Czy wiesz, że choroby sercowo-naczyniowe odpowiadają za aż 45% wszystkich zgonów kobiet w Europie? I chociaż panie zapadają na nie średnio o 10 lat później niż mężczyźni, nie należy ich lekceważyć. Duży wpływ na kondycję najważniejszego mięśnia oraz naczyń krwionośnych mają hormony. Zobacz, jak fazy cyklu mogą wpływać na krążenie i na co zwrócić uwagę.
Fazy cyklu menstruacyjnego – co dzieje się „pod powierzchnią”?
O cyklu menstruacyjnym najczęściej myśli się w kontekście samej miesiączki i towarzyszących jej dolegliwości – bólu brzucha, wahań nastroju czy zmęczenia. Tymczasem zmiany hormonalne, które zachodzą w jego trakcie, oddziałują na cały organizm. Dotyczy to również układu sercowo-naczyniowego: serca, naczyń krwionośnych i ciśnienia tętniczego. Cykl menstruacyjny składa się z dwóch głównych faz, a każda z nich wiąże się z inną konfiguracją dominujących hormonów.
- Faza folikularna trwa od pierwszego dnia miesiączki do owulacji. To okres, w którym stopniowo rośnie poziom estrogenów – osiąga on szczyt tuż przed uwolnieniem komórki jajowej. Estrogeny wspierają wtedy rozszerzanie naczyń krwionośnych, co sprzyja niższemu ciśnieniu tętniczemu i lepszemu przepływowi krwi.
- Faza lutealna rozpoczyna się po owulacji i trwa do początku kolejnej miesiączki. Dominuje w niej progesteron, natomiast stężenie estrogenów utrzymuje się na niższym poziomie. To właśnie w tej fazie – gdy proporcje hormonów się zmieniają – część kobiet odczuwa kołatanie serca, przyspieszoną akcję serca czy większą wrażliwość na stres. To nie przypadek, ponieważ badania potwierdzają, że prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzeń rytmu serca, np. tachykardii nadkomorowej, jest wyższe w fazie lutealnej.
Te wahania są u zdrowych kobiet z reguły subtelne i nie stanowią zagrożenia. Warto jednak wiedzieć, że serce również „odczuwa” zmiany cyklu i reaguje na nie, nawet jeżeli nie daje to wyraźnych objawów.
Czy wiesz, że Optima Cardio Active
zawiera naturalne sterole roślinne skutecznie obniżające poziom cholesterolu już po trzech tygodniach codziennego stosowania? W tak niedługim czasie poziom cholesterolu we krwi może się zmniejszyć nawet o 10%.
Dowiedz się więcejHormony płciowe a układ krążenia – jaki jest ich wpływ na serce?
Wpływ hormonów płciowych na serce i naczynia krwionośne wykracza poza sam cykl menstruacyjny. Estrogeny i progesteron oddziałują na organizm od okresu dojrzewania aż po menopauzę, a na każdym z tych etapów w odmienny sposób wpływają na układ krążenia.
Estrogeny – dlaczego chronią serce i co się dzieje, gdy ich brakuje?
Estrogeny stanowią istotne wsparcie dla kobiecego serca, działając na kilku poziomach jednocześnie. Przede wszystkim zwiększają produkcję tlenku azotu – substancji, która rozszerza naczynia krwionośne i poprawia przepływ krwi. Poza tym nasilają syntezę prostacykliny (hamującej agregację płytek krwi), ograniczają produkcję endotelin (które obkurczają naczynia) i wpływają na kanały wapniowe w komórkach serca – w sposób przypominający działanie niektórych leków kardiologicznych. Estrogeny oddziałują też na układ regulujący ciśnienie (renina-angiotensyna-aldosteron), obniżając aktywność enzymu konwertującego angiotensynę. Ponadto wskazuje się na ich istotną rolę w utrzymywaniu wysokiego poziomu „dobrego” cholesterolu HDL. Efekt? Kobiety przed menopauzą mają z reguły niższe ciśnienie tętnicze niż mężczyźni w tym samym wieku. Badania potwierdzają, że wzrost poziomu estradiolu wiąże się z obniżeniem średniego ciśnienia tętniczego i przyspieszeniem częstości serca – organizm reaguje na rozszerzenie naczyń odruchowym pobudzeniem pracy serca. To także powód „przesunięcia w czasie” problemów kardiologicznych u kobiet. Po menopauzie, kiedy znika „estrogenowy parasol ochronny”:
- naczynia tracą elastyczność, rośnie opór naczyniowy, a ciśnienie krwi zaczyna się podnosić;
- zmienia się również profil lipidowy: poziom „złego” cholesterolu LDL wzrasta przeciętnie o 2 mg/dl rocznie, spada natomiast stężenie „dobrego” cholesterolu HDL, co zwiększa ryzyko rozwoju miażdżycy i chorób serca.
Dlatego kobiety po 50. roku życia powinny regularnie kontrolować wyniki lipidogramu i zadbać o dietę bogatą w nienasycone kwasy tłuszczowe, błonnik oraz sterole roślinne. Te ostatnie substancje, które obniżają poziom cholesterolu LDL o 7–12% w ciągu 2–3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5–3 g oraz prowadzeniu zdrowego stylu życia, znajdziesz np. w miękkiej margarynie kubkowej Optima Cardio.
Progesteron – strażnik rytmu serca
O progesteronie mówi się znacznie mniej niż o estrogenach – a szkoda, ponieważ on również pełni ważną funkcję w kontekście pracy serca. Badania wskazują, że wysokie stężenie tego hormonu działa ochronnie na rytm serca. Zdarzenia arytmiczne związane z zespołem długiego QT (zaburzeniem predysponującym do groźnych arytmii komorowych) są rzadsze w tych fazach cyklu, w których poziom progesteronu jest wyższy. Ponadto wykazano, że progesteron może chronić przed proarytmicznym działaniem niektórych leków – w odróżnieniu od estrogenów, które w wysokim stężeniu mogą je nasilać. To tłumaczy, dlaczego panie – mimo ogólnie ochronnego wpływu hormonów płciowych – są bardziej narażone na pewne typy zaburzeń rytmu. Aż 70% udokumentowanych przypadków tej arytmii dotyczyło kobiet.
Zadbaj o swoje serce – niezależnie od fazy cyklu i wieku
Wahający się poziom hormonów to naturalna część życia każdej kobiety. Jednak niezależnie od tego, w jakiej jesteś fazie cyklu czy na jakim etapie życia – Twoje serce potrzebuje codziennej troski. Dlatego postaw na dobrze zbilansowaną dietę bogatą w warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe i zdrowe tłuszcze oraz zadbaj o regularną aktywność fizyczną. Nie zapominaj też o badaniach kontrolnych, w tym o lipidogramie. Nawet małe zmiany w codziennych nawykach mogą przynieść ogromne korzyści dla Twojego serca. Spróbuj!
Czytasz nas regularnie?
Dodaj Optymalne Wybory do preferowanych źródeł w Google, a nasze artykuły będą częściej pojawiać się w Twoich wynikach wyszukiwania.
