Dietetyk mgr inż. Julita Dudicz, Poradnia Dietetyczna – Ku zdrowej diecie!, Członek Polskiego Towarzystwa Dietetyki
Cholesterol u dzieci – skąd może pojawić się jego nadmiar we krwi?
Myślicie, że podwyższony cholesterol nie dotyczy dzieci i młodzieży? Niestety… Coraz częściej już u młodych osób pojawia się dyslipidemia. Co może być tego przyczyną? Na pewno wśród głównych winowajców wymienić należy produkty wysoko przetworzone, fast food, obfitujące w tłuszcze w konfiguracji trans, za dużo słodkości w diecie, zbyt niską aktywność fizyczną, nieodłącznie związane jest to też z narastającym problemem nadwagi i otyłości u dzieci, a czasami prym wiodą rodzinne uwarunkowania genetyczne.
Każdy, dzieci również, powinien badać stężenie cholesterolu
Po co „młodym to nie grozi”. Obalamy ten mit. Coraz to młodsze osoby chorują na nadciśnienie, miażdżycę, czy też pojawia się zawał przed 40stką. Niestety najczęściej jest to konsekwencją zaniedbanego, właśnie za młodu, poziomu cholesterolu. A może badać tylko dzieci z nadwagą? Niestety nawet młodzież szczupła i aktywna może mieć podwyższony cholesterol, jeśli np. ma predyspozycje genetyczne, choroby tarczycy, czy też, czego byśmy nie chcieli… pali papierosy. Znajduje się wtedy ona w tzw. grupie ryzyka, a cholesterol nie boli, więc nie wiedzą, że coś złego może dziać się z ich zdrowiem.
Dieta dla dzieci, pomocna w obniżaniu cholesterolu, czyli jaka?
Podstawą jest ograniczenie tłuszczów nasyconych, czyli pochodzenia zwierzęcego i korzystanie głównie z olei roślinnych. Zamiast tłustych mięs, warto sięgnąć po ryby i drób. Kanapki do szkoły przygotowujemy na produktach z mąki razowej, do obiadu kasze, razowe makarony, ryż, bez przesady z sosami. Unikamy słodkości, sięgając po ich zdrowe zamienniki: owoce świeże i suszone, domowej roboty batoniki Muesli, czekolada bez cukru o wysokiej zawartości kakao, łączymy to z chudym nabiałem. Nie smażymy, ograniczamy sól, a przede wszystkim każdy posiłek serwujemy z dodatkiem bomby witaminowej w postaci bogatych w antyoksydanty warzyw czy owoców.
Czy naprawdę muszę zabrać dziecku łakocie?
Niestety, ale cukry proste w nich zawarte zaburzają gospodarkę lipidową we krwi, podwyższając poziom trójglicerydów, a nasycone tłuszcze cukiernicze podnoszą frakcję LDL „złego” cholesterolu. Ponadto nadziewane batony, cukierki, wafle, ciasta, ciasteczka zawierają również częściowo utwardzone tłuszcze typu trans, zwiększające poziom frakcji LDL i obniżające „dobry” HDL cholesterol. Naprawdę warto więc zmienić dietę oraz zadbać o aktywność fizyczną dzieci, w myśl zasady, że lepiej zapobiegać, niż leczyć.
Dziecku łatwiej połknąć tabletkę…Naprawdę?
Wprowadzanie leków obniżających stężenie cholesterolu we krwi niesie ze sobą wiele skutków ubocznych i w przypadku dzieci w pierwszej kolejności ingerujemy zmianą stylu życia. Kiedy mamy już zdiagnozowaną dyslipidemię u dziecka i jest ono powyżej 5 roku życia, zdecydowanie warto włączyć do jego diety produkty funkcjonalne jak margaryna Optima Cardio, wzbogacona w sterole roślinne o udowodnionym działaniu obniżającym poziom cholesterolu. Wprowadzanie leków, w tym przypadku powinno być zdecydowaną ostatecznością.
Udało się, cholesterol spadł! Zachowaj rozwagę i monitoruj
Tendencja do wzrostu niestety już pozostanie. Obniżenie stężenia cholesterolu we krwi to dopiero połowa sukcesu. Ważne jest, aby utrzymać dobry wynik. To, czego nauczyliśmy dziecko i siebie przy okazji, musimy zmienić w codzienny zdrowy nawyk. Chwile słabości, zwłaszcza nawracające zbyt często, spowodować mogą kolejne wzrosty cholesterolu, a warto pamiętać, że z wiekiem walka z nim będzie coraz trudniejsza.
Bibliografia
- Blesso C. N., Andersen C. J., Barona J.: Effects of carbohydrate restriction and dietary cholesterol provided by eggs on clinical risk factors in metabolic syndrome, The Journal of Clinical Lipidology 2013.
- Eman M., Ferns G. and A.: Functional Foods and Nutraceuticals in the Primary Prevention of Cardiovascular Diseases, Journal of Nutrition and Metabolism, vol. 2012.
- Europejskie wytyczne dotyczące zapobiegania chorobom serca i naczyń w praktyce klinicznej na 2012 rok. Kardiologia Polska 2012; 70 (supl. I).
- Grabańska K., Walczak-Gałęzewska M., Bogdański P., Pupek-Musialik D. (2011): Genetyczne zaburzenia przemiany lipidów – opis przypadku. Forum Zaburzeń Metabolicznych, tom 2, nr 1, 74-84.
- Rynkiewicz A.: Rodzinna hipercholesterolemia u dorosłych jako przykład kompleksowego leczenia miażdżycy, materiały Krajowego Centrum Diagnostyki i Leczenia Hipercholestreolemii Rodzinnej.
- Sicińska P., Pytel E., Kurowska J., Koter-Michalak M.: Suplementacja kwasami omega w różnych chorobach. Postepy Hig Med Dosw (online), 2015; 69: 838-852.
