Zdrowe tłuszcze, zdrowe serce: najlepsze źródła tłuszczu w diecie

Redakcja Optymalnewybory.pl

20.10.2023

2 minuty czytania

Wbrew stereotypowej opinii, tłuszcze nie są „źródłem wszelkiego zła” w diecie. Wręcz przeciwnie! Ich podaż jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Prawdą jest jednak, że warto zwrócić uwagę na to, jakie substancje z tej grupy się spożywa. Dowiedz się więc, jakie są najlepsze źródła tłuszczu w diecie.
Optima Cardio

Do czego są potrzebne tłuszcze?

Tłuszcz kojarzy Ci się przede wszystkim z nieestetyczną i szkodliwą nadwagą? Nic bardziej mylnego! Tłuszcze w pożywieniu to jego obowiązkowy element! Pamiętaj, że to właśnie one:

  • dostarczają organizmowi energię – tkanka tłuszczowa to nic innego jak „zapasowa bateria”;
  • stanowią źródło ważnych witamin: A, D, E i K, ponieważ dzięki tłuszczom jest możliwe ich wchłanianie;
  • zawierają niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, np. ALA, EPA i DHA, które m.in. uczestniczą w powstawaniu hormonów tkankowych;
  • w formie tkanki wspomagają termoregulację oraz zapewniają stabilne położenie narządów w jamie brzusznej[1].

Właśnie dlatego w zaleceniach Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej wskazuje się, że spożycie tłuszczu w diecie zdrowej osoby powinno wynosić 20-35% całkowitej podaży energii[2]. Warto przy tym pamiętać, że są one wysokokaloryczne, dlatego nie należy przekraczać zalecanych proporcji. Istotne jest też świadome wybieranie odpowiedniego typu tłuszczów.

Zdrowe tłuszcze, czyli jakie?

Już wiesz, że tłuszcze, w ogólnym ujęciu, to ważny składnik codziennej diecie. Warto jednak pamiętać, że istnieją różne grupy tych składników, o odmiennym wpływie na organizm. Najważniejszy podział, jakiego warto być świadomym, to ten na tłuszcze:

  • nasycone, a zatem głównie zwierzęce (choć bogatym źródłem nasyconych kwasów tłuszczowych jest np. również olej kokosowy) – pochodzą głównie z mięsa, zwłaszcza czerwonego, a także z nabiału;
  • nienasycone, czyli głównie roślinne – ich źródłami są m.in. oleje roślinne, orzechy czy miękkie margaryny kubkowe, takie jak np. Optima Omega 3 czy Optima Cardio.

Warto również wspomnieć o izomerach trans kwasów tłuszczowych. Można je znaleźć m.in. w wysoko przetworzonej żywności fast-food, np. w chipsach czy ciastkach. Jednak ich naturalnym źródłem są produkty pochodzące od przeżuwaczy, tj. m.in. krów. Znajdują się one np. w śmietanie, tłustych serach czy w tak lubianym maśle[3].

Które z nich są zdrowe, a które nie? Za najzdrowsze uznaje się tłuszcze nienasycone.

Są to te zawierające kwasy tłuszczowe:

  • jednonienasycone, czyli MUFA, a zwłaszcza kwas oleinowy – wspierają one zachowanie optymalnego stężenia cholesterolu całkowitego oraz niskiego poziomu miażdżycorodnej frakcji LDL (tzw. zły cholesterol);
  • wielonienasycone, czyli PUFA, a zatem kwasy omega-3 i omega-6; wspierają one m.in. profilaktykę miażdżycy, zawałów i udarów mózgu, a także powstawanie biologicznie czynnych związków, które m.in. regulują czynność układów: sercowo-naczyniowego, nerwowego czy pokarmowego[4]; istotne są prawidłowe proporcje obu grup kwasów – optymalny stosunek NNKT n-6 do n-3 powinien wynosić mniej niż 5:1[5].

A co z pozostałymi grupami?

  • Tłuszcze nasycone, a zwłaszcza zawierające kwas mirystynowy, palmitynowy czy laurynowy (obecne m.in. w tłuszczu mlecznym) zwiększają stężenie tzw. złego cholesterolu i działają prozakrzepowo. Ich nadmiar może też sprzyjać występowaniu nowotworów[6].
  • Tłuszcze trans przyczyniają się do wzrostu poziomu LDL w surowicy i obniżenia poziomu tzw. dobrego cholesterolu HDL[7].

Dlatego wniosek jest prosty: warto zwiększyć spożycie tłuszczów nienasyconych, a ograniczyć do minimum sięganie po produkty bogate w te nasycone oraz w izomery trans. I takie też zalecenia można znaleźć w rekomendacjach dietetycznych, np. w Piramidzie Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej NCEZ[8].

Zdrowe tłuszcze w diecie – jak przełożyć teorię na praktykę?

Czy chcesz zacząć się zdrowo odżywiać i zastanawiasz się, jak wybierać dobre tłuszcze? Oto kilka prostych zmian, które możesz wdrożyć na co dzień.

