Podwyższony poziom trójglicerydów, podobnie jak cholesterolu LDL, nie daje żadnych wyraźnych objawów. Tymczasem konsekwencje długo utrzymującego się takiego stanu stanowią zagrożenie dla zdrowia. Sprawdź, co oznacza podwyższone stężenie tych lipidów i poznaj sposoby na skuteczne ich obniżenie.
Podwyższony poziom trójglicerydów jest objawem zaburzeń lipidowych, z którymi zmaga się nawet 60-80% polskiego społeczeństwa[1]. Uważane są za główną przyczynę chorób sercowo-naczyniowych, dlatego ważne jest kontrolowanie poziomu lipidów i – w razie podwyższonych wartości – podjęcie odpowiednich działań.
Trójglicerydy – co to?
Trójglicerydy (TG) to – z chemicznego punktu widzenia – estry glicerolu i kwasów tłuszczowych. Stanowią podstawowy składnik tkanki tłuszczowej, która jest „magazynem” energii[2].
Tego rodzaju lipidy powstają w organizmie człowieka:
- w nabłonku jelita cienkiego – syntetyzowane są z tłuszczu pokarmowego;
- w wątrobie – produkowane są z napływających do tego narządu kwasów tłuszczowych i węglowodanów.
We krwi krążą połączone z białkiem – jako lipoproteiny. Przenoszoną są przez:
- chylomikrony – dotyczy to trójglicerydów wytwarzanych w jelicie,
- lipoproteiny o bardzo małej gęstości (VLDL) – dotyczy to trójglicerydów powstających w wątrobie.
Hipertrójglicerydemia – gdy trójglicerydów jest za dużo…
Zgodnie z obowiązującymi normami, prawidłowe stężenie trójglicerydów nie powinno przekraczać 150 mg/dl[3]. W przypadku wyższych wartości mówi się o hipertrójglicerydemii – jednym z trzech głównych zaburzeń gospodarki lipidowej, obok hipercholesterolemii oraz dyslipidemii mieszanej.
Klasyfikacja ciężkości hipertrójglicerydemii przedstawia się następująco:
- granicznie zwiększone stężenie triglicerydów: 150-199 mg/dl;
- umiarkowana hipertriglicerydemia: 200-999 mg/dl;
- ciężka hipertriglicerydemia: 1000-1999 mg/dl;
- bardzo ciężka hipertriglicerydemia: ≥2000 mg/dl[4].
Chociaż hipertrójglicerydemia występuje znacznie rzadziej niż podwyższone stężenie cholesterolu LDL, jest tak samo istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego. Nieleczona, może doprowadzić m.in. do zawału serca, zaś w ciężkiej i bardzo ciężkiej postaci – nawet do ostrego zapalenia trzustki.
Jak obniżyć stężenie trójglicerydów we krwi?
Łagodna lub umiarkowana hipertriglicerydemia często nie daje żadnych objawów, dlatego warto regularnie wykonywać tzw. profil lipidowy. Jest to bezbolesne i bezinwazyjne badanie, które pozwala na oznaczenie stężenia poszczególnych frakcji cholesterolu i trójglicerydów.
Jeżeli wynik lipidogramu wskaże na hipertriglicerydemię, należy skonsultować się z lekarzem. W zależności od stopnia ciężkości, specjalista zaleci odpowiednią terapię. W przypadku granicznych zwiększonych wartości TG może wystarczyć zmiana nawyków żywieniowych.
Ważne jest ograniczenie ilości dostarczanych kalorii, co pozwala zredukować masę ciała. Szacuje się, że jej spadek o 5-10% przyczynia się do obniżenia poziomu trójglicerydów nawet o 20%[5]. Koniecznością jest ponadto włączenie do diety takich produktów spożywczych jak:
- warzywa i owoce,
- produkty pełnoziarniste,
- niskotłuszczowe produkty mleczne,
- nasiona roślin strączkowych.
Ryby oraz oleje roślinne także są ważne. Stanowią źródło nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3, które przyczyniają się do obniżenia poziomu TG[6].
Osoby, które zmagają się z wysokim stężeniem trójglicerydów, powinny wyeliminować alkohol. Nawet niewielkie jego ilości u pacjentów z hipertriglicerydemią powoduje wzrost stężenia TG[7].
Regularnie wykonuj lipidogram, aby monitorować poziom trójglicerydów we krwi. W przypadku nieznacznego podwyższenia obowiązujących wartości możesz szybko doprowadzić do unormalizowania stężenia TG. Podstawą jest zdrowa dieta, obfitująca m.in. w nienasycone kwasy tłuszczowe.
[1] WYTYCZNE PTL/KLRWP/PTK/PTDL/PTD/PTNT DIAGNOSTYKI I LECZENIA ZABURZEŃ LIPIDOWYCH W POLSCE 2021
[2] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/103924,cholesterol-i-triglicerydy-panel-lipidowy
[3] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/103924,cholesterol-i-triglicerydy-panel-lipidowy
[4] https://podyplomie.pl/medycyna/10573,wytyczne-endocrine-society-na-temat-diagnostyki-i-leczenia-hipertriglicerydemii
[5] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/160368,jak-zmniejszyc-stezenie-triglicerydow-we-krwi
[6] WYTYCZNE PTL/KLRWP/PTK/PTDL/PTD/PTNT DIAGNOSTYKI I LECZENIA ZABURZEŃ LIPIDOWYCH W POLSCE 2021
[7] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/160368,jak-zmniejszyc-stezenie-triglicerydow-we-krwi
