym. Najpoważniejsze są jednak konsekwencje dla serca – miażdżyca i choroby układu krążenia[5].
Czy wiesz, że Optima Cardio Active
zawiera naturalne sterole roślinne skutecznie obniżające poziom cholesterolu już po trzech tygodniach codziennego stosowania? W tak niedługim czasie poziom cholesterolu we krwi może się zmniejszyć nawet o 10%.
Dowiedz się więcejStres a ciśnienie krwi – co mówią badania?
Nadciśnienie to stan, w którym siła naporu krwi na ściany tętnic jest zbyt duża[6]. Może prowadzić do uszkodzenia naczyń i stanowi poważny czynnik ryzyka zawałów oraz udarów. W tym obszarze pojawia się niebezpieczny związek ze stresem.
Badania z Uniwersytetu w Kioto z udziałem ponad 400 osób pokazały wyraźny związek między hormonami stresu a nadciśnieniem. Naukowcy mierzyli stężenie norepinefryny, epinefryny, dopaminy i kortyzolu, śledząc pacjentów przez kolejne lata[7].
Wyniki były jednoznaczne: każde podwojenie poziomu hormonów stresu zwiększało ryzyko nadciśnienia o 21–31% w ciągu 6,5 roku. Co więcej, podwójny wzrost stężenia kortyzolu zwiększał ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych aż o 90% w czasie 11-letniej obserwacji. Te odkrycia potwierdzają, że przewlekły stres może być bezpośrednią przyczyną zawału serca[8].
Stres a cholesterol: jaka istnieje zależność?
Związek między stresem a profilem lipidowym może Cię zaskoczyć, ale jest równie silny jak ten z ciśnieniem. Przewlekły stres wpływa na metabolizm lipidów na kilka sposobów[9].
Po pierwsze, kortyzol zwiększa spalanie białka i tłuszczu, co może prowadzić do wzrostu poziomów „złego” cholesterolu LDL oraz trójglicerydów. Po drugie, osoby w przewlekłym stresie często sięgają po niezdrowe strategie radzenia sobie z emocjami – np. objadanie się słodyczami i tłustą żywnością, palenie czy alkohol. Te zachowania bezpośrednio pogarszają profil lipidowy i często rozwijają otyłość, która dodatkowo jest czynnikiem podnoszącym ryzyko rozwoju chorób serca.
Po trzecie, stres wywołuje przewlekły stan zapalny w organizmie[10]. To sprzyja odkładaniu blaszek miażdżycowych w tętnicach. Powstaje błędne koło: stres pogarsza cholesterol, „zły” cholesterol zwiększa ryzyko chorób serca, a niepokój o zdrowie generuje kolejny stres.
Zrelaksuj się i zadbaj o serce!
Jak widzisz, przełożenie przewlekłego stresu na kondycję układu krążenia, w tym na ciśnienie i profil lipidowy, jest znaczące. Dlatego warto zadbać o obniżenie poziomu wewnętrznego napięcia na co dzień. Jak możesz to zrobić?
- Wprowadź regularną aktywność fizyczną
Ruch to naturalne „lekarstwo” na stres – obniża kortyzol i stymuluje endorfiny. Wystarczy 150 minut średnio intensywnej aktywności tygodniowo[11]. Może to być spacer, rower, pływanie czy joga.
- Sięgnij po techniki relaksacyjne
Głębokie oddychanie, medytacja czy ćwiczenia mindfulness mogą realnie zmienić funkcjonowanie układu nerwowego. Nawet kilka minut dziennie może przynieść korzyści.
- Zadbaj o jakość snu
Podczas wypoczynku nocnego organizm redukuje hormony stresu[12].
Pamiętaj także o diecie przyjaznej dla serca. Przy podwyższonym cholesterolu LDL lub nadciśnieniu odpowiednie odżywianie to podstawa. Ogranicz zatem sól, tłuszcze nasycone i produkty wysoko przetworzone. Postaw na warzywa, produkty pełnoziarniste i zdrowe tłuszcze.
Jeżeli już masz zaburzony profil lipidowy, wprowadź do diety sterole roślinne. Te substancje obniżają cholesterol LDL o 7–12% w ciągu 2–3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5–3 g oraz prowadzeniu zdrowego stylu życia[13]. Znajdziesz je np. w miękkiej margarynie kubkowej Optima Cardio, która powstaje na bazie olejów roślinnych i jest źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych.
Złap trochę oddechu – zarówno z myślą o samopoczuciu i spokoju wewnętrznym, jak i o zdrowiu serca. Znajdź swój sposób na odstresowanie!
Czy wiesz, że Optima PLUS z oliwą z oliwek
To codzienne wsparcie zdrowia całej rodziny! Dzięki zawartości oleju rzepakowego jest ona naturalnym źródłem kwasów Omega 3, a dodatek antyoksydantów, kwasu foliowego oraz cynku wzmacnia odporność i chroni komórki przed stresem oksydacyjnym.
Dowiedz się więcej
Czytasz nas regularnie?
Dodaj Optymalne Wybory do preferowanych źródeł w Google, a nasze artykuły będą częściej pojawiać się w Twoich wynikach wyszukiwania.
[1] Guzik P., Wpływ stresu na układ krążenia, Forum Kardiologów 2001, t. 6-2, s. 53-57.
[2] Grygorczuk A. Pojęcie stresu w medycynie i psychologii. Psychiatria. 2008;5(3):111–115. doi:10.5603/psych.29147.
[3] Skutki zdrowotne i psychologiczne przewlekłego stresu. Rozpoznawanie i sposoby radzenia sobie. Materiały opracowane na zlec. Departamentu Wojskowej Służby Zdrowia Ministerstwa Obrony Narodowej przez Instytut Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.
[4] Skutki zdrowotne i psychologiczne przewlekłego stresu. Rozpoznawanie i sposoby radzenia sobie. Materiały opracowane na zlec. Departamentu Wojskowej Służby Zdrowia Ministerstwa Obrony Narodowej przez Instytut Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.
[5] Skutki zdrowotne i psychologiczne przewlekłego stresu. Rozpoznawanie i sposoby radzenia sobie. Materiały opracowane na zlec. Departamentu Wojskowej Służby Zdrowia Ministerstwa Obrony Narodowej przez Instytut Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.
[6] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58698,nadcisnienie-tetnicze
[7] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/aktualnosci/280128,hormony-stresu-moga-zwiekszac-ryzyko-nadcisnienia
[8] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/aktualnosci/280128,hormony-stresu-moga-zwiekszac-ryzyko-nadcisnienia
[9] Guzik P., Wpływ stresu na układ krążenia, Forum Kardiologów 2001, t. 6-2, s. 53-57.
[10] Skutki zdrowotne i psychologiczne przewlekłego stresu. Rozpoznawanie i sposoby radzenia sobie. Materiały opracowane na zlec. Departamentu Wojskowej Służby Zdrowia Ministerstwa Obrony Narodowej przez Instytut Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.
[11] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/physical-activity
[12] https://neurologia-praktyczna.pl/a2599/Sen-i-jego-zaburzenia
[13] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can
