Aktywność fizyczną uważa się za jeden z elementów profilaktyki chorób układu sercowo-naczyniowych. Chociaż mówi się, żeby wybierać te formy ćwiczeń, które sprawiają największą przyjemność, warto także wziąć pod uwagę swoją kondycję zdrowotną. Sprawdź, czy modne w ostatnich latach bieganie wpływa korzystnie na serce.
Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego, regularne ćwiczenia fizyczne powinny wykonywać wszystkie osoby w ramach prewencji chorób układu krążenia. Rekomenduje się ćwiczenia o umiarkowanej intensywności trwające 150 minut tygodniowo albo trening aerobowy o wysokiej intensywności trwający 75 minut tygodniowo. Ważne jest, aby z czasem wydłużać czas trwania ćwiczeń – nawet dwukrotnie, co przełoży się na możliwość osiągnięcia jeszcze większych korzyści dla układu sercowo-naczyniowego[1].
Bieganie dobre dla układu krążenia?
Zastanawiasz się, jak wygląda zależność „bieganie a serce”? Jogging jest formą aktywności fizycznej, która wspiera utrzymanie układu krążenia w dobrej kondycji. Badania pokazują, że serca biegaczy są bardziej wydajne w porównaniu z sercami osób prowadzących siedzący tryb życia[2]. Ponadto systematycznie uprawiany jogging pomaga obniżyć ciśnienie tętnicze krwi[3], a także zredukować poziom „złego” cholesterolu (frakcji LDL)[4].
Niektóre badania naukowe sugerują, że maratończycy, którzy zachorują na serce, mają większe szanse na powrót do zdrowia w porównaniu z osobami niebiegającymi[5].
Bieganie a serce – jakie zmiany zachodzą?
Serce jest narządem, którego rola sprowadza się do rozprowadzania krwi do całego organizmu. Podczas aktywności fizycznej, także biegania, wykonuje bardzo ciężką pracę. Dochodzi do szybszego przepływu krwi przez mięśnie, serce i skórę, co jest konsekwencją wzrostu kurczliwości i tempa pracy mięśnia sercowego[6].
Warto przy tym podkreślić, że serce – jako mięsień – ulega wytrenowaniu. Polega to na zwiększeniu masy komórek serca, powiększenia jego jam i obniżenia spoczynkowego tętna (tempo jego narastania jest mniejsze u ludzi długotrwale trenujących)[7]. Te wszystkie zmiany przekładają się na poprawę wydolności i efektywności. Dzięki temu osoba wytrenowana jest w stanie zrealizować trening przy mniejszym zużyciu tlenu.
Uwaga na biegi długodystansowe…
Biegi długodystansowe to bardzo intensywny wysiłek fizyczny, który – jak potwierdzają liczne obserwacje – nie pozostaje bez wpływu na układ sercowo-naczyniowy. Coraz więcej mówi się o niekorzystnym oddziaływaniu na prawą komorę – w efekcie intensywnych ćwiczeń może dochodzi do jej powiększenia i pogorszenia frakcji wyrzutowej, a taki stan może utrzymywać się nawet kilka tygodniu po zakończeniu wysiłku[8].
Ponadto niektóre badania wykazują, że na skutek biegów długodystansowych może dochodzić do poszerzenia prawego przedsionka i prawej komory, a także do wzrostu biomarkerów będących wskaźnikami urazu serca. Zaś zwłóknienie mięśnia sercowego oraz bliznowacenie może skutkować niewydolnością tego narządu[9].
Z joggingu nie należy rezygnować…
Mimo doniesień związanych z biegami długodystansowymi, z joggingu nie należy rezygnować. Uprawiany z umiarkowaną intensywnością jest polecany nawet osobom po przebytym zawale serca.
Jeżeli jednak zamierzasz rozpocząć bieganie, ale nigdy wcześniej nie uprawiałeś żadnego sportu, zachowaj zdrowy rozsądek. Najlepiej zacząć od przeprowadzenia oceny kardiologicznej, która uwzględni prawdopodobieństwo wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych[10]. Dotyczy to nie tylko osób należących do grupy ryzyka, ale również osób zdrowych – niekoniecznie muszą oni wiedzieć o schorzeniach (np. kardiomiopatii przerostowej) mogących zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia tzw. nagłego zgonu sercowego. Należy jednak podkreślić, że śmierć zdarza się bardzo rzadko.
Jeśli zamierzasz zacząć biegać, pamiętaj o odpowiednim przygotowaniu organizmu. Zacznij od marszobiegów, a następnie przejdź do krótszych dystansów i stopniowo wydłużaj czas trwania treningu. Dzięki temu odnotujesz wiele korzyści zdrowotnych.
[1] https://ptkardio.pl/wytyczne/37-wytyczne_esc_dotyczace_kardiologii_sportowej_i_cwiczen_fizycznych_u_osob_z_chorobami_ukladu_krazenia
[2] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3902253/
[3] https://news.umiamihealth.org/en/how-running-impacts-your-heart-health/
[4] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7848025/
[5] https://www.heart.org/en/news/2019/03/01/is-long-distance-running-good-for-the-heart
[6] https://www.sportgdansk.pl/sport-to-zdrowie-kardiolog-radzi/
[7] j.w.
[8] https://www.sportgdansk.pl/sport-to-zdrowie-kardiolog-radzi/
[9] https://www.heart.org/en/news/2019/03/01/is-long-distance-running-go
[10] https://pulsmedycyny.pl/aktywnosc-fizyczna-osob-z-problemami-kardiologicznymi-wytyczne-esc-1003136
