Dobra pamięć i wysoka koncentracja przydają się na co dzień. Kiedy „tryby” w mózgu dobrze pracują, łatwiej jest poradzić sobie z codziennymi wyzwaniami. Chodzi zarówno o skomplikowane problemy w pracy, jak i o zwykłe czynności, takie jak robienie zakupów. Zastanawiasz się, co możesz zrobić, aby wzmocnić swoją pamięć? Ta funkcja poznawcza jest jak mięsień, który warto ćwiczyć na co dzień. Sprawdź, jak to zrobić.
Pamięć, czyli co?
Zanim przejdziemy do omówienia ćwiczeń na pamięć, które można wykonywać, warto wyjaśnić, czym w ogóle ona jest. Odpowiedź na to pytanie nie jest prosta. Jest to bardzo złożony zespół zjawisk, które zachodzą w różnych partiach mózgu, związanych z magazynowaniem i utrwalaniem informacji. Kluczowymi obszarami, które za nią odpowiadają, są kora mózgowa oraz hipokamp[1].
Proces „przetwarzania danych” w mózgu jest skomplikowany i obejmuje zapamiętywanie informacji, przechowywanie ich w neuronach, a później przywoływanie we właściwym momencie. Wyróżnia się pamięć krótkotrwałą, czyli świeżą, oraz długotrwałą, czyli starą.
Skąd się biorą zaburzenia pamięci?
Chociaż pamięć jest jedną z podstawowych zdolności organizmu, przekazywaną w DNA, z czasem ta funkcja może ulec osłabieniu. Jak pokazują statystyki, z zaburzeniami pamięci zmaga się ok. 1% populacji ogólnej. Większość stanowią jednak osoby w dojrzałym wieku – po 60. roku życia. Przykładowo, wśród osób po 65. r.ż. problem dotyczy 5-7% populacji, a po 85. r.ż. – już nawet 40%[2].
Jak zatem widać, problemy z funkcjami poznawczymi są związane w dużej mierze z wiekiem. Ale nie tylko. Znaczenie mają również inne czynniki, w tym:
- choroby metaboliczne, w tym miażdżyca, która może powodować zaburzenia w dopływie krwi do mózgu;
- geny – warto pamiętać, że szanse zapadnięcia na schorzenia takie jak Alzheimer są większe u osób, w których rodzinie wystąpiły zaburzenia pamięci[3];
- przyjmowane leki;
- sięganie po używki, a w szczególności po alkohol czy narkotyki.
Problemem może być też szeroko pojęty niehigieniczny tryb życia – np. niedobory snu, niewystarczająca ilość ruchu czy źle zbilansowana dieta. Warto zwrócić uwagę na podaż DHA, czyli kwasu dokozaheksaenowego. Ta substancja, w przypadku dziennego spożycia 250 mg w połączeniu ze zdrowym trybem życia oraz zbilansowaną i zróżnicowaną dietą przyczynia się do utrzymania prawidłowego funkcjonowania mózgu oraz prawidłowego widzenia[4]. Aby uzupełnić ilość DHA w codziennej diecie, można np. zamienić masło na margarynę funkcyjną Optima Neuro. Zawarty w niej olej z mikroalg morskich jest naturalnym źródłem kwasu dokozaheksaenowego (DHA).
Jak ćwiczyć pamięć na co dzień?
Jak zatem widzisz, aby uchronić się przed rozwojem zaburzeń pamięci, warto zadbać o zdrową dietę i higieniczny tryb życia, a także być pod stałą kontrolą lekarza. Jednak równie istotny jest codzienny trening dla umysłu. To świetny sposób na wzmacnianie połączeń neuronowych w mózgu, a co za tym idzie – lepsze zapamiętywanie.
Jak prowadzić trening? Warto pamiętać, że kluczowe dla skuteczności są:
- dostarczanie mózgowi nowych bodźców – tak, by nie popadać w powtarzalność;
- stawianie na różnorodne aktywności – mózg nie lubi nudy!
- otwartość na wyzwania – podobnie jak ciało, tak i umysł od czasu do czasu trzeba „zmęczyć”[5].
Oto kilka przykładowych ćwiczeń, które możesz wykonać każdego dnia.
- Szukaj podobieństw i różnic między elementami – włącz swój analityczny umysł, zawsze kiedy masz na to chwilę. Spróbuj np. zastanowić się, czym różnią się liście, które opadły z pobliskiego drzewa, albo jakie są podobieństwa między sąsiadującymi kamienicami. Każda chwila jest dobra!
- Rozwiązuj krzyżówki, sudoku itp. – ta przyjemna rozrywka skłania mózg do wysiłku, co sprzyja prawidłowemu funkcjonowaniu pamięci.
- Próbuj odtwarzać po czasie treści wysłuchanych audycji radiowych czy telewizyjnych lub przeczytanych artykułów – w ten sposób zmusisz umysł do odtworzenia zarejestrowanych informacji.
- Układaj historie do wydarzeń, które chcesz zapamiętać – np. bazując na ciągu skojarzeń[6].
- Powtarzaj sekwencje słów, rymowanek, wierszy albo piosenek – ich odtwarzanie to również doskonała „siłownia” dla mózgu, zwłaszcza przy wzmacnianiu pamięci długotrwałej.
- Rozważ naukę obcego języka – to także świetny sposób na wzmacnianie połączeń neuronowych.
Zadbaj o to, aby Twój mózg pozostał aktywny na co dzień. Jak widzisz, możesz to robić na wiele sposobów. Spróbuj i przekonaj się, jak szybko zobaczysz postępy!
[1] https://neurologia-praktyczna.pl/a5078/Pamiec–funkcja–podzial-i-znaczenie-.html
[2] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/152374,zaburzenia-pamieci
[3] https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/choroby/74441,choroba-alzheimera
[4] https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/3840
[5] https://ptsr.org.pl/uploads/books/g%C5%82%C3%B3wka%20pracuje_cz1.pdf
[6] https://rops.poznan.pl/wp-content/uploads/2020/12/TRENING-PAMIECI-ROPS.pdf
