Co ma menopauza do chorób serca? Chociaż na pierwszy rzut oka nie ma między nimi dużej zależności, w rzeczywistości jest zupełnie inaczej. Czytaj dalej, aby dowiedzieć się, dlaczego w okresie przekwitu powinnaś z jeszcze większą uwagę zadbać o swoje zdrowie. To naprawdę ważne.
Menopauza a choroby układu krążenia – estrogeny robią różnicę!
Gdy myślisz o menopauzie, najpewniej przychodzą Ci do głowy zanik menstruacji, uderzenia gorąca, nocne poty czy wahania nastroju. Jednak to, co dzieje się w Twoim organizmie, sięga znacznie głębiej – spadek poziomu estrogenów ma ogromny wpływ nie tylko na układ rozrodczy, ale także na serce i naczynia krwionośne. Taki stan może zwiększać ryzyko rozwoju chorób układu krążenia[1].
Jak estrogeny chronią układ krążenia?
Estrogeny, a szczególnie estradiol, pełnią w organizmie kobiety wiele funkcji[2]. Z perspektywy zdrowia serca kluczowe są dwie, czyli wsparcie:
- elastyczności naczyń krwionośnych – dzięki temu krew może swobodnie przepływać przez tętnice;
- regulacja poziomu cholesterolu – estrogeny zwiększają stężenie „dobrego” cholesterolu HDL, który pomaga usuwać nadmiar cholesterolu do wątroby i zapobiega jego osadzaniu się w naczyniach krwionośnych[3].
Dodatkowo estrogeny aktywują receptory dla apo B/E w komórkach wątroby, co wspomaga usuwanie „złego” cholesterolu LDL z organizmu[4]. To właśnie dlatego kobiety przed menopauzą rzadziej cierpią na choroby serca niż mężczyźni w tym samym wieku.
Co dzieje się, gdy poziom estrogenów spada?
Wraz z nadejściem menopauzy (zwykle między 45. a 50. rokiem życia) poziom estrogenów w organizmie stopniowo spada[5]. Ta zmiana wywołuje szereg konsekwencji dla zdrowia serca[6].
- Stężenie „złego” cholesterolu LDL wzrasta średnio o 2 mg/dl rocznie.
- Zwiększa się ryzyko rozwoju miażdżycy.
- Naczynia krwionośne stają się mniej elastyczne.
Badania potwierdzają, że u kobiet, u których menopauza nastąpiła przed 40. rokiem życia, ryzyko niewydolności serca było o 39% wyższe, a migotania przedsionków o 11% wyższe w porównaniu z paniami, które przeszły przekwit po 50-tce[7].
Nie bez powodu choroby sercowo-naczyniowe stają się główną przyczyną zgonów wśród kobiet po 60. roku życia[8]! Ale spokojnie – istnieje wiele sposobów, aby zminimalizować to zagrożenie.
Zdrowie serca w okresie menopauzy – zadbaj o nie!
Co zrobić, aby zatroszczyć się o serce i układ krążenia w okresie menopauzy? Masz wpływ na bardzo wiele rzeczy, które pomogą Ci zmniejszyć ryzyko rozwoju chorób sercowo-naczyniowych.
Rozważ hormonalną terapię zastępczą
Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) polega na dostarczaniu organizmowi estrogenów z zewnątrz. Badania pokazują, że kobiety stosujące HTZ obniżyć poziom „złego” cholesterolu LDL (spadek o około 11%) i cieszyć się wyższym poziomem „dobrego” cholesterolu HDL (wzrost o około 10%)[9].
Pamiętaj jednak, że HTZ nie jest rozwiązaniem dla każdej kobiety – decyzję o jej rozpoczęciu zawsze skonsultuj z lekarzem. Terapia może nieść ze sobą pewne ryzyko, np. wzrost stężenia białka C-reaktywnego[10].
Postaw na dietę przyjazną sercu
W okresie menopauzy dieta ma ogromny wpływ na zdrowie Twojego serca. Oto kilka prostych zasad.