  • Zastąp masło na kanapkach dobrą margaryną – np. Optima Cardio, poza tym, że jest źródłem kwasów nienasyconych, zawiera fitosterole, które przyczyniają się do obniżenia poziomu cholesterolu o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni, przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g i zachowaniu zdrowego stylu życia oraz zrównoważonej diety[9].
  • Ogranicz smażenie na rzecz duszenia, gotowania i pieczenia. A jeśli smażysz, rób to na dobrym oleju, a nie np. na maśle czy smalcu.
  • Zamień czerwone mięso np. na tłuste ryby morskie lub chude, białe mięso.
  • Unikaj żywności wysoko przetworzonej. Postaw na samodzielnie przygotowane posiłki o prostym składzie.

Tych kilka drobnych modyfikacji pozwoli Ci włączyć do diety więcej zdrowych tłuszczów. Na tym możesz tylko zyskać!

[1] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/67338,tluszcze

[2] https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/tluszcze-w-diecie-sportowca/

[3] https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/mity-na-temat-izomerow-trans-kwasow-tluszczowych/

[4] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/67338,tluszcze-podzial-budowa-funkcje-i-wlasciwosci

[5] Anna Dutkowska, Dominik Rachoń; Rola kwasów tłuszczowych n-3 oraz n-6 w prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego; Choroby Serca i Naczyń 2015, tom 12, nr 3, 154–159; Copyright © 2015 Via Medica, ISSN 1733–2346

[6] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/67338,tluszcze-podzial-budowa-funkcje-i-wlasciwosci

[7]https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/izomery-trans-warto-wiedziec/

[8] https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/zasady-zdrowego-zywienia/piramida-zdrowego-zywienia-i-aktywnosci-fizycznej-dla-osob-doroslych-2/

[9] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

Najpopularniejsze artykuły

Zdrowe tłuszcze

Zdrowe tłuszcze dla serca – które warto mieć w codziennej diecie?

Dla serca najlepsze są tłuszcze nienasycone: oliwa, olej rzepakowy i lniany, orzechy, nasiona oraz tłuste ryby morskie, a tłuszcze nasycone i trans warto ograniczać. Tłuszcz nie jest wrogiem Twojego serca. Bez niego organizm nie funkcjonuje prawidłowo, więc wykreślanie go z jadłospisu mija się z celem. Warto natomiast wiedzieć, czym różnią się od siebie poszczególne tłuszcze […]

Wpływ nadwagi na zdrowie serca. Co warto wiedzieć?

Szacuje się, że niemal jedna trzecia populacji świata zmaga się z nadwagą lub otyłością[1]. To dane, które mogą niepokoić, zwłaszcza że liczba osób z nadprogramowymi kilogramami rośnie, m.in. z uwagi na siedzący tryb życia typowy dla nowoczesnego społeczeństwa.

Produkty zawierające miedź

2021-04-03  Lektura tego artykułu zajmie 8 minut. Miedź – pierwiastek śladowy, niezbędny dla podtrzymania zdrowia i urody. Jego […]

Przeczytaj także

Dieta roślinna, a cholesterol

Dieta roślinna a cholesterol – czy wegańska dieta zawsze oznacza niski cholesterol? [Wideo]

 Mity o diecie roślinnej i cholesterolu Powszechnie uważa się, że dieta wegetariańska czy wegańska automatycznie chroni nas przed nadmiernym poziomem cholesterolu we krwi. To jednak błędne przekonanie, które może prowadzić do zaniedbania ważnych badań kontrolnych. Endogenna produkcja cholesterolu Kluczowym faktem jest to, że nasz organizm sam produkuje cholesterol, ponieważ jest to substancja niezbędna do […]

Czerwone mięso

Zamienniki mięsa a poziom lipidów – jak roślinne produkty wpływają na cholesterol?

Ponad 60% Polaków zmaga się z zaburzeniami profilu lipidowego[1]. Ogromny wpływ na taki stan rzeczy ma dieta. Zastanawiasz się, co się stanie, gdy wykluczysz z niej produkty odzwierzęce? Czy warto zamienić mięso na strączki oraz tofu? Zobacz, co mówią badania. Dowiedz się też, jak komponować posiłki dla stabilnego poziomu lipidów. Co wpływa na cholesterol? Na […]

All inclusive a cholesterol – jak korzystać z bufetu i nie przesadzić – infografika

All inclusive a cholesterol – jak korzystać z bufetu i nie przesadzić? [Infografika]

Wakacje all inclusive to prawdziwa pokusa dla podniebienia – bufet pełen dań, deserów i kolorowych drinków sprawia, że łatwo stracić kontrolę nad tym, co i ile ląduje na talerzu. Dobra wiadomość jest taka, że nie trzeba rezygnować z przyjemności wypoczynku, by zadbać o zdrowy poziom cholesterolu – wystarczy kilka prostych zasad. Czy wiesz, że… To […]

Powiązane artykuły

28.10.2019

Czym właściwie jest margaryna?

3 minuty czytania

5,00

20.11.2022

5 objawów niedoboru kwasów omega-3. Sprawdź, czy dotyczą i Ciebie!

3 minuty czytania

5,00

Zdrowie serca a cykl hormonalny

21.04.2026

Zdrowie serca a cykl hormonalny – czy fazy cyklu wpływają na samopoczucie i krążenie?

5 minut czytania

5,00