Należący do grupy tzw. „naturalnych antybiotyków”, znany już starożytnym Egipcjanom, bardzo często gości w polskiej kuchni i poprawia smak przeróżnych potraw. Mimo, że czosnek posiada dość specyficzny, dla niektórych odrzucający zapach, to walorów zdrowotnych nie można mu odmówić.
Czosnek – co zawiera?
Główne składniki czosnku to woda i węglowodany. Jednak czosnku nie spożywa się po to, aby zaspokoić zapotrzebowanie organizmu na energię. Roślina ta zawiera kilkadziesiąt związków chemicznych o prozdrowotnym działaniu. Są to między innymi aromatyczne olejki eteryczne, a także substancje siarkowe w postaci lotnej: allina i skordynina A i B. Charakterystyczny zapach czosnek zawdzięcza przede wszystkim tej pierwszej substancji, a właściwie jej pochodnej – allicynie.
Odpowiada ona również za właściwości bakteriobójcze czosnku, dzięki czemu może on być stosowany jako naturalny antybiotyk. Działanie allicyny jest na tyle silne, że sok z czosnku jest w stanie zniszczyć kolonię bakterii już w warunkach in vitro w ciągu 3 minut!
Pomocny w walce z miażdżycą
Zdrowotne działanie czosnku nie kończy się jednak tylko i wyłącznie na obecności substancji bakteriobójczych. Warzywo to zawiera bowiem całą gamę flawonoidów oraz mikroelementów, które to składniki odgrywają ważną rolę w zwalczaniu ryzyka wystąpienia choroby miażdżycowej.
Pierwsza grupa związków chemicznych chroni i wzmacnia śródbłonek naczyń krwionośnych, którego uszkodzenia zapoczątkowują proces odkładania się blaszki miażdżycowej. Poza tym, flawonoidy wykazują również właściwości antyagregacyjne, tj. zmniejszają krzepliwość krwi. Dzięki temu redukują ryzyko powstania skrzepów w przypadku oderwania blaszki miażdżycowej, które mogłyby utkwić w naczyniach krwionośnych serca lub mózgu.
Poza flawonoidami, czosnek jest również bogatym źródłem wspomnianego już selenu. Pierwiastek ten jest składnikiem specyficznego enzymu – peroksydazy glutationowej, który odpowiada za usuwanie rodników nadtlenkowych. Są to związki, które wykazują duże powinowactwo do związków tłuszczowych i utleniając je, przyczyniają się do budowania blaszki miażdżycowej.
Czy czosnek obniża cholesterol?
Istnieją naukowe badania, które wykazują pewien wpływ spożywania czosnku na redukcję poziomu złego cholesterolu we krwi. Warto jednak wiedzieć, że próby te były wykonane w większości na zwierzętach i ich wyników nie da się przełożyć bezpośrednio na ludzi.
W efektywnym obniżaniu poziomu złego cholesterolu we krwi dużo lepiej sprawdzą się sterole roślinne. To substancje występujące głównie w olejach: kukurydzianym, rzepakowym, sezamowym i słonecznikowym, a także w migdałach, orzechach, kiełkach pszenicy i nasionach strączkowych. Jednak naturalnie występujące ilości są zbyt małe, aby skutecznie obniżyć cholesterol. Sterole roślinne w odpowiedniej ilości są dodawane np. do margaryn. Wystarczy spożywać je przez 3 tygodnie, aby skutecznie obniżyć poziom cholesterolu.
Źródło
Lissiman E., Bhasale A.L., Cohen M. Garlic for the common cold, Cochrane Database of Systematic Reviews, Issue 3, 2009
