Daktyle to owoce, które wykorzystywane są w kuchni – najczęściej jako zamiennik białego cukru. Stanowią doskonały dodatek do wypieków i deserów, a także stosowane są jako słodka przekąska. Badania naukowe pokazują jednak zupełnie inne oblicze tych owoców. Poznaj ich właściwości zdrowotne i dowiedz się, czy można nimi zbić cholesterol.
Daktyle są owocami daktylowca – jednego z najstarszych owocowych drzew na świecie. Zostały docenione nie tylko za swój przyjemny smak, ale również walory zdrowotne.
Daktyle – bogate źródło błonnika i naturalnych antyoksydantów
Owoce daktylowca stanowią bogactwo składników odżywczych, których zawartość jest różna w zależności od odmiany.
| Odmiana | Białko | Tłuszcze | Glukoza | Fruktoza | Sacharoza | Błonnik | Energia* |
| Barhi | 2.3 | 0.1 | 29.7 | 27.6 | ND | 9.4 | 239 |
| Deglet | 2.4 | 0.1 | 14.8 | 12.3 | 38.0 | 8.9 | 271 |
| Fard | 2.1 | 0.1 | 30.2 | 30.2 | ND | 8.0 | 251 |
| Hallawi | 2.3 | 0.5 | 34.3 | 34.3 | 6.7 | 7.8 | 315 |
| Khardawy | 2.2 | 0.4 | 30.3 | 31.9 | ND | 23.8 | 261 |
| Khalas | 2.1 | 0.1 | 36.5 | 31.7 | 0.0 | 5.9 | 282 |
| Khasab | 1.6 | 36.7 | 35.1 | 0.0 | 8.4 | 295 | |
| Lulu | 2.5 | 35.3 | 36.5 | ND | 2.7 | 298 | |
| Madjool | 1.8 | 34.3 | 33.9 | 0.5 | 6.7 | 283 | |
| Zahidi | 2.0 | 0.4 | 30.1 | 35.9 | 11.6 | 11.0 | 322 |
* Wartości energii obliczono mnożąc zawartość białka, glukozy, fruktozy i sacharozy przez 4, a lipidów przez 9.
Źródło: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2352364616300463
- Węglowodany i błonnik pokarmowy
Chociaż daktyle dostarczają węglowodany będące źródłem energii, owoce te są szczególnie cenione jako źródło błonnika pokarmowego. Jego zawartość waha się w granicach od 6,5% do 11,5% – w zależności od odmiany oraz klimatu. Zawartość rozpuszczalnego błonnika wynosi 6-16%, natomiast zawartość błonnika nierozpuszczalnego oscyluje od 84-94%.
Szczególne znaczenie ma błonnik pokarmowy rozpuszczalny, który – dzięki tworzeniu lepkiego żelu w jelicie – pomaga spowolnić wchłanianie np. cholesterolu[1].
- Przeciwutleniacze
Okazuje się, że to nie owoce czarnego bzu czy borówki charakteryzują się wysoką zawartością przeciwutleniaczy. Całkowita aktywność przeciwutleniająca daktyli, zgodnie ze skalą ORAC, wyniosła 8212–12,543 μM/g.
Zawarte w owocach przeciwutleniacze pomagają uchronić komórki przed uszkodzeniami wywołanymi aktywnością wolnych rodników.
Właściwości daktyli – jak działają na organizm człowieka?
Daktyle znane są ze swoich prozdrowotnych właściwości. Przypisuje się im m.in. wsparcie przy kontrolowaniu biegunki, pomoc w utrzymaniu optymalnej masy ciała. Ponadto wspomagają pracę układu nerwowego oraz pomagają zmniejszyć reakcje alergiczne.
Badania naukowe dowodzą, że ekstrakt z owoców daktylowca zawiera związki fenolowe i flawonoidowe w wysokich stężeniach. Przekłada się to na wsparcie przy mobilizowaniu komórek progenitorowych do naprawy tkanek po uszkodzeniu niedokrwiennym[1].
Okazuje się jednak, że daktyle mogą być sprzymierzeńcem w dążeniu do utrzymania optymalnego poziomu cholesterolu oraz stężenia cukru we krwi.
Jak zbić cholesterol za pomocą daktyli?
Zbyt wysoki poziom cholesterolu dotyczy coraz większej grupy populacji. Szacuje się, że z tym problemem zmaga się nawet 61% osób powyżej 40 roku życia. Z uwagi na ogromny zasięg, warto dowiedzieć się, jak zbić cholesterol oraz jak nie dopuścić do wzrostu niekorzystnej frakcji LDL.
W jednym z pilotażowych badań naukowych zbadano wpływ spożycia daktyli Medjool i Hallawi (odmian różniących się całkowitym stężeniem fenoli) na poziom glukozy, lipidów i stres oksydacyjny w surowicy krwi. Do jakich wniosków doszli badacze? Spożywanie owoców (głównie daktyli odmiany Hallawi) przez osoby zdrowe nie wpłynęło na pogorszenie stężenia glukozy we krwi i lipoprotein w surowicy[2]. Dlatego daktyle można uznać za przekąskę pomagającą przeciwdziałać miażdżycy.
W innym badaniu przeanalizowano wpływ spożywania daktyli przez osoby starsze. Wzięło w nich udział 60 osób powyżej 60 roku życia (obu płci), które każdego dnia otrzymywały po 20-35 owoców. Jakie były efekty? U badanych zauważono spadek poziomu cholesterolu LDL oraz wzrost odporności (łagodzenie kaszlu i przeziębienia)[3].
Zastanawiasz się, jak zbić cholesterol za pomocą daktyli? Wystarczy każdego dnia spożywać garstkę owoców, a także zmienić swoje nawyki żywieniowe. Dobrym pomysłem jest włączenie do diety żywności funkcjonalnej, np. margaryny do smarowania pieczywa będącej źródłem steroli roślinnych. Redukują one poziom cholesterolu we krwi – efekt obniżenia stężenia cholesterolu o 7-10% uzyskuje się w ciągu 2-3 tygodni przy spożyciu 1,5-2,4 g steroli roślinnych dziennie w połączeniu ze zdrowym stylem życia i prawidłowo zbilansowaną dietą[4].
[1] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5591459/
[2] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19681613/
[3] https://www.hsj.gr/medicine/effect-of-dates-in-lowering-ldl-level-in-geriatric-cases.php?aid=11309
[4] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can
[1] https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2352364616300463
