Jak się przygotować do badania i interpretować wynik cholesterolu – lipidogram?

Jak się przygotować do badania i interpretować wynik cholesterolu – lipidogram?

Choroby układu krążenia obecnie nadal stanowią główną przyczynę śmierci Polaków. Każdego roku odpowiadają za zgon 46% rodaków. Schorzenia takie jak np. dyslipidemia (podniesiony poziom cholesterolu) czy miażdżyca, są chorobami przewlekłymi, rozwijającymi się przez całe życie, bardzo często nie dając objawów. Ponieważ nie bolą, są trudne do zdiagnozowania. Z tego względu do wczesnego ich wykrycia, bardzo ważne są regularne badania profilaktyczne.

Dlaczego badania cholesterolu są tak ważne?

Warto podkreślić, że w zależności m. in. od wyniku lipidogramu podejmowane są decyzje terapeutyczne. Jak wskazują towarzystwa naukowe, w tym na przykład Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego, hipercholsterolemia, a więc obecność podniesionego poziomu cholesterolu świadczy o wyższym ryzyku sercowo – naczyniowym. Rozumiemy je jako wyższe ryzyko np. udaru mózgu lub zawału serca. W konsekwencji może to stanowić dodatkowe wskazanie do wybrania nieco bardziej inwazyjnej metody terapeutycznej np. farmakoterapii czy interwencji chirurgicznej.

Tymczasem, zaburzenia poziomu cholesterolu, bez dodatkowych czynników ryzyka, często mogą być „leczone” wyłączną modyfikacją stylu życia, w tym np. stosowanej diety. Należy także podkreślić, że decyzję o wyborze metody leczenia należy zawsze podjąć po konsultacji z lekarzem prowadzącym.

Optima Cardio

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) potwierdza, że poprzez modyfikację stylu życia, można skutecznie zapobiec chorobom układu krążenia, które zarówno w Polsce, jak w wielu innych krajach Europy, są główną przyczyną przedwczesnych zgonów. Jak podkreślają eksperci, przede wszystkim powinniśmy postawić na zmianę sposobu odżywiania, zaprzestanie palenia papierosów, zwiększenie aktywności fizycznej oraz unikanie, wszechobecnego niestety przy dzisiejszym tempie życia i stresu.

Pamiętajmy, że zapobieganie chorobom jest przyjemniejszym i łatwiejszym sposobem na dłuższe zachowanie zdrowia. Z tego powodu powinniśmy kontrolować swoje zdrowie poprzez regularne badania, aby wcześnie wykryć zaburzenia i móc szybko reagować.

Co to jest lipidogram?

Lipidogram to badanie, które pozwala ocenić zawartość różnych frakcji tłuszczowych obecnych w osoczu krwi. Zazwyczaj wykonuje się je na czczo poprzez pobranie krwi przez odpowiednio przeszkolony personel medyczny. Pełny lipidogram pozwala ocenić zwartość i rodzaj lipidów obecnych w osoczu krwi, tzn. różnych frakcji cholesterolu: całkowitego (TC), HDL (tzw. dobry cholesterol) i LDL (tzw. zły cholesterol), a także trójglicerydów.

Jak przygotować się do badania poziomu cholesterolu?

Przystępując do badania poziomu cholesterolu, czyli lipidogramu, nie trzeba się specjalnie przygotowywać. Należy pamiętać jednak o tym, że bezpośrednio przed badaniem nie powinno się spożywać posiłku, gdyż zgodnie z zaleceniami, test ten powinien być wykonywany na czczo, po upływie co najmniej 12 godzin od ostatniego posiłku. W tym czasie nie powinno się także pić alkoholu ani żadnych dosładzanych napojów.

Bezpośrednio przed badaniem możemy pić wodę, a także niesłodzoną herbatę. Pamiętajmy także, że nie należy odstawiać ani zmienić pór przyjmowania leków, chyba że lekarz prowadzący zalecił inaczej.

Czy poziom cholesterolu musimy badać na czczo?

Jeśli nic nie stoi na przeszkodzie, to zawsze powinniśmy badania wykonywać przynajmniej po 12 h od posiłku, na czczo. Szczególnie istotne jest to przed pomiarem stężenia trójglicerydów, które często stanowią również podstawę do wyliczania poziomu LDL cholesterolu.