- Wybieraj produkty zawierające nienasycone kwasy tłuszczowe, które pomagają utrzymać prawidłowy poziom cholesterolu[11]. To m.in. płynne oleje roślinne, nasiona i orzechy, tłuste ryby morskie oraz miękkie margaryny kubkowe. Unikaj natomiast produktów bogatych w nasycone kwasy tłuszczowe oraz izomery trans – to m.in. czerwone mięso, tłusty nabiał, masło czy oleje kokosowy i palmowy[12].
- Włącz do jadłospisu dużo warzyw i owoców – powinny stanowić minimum 50% tego, co jesz[13].
- Wybieraj pełnoziarniste produkty zbożowe – chleb razowy, bułki grahamki czy pieczywo żytnie na zakwasie zamiast białego pieczywa zrobią różnicę[14].
- Ogranicz spożycie wysoko przetworzonych słodyczy i słonych przekąsek – zastąp je np. chrupiącymi warzywami z hummusem czy owocami[15].
Jeśli masz już podwyższony cholesterol, wprowadź do diety sterole roślinne. Obniżają one poziom cholesterolu LDL o 7-12% w ciągu 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-3 g oraz prowadzeniu zdrowego stylu życia[16]. Zawiera je np. miękka margaryna kubkowa produkowana na bazie olejów roślinnych Optima Cardio.
Ruszaj się regularnie
Światowa Organizacja Zdrowia zaleca co najmniej 150-300 minut umiarkowanej aktywności tygodniowo[17]. Nie musi to być intensywny trening! Taniec, rower, prace w ogrodzie, spacery, nordic walking… Ty wybierasz.
Regularna aktywność fizyczna pomoże Ci utrzymać prawidłową masę ciała, uregulować ciśnienie krwi i poprawić profil lipidowy.
Kontroluj swoje zdrowie
W okresie menopauzy regularne badania są jeszcze ważniejsze niż wcześniej. Regularnie wykonuj lipidogram i pomiary ciśnienia oraz pozostań w kontakcie z lekarzem. Wcześniej wykryte problemy będą łatwiejsze do rozwiązania.
Menopauza to naturalny etap w życiu każdej kobiety. Chociaż niesie ze sobą zmiany, które mogą wpływać na zdrowie Twojego serca, masz wiele narzędzi, aby je chronić. Zdrowa dieta, regularna aktywność fizyczna oraz regularna kontrola zdrowia pomogą Ci utrzymać serce w dobrej kondycji przez długie lata.
[1] https://www.mp.pl/pacjent/ginekologia/menopauza/262054,menopauza
[2] https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/171848,estrogeny
[3] https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/171848,estrogeny
[4] https://www.termedia.pl/Dyslipidemia-menopauzalna-8211-patogeneza-i-leczenie,8,1502,1,1.html
[5] https://www.mp.pl/pacjent/ginekologia/menopauza/262054,menopauza
[6] https://www.termedia.pl/Dyslipidemia-menopauzalna-8211-patogeneza-i-leczenie,8,1502,1,1.html
[7] https://www.termedia.pl/ginekologia/Wczesna-menopauza-zwieksza-ryzyko-chorob-serca,48118.html
[8] https://www.termedia.pl/Dyslipidemia-menopauzalna-8211-patogeneza-i-leczenie,8,1502,1,1.html
[9] https://www.termedia.pl/Dyslipidemia-menopauzalna-8211-patogeneza-i-leczenie,8,1502,1,1.html
[10] https://www.mp.pl/pacjent/ginekologia/menopauza/262054,menopauza
[11] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/67338,tluszcze-podzial-budowa-funkcje-i-wlasciwosci
[12] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/67338,tluszcze-podzial-budowa-funkcje-i-wlasciwosci
[13] https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/zasady-zdrowego-zywienia/piramida-zdrowego-zywienia-i-aktywnosci-fizycznej-dla-osob-doroslych-2/
[14] https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/zasady-zdrowego-zywienia/piramida-zdrowego-zywienia-i-aktywnosci-fizycznej-dla-osob-doroslych-2/
[15] https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/zasady-zdrowego-zywienia/piramida-zdrowego-zywienia-i-aktywnosci-fizycznej-dla-osob-doroslych-2/.
[16] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can
[17] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/physical-activity
