Nadciśnienie tętnicze to podstępna dolegliwość, która działa niczym bomba z opóźnionym zapłonem. Na początku nie daje żadnych wyraźnych objawów, zaś uważana jest za jedną z głównych przyczyn przedwczesnej śmierci osób na całym świecie. Dlatego warto dowiedzieć się, jakie symptomy wskazują na wysokie ciśnienie tętnicze krwi.
Statystyki pokazują, że w Polsce z nadciśnieniem tętniczym zmaga się nawet 11 mln osób. Utrzymanie się aktualnych tendencji może przyczynić się do nawet dwukrotnego wzrostu liczby pacjentów do 2035 roku[1]! Dlatego tak ważne jest podjęcie stosownych kroków w momencie wystąpienia pierwszych niepokojących objawów.
Nadciśnienie tętnicze, czyli co?
Jak wynika z obowiązującą klasyfikacją ciśnienia tętniczego, za prawidłowe uznaje się ciśnienie mieszczące się w granicach 120–129/80–84 mm Hg[2].
Klasyfikacja obejmuje również:
- prawidłowe wysokie ciśnienie krwi – 130–139/85-89 mm Hg
- optymalne ciśnienie krwi – niższe od 120/80 mm Hg.
O nadciśnieniu tętniczym mówi się wówczas, gdy wartość ciśnienia krwi przekracza 140/90 mm Hg. Należy przy tym podkreślić, że do jego rozwoju częściej dochodzi u osób z prawidłowym wysokim ciśnieniem krwi.
Klasyfikacja obejmuje również kilka stopni nadciśnienia tętniczego:
- nadciśnienie 1. stopnia – 140-159/90-99 mm Hg
- nadciśnienie 2. stopnia – 160-179/100-109 mm Hg
- nadciśnienie 3. stopnia – powyżej 180/110 mm Hg[3].
Jeśli chodzi o nadciśnienie, w zależności od przyczyny – wyróżnia się:
- nadciśnienie pierwotne (pojawia się nawet u 90% pacjentów) – którego przyczyną mogą być uwarunkowania genetyczne, środowiskowe, wynikające ze stylu życia,
- nadciśnienie wtórne (stwierdza się je o 5-10% chorych) – stanowi objaw innej choroby, np. tarczycy, przytarczyc, nadnerczy, nerek.
Należy także wspomnieć, że wysokie ciśnienie może być spowodowane tzw. efektem białego fartucha. Tym mianem określa się sytuację, w której pomiar ciśnienia tętniczego dokonywany w gabinecie lekarskim wskazuje na wyższe wartości w porównaniu z wynikami pomiarów przeprowadzanych w warunkach domowych.
Jak rozpoznać nadciśnienie tętnicze?
Podstawą rozpoznania nadciśnienia tętniczego jest dokonanie pomiaru za pomocą ciśnieniomierza w sposób prawidłowy. Najważniejsze zasady to:
- dokonanie pomiaru po upływie ok. 30 minut od spożycia kawy, palenia papierosów, przyjmowania innych substancji o działaniu stymulującym,
- dokonanie pomiaru po minimum 5-minutowym odpoczynku, w pozycji siedzącej,
- ugięcie w łokciu ręki (na której ma być dokonany pomiar), wsparcie jej na poziomie serca,
- ubranie nie powinno uciskać ramienia,
- w trakcie dokonywania pomiarów nie prowadzić żadnych rozmów.
Trzeba jednak wiedzieć, że diagnozy nie można postawić na podstawie pojedynczego pomiaru. Zachodzi konieczność przeprowadzenia kilkukrotnych pomiarów w kilkudniowych lub kilkutygodniowych odstępach czasu. Jeśli wysokie ciśnienie utrzymuje się, wówczas koniecznością jest podjęcie stosownych kroków.
Warto mieć świadomość, że wysokie ciśnienie krwi zwykle nie daje charakterystycznych objawów. Może jednak wywoływać dolegliwości, które w żaden sposób nie będą kojarzyły się z nadciśnieniem.
Zalicza się do nich między innymi:
- szumy uszne,
- bóle głowy,
- szybką męczliwość.
Dlatego bardzo ważne jest, aby od czasu do czasu profilaktycznie dokonywać pomiarów ciśnienia tętniczego. W razie niepokojącego wyniki zaleca się powtórzyć pomiar, co pozwoli na postawienie odpowiedniej diagnozy.
Nadciśnienia tętniczego nie można lekceważyć!
Największy problem związany z nadciśnieniem tętniczym wynika z braku typowych objawów. Najczęściej rozwija się skrycie, stopniowo prowadząc do powstawania niekorzystnych zmian w sercu, mózgu, a nawet nerkach.
Szczególnie niebezpieczne jest nadciśnienie tętnicze niewykryte lub nieleczone. Zwykle skutkuje zawałem serca, niewydolnością serca czy udarem mózgu. Ważne jest zatem, aby regularnie monitorować wartości ciśnienia – szczególnie w przypadku genetycznego obciążenia oraz zacząć prowadzić zdrowszy styl życia. Wystarczy wprowadzić drobne zmiany nawyków żywieniowych i związanych z wysiłkiem fizycznym, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia wysokiego ciśnienia krwi.
Eksperci podkreślają, że najskuteczniejszą metodą uniknięcia lub opóźnienia rozwoju nadciśnienia tętniczego jest modyfikacja stylu życia – zapobieganie otyłości oraz zwiększenie aktywności ruchowej.
[1] https://nadcisnienietetnicze.pl/sites/default/files/page-2019/64385-182698-1-SM.pdf
[2] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58698,nadcisnienie-tetnicze
[3] https://nadcisnienietetnicze.pl/sites/default/files/page-2019/64385-182698-1-SM.pdf
