Choroby układu krążenia są jedną z głównych przyczyn zgonów w Polsce[1]. Na szczęście ryzyko zawału serca, udaru mózgu czy niewydolności serca można kontrolować i podejmować działnia zmierzające do jego zmniejszenia. Ogromną rolę w tym aspekcie odgrywa prewencja. Dowiedz się, jak sprawdzić, czy serce jest zdrowe. Poznaj listę badań profilaktycznych, które warto wykonać.
Skłonność do chorób układu krążenia zależy nie tylko od predyspozycji genetycznych. Wyróżniono aż 9 modyfikowalnych czynników, które w 90% odpowiadają np. za występowanie zawału serca. Są to:
- palenie papierosów
- nadciśnienie tętnicze
- cukrzyca
- nieprawidłowy poziom cholesterolu
- niezdrowa dieta
- nadmierne spożycie alkoholu
- niska aktywność fizyczna
- wysoki wskaźnik obwodu talia-biodra
- czynniki psychospołeczne[2].
Oznacza to, że sama poprawa dotychczasowego stylu życia pomaga zredukować ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia. Nie bez znaczenia są również badania profilaktyczne, które warto wykonywać regularnie.
Jak sprawdzić, czy serce jest zdrowe – lista badań profilaktycznych:
Zastanawiasz się, jak sprawdzić, czy serce jest zdrowe? Wcale nie trzeba poddawać się skomplikowanym badaniom – wystarczy zaledwie kilka tych najbardziej podstawowych.
Pomiar ciśnienia tętniczego
Nadciśnienie jest jednym z czynników wpływających na rozwój chorób układu krążenia. Warto zatem dokonywać regularnych pomiarów ciśnienia tętniczego, aby – w razie wartości przekraczających normę – zastosować odpowiednie leczenie.
Prawidłowa wartość ciśnienia tętniczego wynosi 120/80 mm Hg. Zaś maksymalna wartość normy nie powinna przekraczać 135/85 mm Hg[3].
Nadciśnienie tętnicze stwierdza się wówczas, gdy kilkakrotnie wykonane pomiary (w odpowiednich odstępach czasowych) wskazują na przekroczenie maksymalnych norm.
Lipidogram
Najnowsze badania wskazują na zależność między poziomem cholesterolu nie-HDL a długofalowym ryzykiem chorób układu sercowo-naczyniowego w młodszym wieku. Szacuje się przy tym, że osoby młode z wysokim stężeniem cholesterolu nie-HDL (powyżej 216 mg/dl) mogą zmniejszyć to ryzyko, gdy zredukują poziom cholesterolu o 50%[4].
W określeniu poziomu lipidów we krwi pomaga tzw. profil lipidowy. Jest to badanie, które pozwala na oznaczenie takich wskaźników jak: cholesterol całkowity, cholesterol LDL, cholesterol HDL, trójglicerydy. Istnieje także możliwość określenia poziomu cholesterolu nie-HDL oraz cholesterolu VLDL.
EKG
Elektrokardiografia (EKG) to bezbolesne i nieinwazyjne badanie, które pozwala na ocenę pracy serca oraz wykrycie ewentualnych nieprawidłowości. Polega na umieszczeniu na klatce piersiowej i kończynach specjalnych elektrod, które zbierają informacje o funkcjonowaniu serca. Zapis EKG musi być zinterpretowany wyłącznie przez doświadczonego lekarza. Dzięki temu pacjent ma pewność, że ocena stanu serca będzie prawidłowa.
Do badania EKG nie trzeba się specjalnie przygotowywać. Ważne jest jednak to, aby przed przystąpieniem do niego odpocząć kilka minut. Przyspieszona akcja serca może bowiem mieć wpływ na ostateczny wynik badania.
Test wysiłkowy
Test wysiłkowy to nic innego jak elektrokardiograficzna próba wysiłkowa. Celem tego badania jest określenie przyczyn dolegliwości bólowych w klatce piersiowej czy ocena skuteczności leczenia w przypadku pacjentów z niewydolnością serca.
Test wysiłkowy polega na ocenie pracy serca w momencie wysiłku na bieżni. W trakcie próby wysiłek fizyczny jest stopniowo zwiększany. To z kolei zwiększa zapotrzebowanie na tlen, co skutkuje zwiększeniem przepływu krwi przez naczynia wieńcowe. W przypadku niewydolności serca – po przekroczeniu określonej intensywności wysiłku – będą pojawiać się cechy niedokrwienia mięśnia sercowego[5].
Echo serca
Echokardiografia serca jest badaniem, które pozwala na ocenę pracy jam i zastawek serca. Służy wykryciu / wykluczeniu choroby wieńcowej poprzez stwierdzenie upośledzenia czynności skurczowej serca.
Badanie jest bezinwazyjne i bezbolesne. Polega na przykładaniu głowicy ultradźwiękowej w określone miejsca na klatce piersiowej (uprzednio skóra jest smarowana specjalnym żelem), a następnie interpretowaniu uzyskanych obrazów.
Pamiętaj! Stan twojego zdrowia zależy głównie od ciebie. Jeśli więc chcesz cieszyć się dobrą kondycją zdrowotną, już teraz wprowadź zmiany w dotychczasowym stylu życia. Regularnie badaj swoje serce i jednocześnie postaw na prawidłową dietę oraz aktywność fizyczną. Dzięki temu uda ci się zredukować do minimum ryzyko poważnych chorób układu sercowo-naczyniowego.
[1] Zasady profilaktyki chorób układu krążenia w 2018 roku; Kardiologia Inwazyjna nr 5 (12), rok 2017
[2] https://sercunaratunek.pl/profilaktyka-chorob-ukladu-krazenia/
[3] https://www.nfz-krakow.pl/dla-pacjenta/programy-profilaktyczne/program-profilaktyki-chorob-ukladu-krazenia-/
[4] https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(19)32519-X/fulltext
[5] https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/152187,elektrokardiograficzna-proba-wysilkowa