Cholesterol HDL oraz całkowity nie muszą być badane na czczo, jednak raczej nie oznaczamy tylko stężenia frakcji HDL, warto więc mimo wszystko zachować odpowiednią przerwę od jedzenia.

Dieta przed lipodogramem: co jeść?

Tak, jak wcześniej wspomniano, badanie takie jak lipidogram nie wymaga szczególnego przygotowania. Co więcej, nie warto oczekiwać, że zmiana diety na dzień lub dwa przed badaniem pomoże osiągnąć lepsze wyniki badania. Ostatni posiłek w niewielkim stopniu wpływa wyłącznie na poziom trójglicerydów.

Zatem bezpośrednio przed badaniem, nasza dieta powinna być zbliżona do tej, którą stosowaliśmy zazwyczaj. Należy jednak przestrzegać odpowiednich przerw, czyli nie spożywać żadnych pokarmów bezpośrednio przed badaniem, a ostatni posiłek spożyć na 12 godzin przed pobraniem krwi. Nie zalecane jest także spożywanie alkoholu i dosładzanych napojów.

Jak interpretować lipidogram?

Lipidogram pozwala na oznaczenie stężenia poszczególnych frakcji tłuszczów, takich jak: TC- całkowity cholesterol, TG – trójglicerydy, HDL – „dobry” cholesterol, LDL – „zły” cholesterol. Uzyskane wyniki pozwalają, po porównaniu z normami, ocenić ryzyko wystąpienia poważnych epizodów sercowo – naczyniowych takich jak np. udar mózgu czy zawał serca.

Wysoki poziom ogólnego cholesterolu całkowitego (TC) i/lub „złego” cholesterolu LDL i/lub trójglicerydów, a niski „dobrego” cholesterolu HDL, wskazują na niebezpieczne dla zdrowia zachwianie równowagi pomiędzy poszczególnymi frakcjami – zaburzenia lipidowe (dyslipidemię).

Wyniki badań zawsze powinniśmy skonsultować z lekarzem, aby ustalić strategię leczenia. Warto pamiętać jednak, że podstawą leczenia dyslipidemii powinno być prowadzenie „terapeutycznego” stylu życia, czyli uprawianie regularniej aktywności fizycznej oraz przestrzeganie zdrowiej, zbilansowanej diety. Leczenie farmakologiczne może, ale nie musi być konieczne.

Lipidogram wyniki

Jak często powinniśmy kontrolować poziom swojego cholesterolu?

Badanie cholesterolu jak interpretować

Odpowiednio wczesne wykrycie zaburzeń w układzie krążenia oraz prewencja wynikających z tego chorób, to działania mogące nie tylko uratować życie, ale pozwalające na zachowanie zdrowia na długie lata. Zatem regularnie wykonywane badania stanowią tego podstawę.

Warto podkreślić, że zgodnie z zaleceniami badanie poziomu cholesterolu (wraz z rozbiciem na poszczególne frakcje) oraz trójglicerydów, należy wykonywać co roku, zwłaszcza przez mężczyzn powyżej 40 roku życia oraz kobiety po 50 roku życia. Wskazane jest także, aby częściej badały się osoby z grup ryzyka np. palacze, osoby z otyłością, osoby nieaktywne fizycznie, chorujący na cukrzycę, czy przy rodzinnym obciążeniu chorobami układu krążenia.

Bibliografia

  • Strzeleckiego i wsp. Zachorowalność i umieralność na choroby układu krążenia a sytuacja demograficzna Polski. Rządowa Rada Ludnościowa 2015.
  • Zasady postępowania w nadciśnieniu tętniczym  — 2019 rok Wytyczne Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego Nadciśnienie Tętnicze w Praktyce 2019, tom 5, nr 1, strony: 1–86
  • Przyczyny zgonu — standaryzowany współczynnik umieralności, UE-28, 2016.
  • Kopeć. Co to jest lipidogram? Medycyna Praktyczna dla pacjentów. Dostęp online 23.01.2020.
  • Catapano A.L., Graham I., De Backer G. i wsp. Wytyczne ESC/EAS dotyczące leczenia zaburzeń lipidowych w 2016 roku. Kardiol. Pol. 2016; 74: 1234–1318.