Nadciśnienie tętnicze stanowi zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia – szczególnie, jeśli jest nieleczone. W wielu przypadkach wcale jednak nie trzeba sięgać od razu po leki – wystarczy wprowadzić pewne modyfikacje w dotychczas prowadzonym stylu życia. Dowiedz się, co podnosi ciśnienie i zacznij tego unikać!
Przeprowadzone analizy pokazują, że do 2025 roku nawet 60% populacji na świecie będzie borykać się z wysokim ciśnieniem krwi[1]. Aby nadciśnienie nie urosło do rangi problemu epidemiologicznego, warto temu przeciwdziałać. Nie chodzi wyłącznie o przyjmowanie leków na nadciśnienie, ale przede wszystkim o wyeliminowanie tych czynników, które podnoszą ciśnienie. Znaczenie w tym kontekście mają: dieta i aktywność fizyczna.
Sól
Sól jest jednym z tych produktów, co podnosi ciśnienie krwi. Tymczasem Polacy spożywają jej nawet dwukrotnie więcej niż wynika to z rekomendacji Światowej Organizacji Zdrowia – tak wynika z danych Instytutu Żywności i Żywienia[2].Warto mieć świadomość, że w dziennym spożyciu soli uwzględnia się nie tylko tę dodawaną podczas gotowania, ale również obecną w produktach spożywczych, np. serach żółtych, wędlinach, fast foodach.
Wpływ nadmiernego spożycia soli na ciśnienie tętnicze zbadano podczas eksperymentu. 10 osób zjadło zupę zawierającą 6 g soli kuchennej. Po 2 godzinach od posiłku zmierzono ciśnienie – zauważono wzrost ciśnienia tętniczego o 6 mm Hg[3].
Napoje energetyczne
Polacy dość chętnie sięgają po napoje energetyczne, traktując je jako zamiennik kawy. Chociaż – z uwagi na zawartość kofeiny – faktycznie pomagają walczyć ze zmęczeniem, ich przyjmowanie nie jest wskazane szczególnie u osób z nadciśnieniem. Badania naukowe potwierdzają, że energetyki przyczyniają się do wzrostu ciśnienia krwi[4].
Kawa
Kawa – wypijana na pobudzenie – nie jest sprzymierzeńcem ciśnienia tętniczego w normie. Badania zaprezentowane podczas European Society of Cardiology w 2015 roku wykazały wzrost ryzyka zaburzeń sercowo-naczyniowych u pacjentów z łagodnym nadciśnieniem. Dlatego zaleca się ograniczyć spożycie kawy – po to, aby uniknąć rozwoju ciężkiego nadciśnienia oraz cukrzycy w późniejszym wieku[5].
Produkty zawierające lukrecję
Lukrecja to bylina należąca do rodziny bobowatych. Jej korzeń stanowi dodatek do wielu produktów spożywczych, np. herbat ziołowych, soków owocowych, napojów, niektórych piw.
Lukrecja jest tym, co podnosi ciśnienie – z uwagi na właściwości hipertensynogenne. Potwierdza to jedno z kilku badań naukowych – spożycie lukrecji może przyczynić się do wzrostu ciśnienia skurczowego nawet o 14 mm Hg[6]. Dowodem są też opisy występowania nadciśnienia tętniczego u pacjentów spożywających źródła lukrecji[7].
Ważne jest zatem, aby dokładnie czytać etykiety produktów. Informacja o obecności lukrecji powinna pojawić się na opakowaniu.
Nadmierne spożycie alkoholu
Liczne badania pokazują związek między wysokim spożyciem alkoholu a występowaniem nadciśnienia[8].
Osoby pijące więcej niż 3-4 drinki dziennie, które ograniczyły spożycie alkoholu do 1-2 drinków dziennie mogą zredukować ciśnienie skurczowe o ok. 5,5 mm Hg oraz ciśnienie rozkurczowe o ok. 4 mm Hg[9].
Nieodpowiednia aktywność fizyczna
Liczne analizy pokazują, że systematyczne ćwiczenia pomagają obniżyć ciśnienie tętnicze nawet o 4-9 mm Hg. Zadowalające efekty mogą pojawić się już po 3 miesiącach regularnej aktywności[10]. Trzeba jednak zwrócić uwagę na rodzaj wykonywanego treningu, ponieważ niektóre jego formy mogą dać efekt odwrotny.
Osoby z nadciśnieniem tętniczym powinny unikać ćwiczeń siłowych, które odpowiadają za wzrost ciśnienia aż o 20 mm Hg[11].
Stres i silne emocje
Przewlekły stres i silne emocje mogą przyczynić się do wzrostu ciśnienia, a co za tym idzie – rozwoju nadciśnienia tętniczego u podatnych osób[12].
Wpływ stresu na wzrost ciśnienia potwierdza tzw. reakcja „białego fartucha”. U niektórych pacjentów dochodzi do uzyskanie wysokich wartości ciśnienia tętniczego podczas wizyty w gabinecie lekarskim. Rozpoznaje się je wówczas, gdy różnica między wartościami ciśnienia mierzonymi w gabinecie i w domu wynosi minimum 20 mm Hg dla ciśnienia skurczowego i 10 mm Hg dla ciśnienia rozkurczowego[13].
Pamiętaj! Twoje zdrowie zależy w dużej mierze od ciebie. Warto zatem zmienić swój dotychczasowy styl życia – szczególnie, jeśli należysz do grupy predysponowanej
[1] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33758927/
[2] http://www.izz.waw.pl/strona-gowna/3-aktualnoci/aktualnoci/537-polacy-spozywaja-za-duzo-soli
[3] https://pulsmedycyny.pl/produkty-na-cenzurowanym-czyli-co-podnosi-cisnienie-896484
[4] https://www.ahajournals.org/doi/full/10.1161/JAHA.118.011318
[5] https://www.sciencedaily.com/releases/2015/08/150829123701.htm
[6] https://pulsmedycyny.pl/produkty-na-cenzurowanym-czyli-co-podnosi-cisnienie-896484
[7] https://journals.viamedica.pl/arterial_hypertension/article/viewFile/40899/28099
[8] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4038773/
[9] https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/high-blood-pressure/expert-answers/blood-pressure/faq-20058254
[10] http://kardiologia.biziel.pl/9f3.pdf
[11] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/sport/115125,trening-zdrowotny-a-nadcisnienie-tetnicze
[12] Stres psychiczny a nadciśnienie tętnicze, Anna Kaczyńska, Zbigniew Gaciong, Choroby Serca i Naczyń 2004, tom 1, nr 1, 73–79 Copyright © 2004 Via Medica ISSN 1733–2346
[13] https://academic.oup.com/jcem/article/87/8/3672/2846728
