Masz przed sobą wyniki badań cholesterolu? Możesz czuć przytłoczenie liczbą parametrów rozpisanych na kartce. LDL, HDL, trójglicerydy… co to jest? Przyjrzyj się bliżej każdemu z tych parametrów. Zobacz, czym są poszczególne frakcje cholesterolu, jaka jest ich funkcja oraz jakie są normy.
LDL, HDL, trójglicerydy – jak sprawdzić te parametry i po co?
Aby sprawdzić poziom cholesterolu i jego frakcji, wystarczy zrobić proste badanie krwi, czyli lipidogram. To element podstawowej profilaktyki, której wykonanie może Ci zalecić lekarz, ale możesz też zgłosić się na nie samodzielnie.
Warto regularnie kontrolować swój cholesterol – zwłaszcza po 40. roku życia. Wyniki tego badania pomogą ocenić stan Twojego zdrowia i ryzyko rozwoju chorób sercowo-naczyniowych[1]. To istotne, ponieważ groźne choroby, takie jak miażdżyca, rozwijają się latami bezobjawowo, a ich powikłania mogą być śmiertelne[2].
Dlatego nie bój się badać i świadomie interpretuj wyniki, które otrzymasz. Zobacz, co oznaczają poszczególne parametry.
Co to jest LDL?
LDL (ang. Low Density Lipoproteins), czyli lipoproteiny o niskiej gęstości, to frakcja cholesterolu, która często jest nazywana „złym cholesterolem”.
Dlaczego? Ponieważ jej nadmiar może odkładać się w ścianach tętnic, prowadząc do rozwoju miażdżycy. To trochę tak, jakby LDL był kurierem, który dostarcza cholesterol do komórek – ale gdy jest go za dużo, zaczyna zostawiać „przesyłki” w niewłaściwych miejscach. W efekcie zaczynają się one gromadzić i blokować przejście. To prosta droga do niewydolności serca, a nawet udaru czy zawału[3].
Prawidłowy poziom cholesterolu LDL powinien wynosić poniżej 115 mg/dl. Jeśli jednak masz inne czynniki ryzyka chorób serca, Twój lekarz może zalecić utrzymywanie jeszcze niższego poziomu – nawet poniżej 70 mg/dl[4].
Co to jest HDL?
HDL (ang. High Density Lipoproteins), czyli lipoproteiny o wysokiej gęstości, to z kolei „dobry cholesterol”. Ta frakcja zbiera nadmiar cholesterolu z tkanek i transportuje go do wątroby, gdzie może zostać przetworzony i usunięty z organizmu. Dlatego właśnie wysoki poziom HDL jest korzystny dla zdrowia – pomaga chronić serce i naczynia krwionośne oraz zmniejsza ryzyko wystąpienia miażdżycy[5].
Jakie są prawidłowe wartości? Dla kobiet poziom HDL powinien wynosić powyżej 50 mg/dl, a dla mężczyzn powyżej 40 mg/dl[6]. Im wyższy poziom HDL, tym lepiej dla Twojego zdrowia.
Czym są trójglicerydy?
Trójglicerydy to forma tłuszczów, które organizm magazynuje jako źródło energii. Są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, ale ich nadmiar może być szkodliwy[7]. Wysokie stężenie trójglicerydów często wiąże się z otyłością, cukrzycą typu 2 czy chorobami serca[8].
Prawidłowy poziom trójglicerydów na czczo nie powinien przekraczać 150 mg/dl. Jeśli badanie wykonywane jest nie na czczo, górna granica normy wynosi 175 mg/dl[9].
Co oznaczają złe wyniki LDL, HDL i trójglicerydów?
Któryś z parametrów w Twoim lipidogramie odbiega od normy? Nie panikuj! Pojedynczy wynik nie jest jeszcze diagnozą – może być po prostu sygnałem, że warto wprowadzić pewne zmiany w stylu życia. Co możesz zrobić?
Jeśli masz podwyższony poziom LDL, świetnym rozwiązaniem jest włączenie do diety steroli roślinnych. Te naturalne substancje obniżają poziom cholesterolu LDL o 7-12% w ciągu 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-3 g oraz prowadzeniu zdrowego stylu życia[10]. Znajdziesz je między innymi w miękkich margarynach kubkowych produkowanych z olejów roślinnych, wzbogaconych o sterole roślinne, np. Optima Cardio.
Warto też zadbać o odpowiednią ilość błonnika w diecie oraz wybierać dobre źródła tłuszczów nienasyconych, które pomagają obniżyć LDL[11], a także – gdy w grę wchodzą te z grupy omega-3, zmniejszyć stężenie trójglicerydów i podnieść poziom HDL[12]. Jak to zrobić?
- zamiast tłustego mięsa i nabiału sięgaj po tłuste ryby morskie, oliwę lub orzechy;
- zamiast masła wybierz miękką margarynę kubkową ze sterolami;
- zadbaj o większą podaż warzyw w diecie;
- wybieraj produkty pełnoziarniste.
Nie zapomnij też o regularnej aktywności fizycznej – już 30 minut dziennie spaceru czy jazdy na rowerze może pomóc[13]!
Pamiętaj, że regularne badanie profilu lipidowego to jeden z najlepszych sposobów na monitorowanie stanu swojego zdrowia. Dzięki temu możesz wcześnie wychwycić nieprawidłowości i odpowiednio zareagować. Małe zmiany w codziennych nawykach mogą natomiast przynieść wielkie korzyści dla Twojego zdrowia i samopoczucia. Zadbaj o siebie już dziś – serce Ci za to podziękuje! Zobacz też czynniki, które mogą zafałszować wynik lipidogramu.
[1] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/141216,lipidogram
[2] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/54556,miazdzyca
[3] https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/171956,lipidy-i-lipoproteiny
[4] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/141216,lipidogram
[5] https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/171956,lipidy-i-lipoproteiny
[6] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/141216,lipidogram
[7] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/103924,cholesterol-i-triglicerydy-panel-lipidowy
[8] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/lista/99473,dieta-i-modyfikacja-stylu-zycia-w-leczeniu-hipertriglicerydemii
[9] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/141216,lipidogram
[10] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can
[11] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/67338,tluszcze-podzial-budowa-funkcje-i-wlasciwosci
[12] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/72288,kwasy-tluszczowe-omega-3-i-omega-6-zrodla-i-wlasciwosci
[13] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/physical-activity
Warto też wiedzieć, jak regularność posiłków wpływa na lipidogram.
