Jak się uchronić przed miażdżycą?
 

Nadciśnienie tętnicze – dlaczego jest tak niebezpieczne?

 
Nieleczone, prowadzi do uszkodzenia nerek, zwiększenia ryzyka wystąpienia poważnych chorób układu krążenia oraz powikłań ze strony systemu nerwowego. Nadciśnienie tętnicze jest ważnym problemem, szczególnie w obliczu faktu, iż dotyka ponad 1/3 Polaków, w tym wiele osób młodych. Współczesne metody leczenia nadciśnienia tętniczego nie ograniczają się wyłącznie do leczenia farmakologicznego, lecz uwzględniają również wiele modyfikacji stylu życia. Badania dowodzą, że duże znaczenie w leczeniu chorych z nadciśnieniem tętniczym ma przestrzeganie zasad dotyczących diety.
 
Według danych Światowej Organizacji Zdrowia na świecie na nadciśnienie tętnicze choruje prawie miliard osób, a w danych szacunkowych wskazuje się, że w 2025 roku liczba ta przekroczy 1,5 miliarda. Nadciśnienie tętnicze od lat pozostaje najważniejszym czynnikiem ryzyka przedwczesnych zgonów na całym świecie. Specjaliści wskazują, iż wysokość ciśnienia tętniczego ma bezpośredni związek ze śmiertelnością i zapadalnością na choroby układu krążenia (zawał serca, udar mózgu, niewydolność serca, choroba tętnic obwodowych), a także niewydolność nerek, we wszystkich grupach wiekowych, etnicznych, zarówno u kobiet, jak i mężczyzn¹. Nadciśnienie to jednak nie tylko problem osób w podeszłym wieku (jak przyjęło się uważać) – dostępne dane sugerują, że częstość występowania nadciśnienia tętniczego u osób w wieku 18–25 lat w Europie waha się od 2 do 16,7%. Warto podkreślić, że im dłuższy jest czas trwania podwyższonego ciśnienia tętniczego tym większa jest częstość i zaawansowanie powikłań klinicznych nadciśnienia. Dowodzi to potrzeby jak najwcześniejszej identyfikacji problemu i podjęcia leczenia w przypadku wystąpienia nadciśnienia, zwłaszcza w grupie osób młodych² , dla których zaistnienie tej dolegliwości wiąże się z dużym pogorszeniem jakości życia w kontekście pracy zawodowej. W leczeniu nadciśnienia stosuje się leki obniżające jego poziom (tzw. blokery receptora angiotensynowego (ARB) oraz inhibitory konwertazy), należy jednak zaznaczyć, że w skutecznej walce z obniżaniem nadciśnienia tętniczego równie duże znaczenie odrywa styl życia.
 
Czytaj także: Jak obniżyć ciśnienie krwi bez leków?
 

Lepiej zapobiegać niż leczyć

 
Rozwojowi nadciśnienia tętniczego można skutecznie zapobiegać przede wszystkim poprzez modyfikację stylu życia, szczególnie zapobieganie otyłości oraz zwiększenie aktywności fizycznej. Dotyczy to szczególnie osób znajdujących się w grupie ryzyka wystąpienia nadciśnienia tętniczego, do których zaliczyć możemy m.in. osoby z rodzinnym obciążeniem chorobami układu krążenia (udar mózgu, zawał serca, niewydolność serca) — kobiety przed 65. rokiem życia, mężczyźni przed 55. rokiem życia, a także osoby z cukrzycą lub współistniejącą chorobą nerek ³. Na wystąpienie nadciśnienia tętniczego narażone są także osoby nadużywające alkoholu, palące papierosy oraz te pod wpływem przewlekłego stresu. Dlatego warto regularnie kontrolować poziom ciśnienia krwi – dostępne są domowe urządzenia służące do tego celu – listę aparatów posiadających certyfikat znaleźć można na stronie Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (PTNT). Wczesne rozpoczęcie leczenia nadciśnienia tętniczego odgrywa szczególną rolę w prewencji chorób sercowo-naczyniowych, które są najczęstszą przyczyną przedwczesnej śmiertelności w Polsce. Jeśli ciśnienie skurczowe przekracza lub jest równe wartości 140 mmHg oraz/lub ciśnienie rozkurczowe przekracza lub jest równe wartości 90 mmHg należy zgłosić się w tej sprawie do lekarza rodzinnego. Dlaczego nadciśnienie tętnicze jest tak niebezpieczne? Jeśli moc, z jaką krew napiera na ścianki naczyń krwionośnych jest zbyt duża, dochodzi do ich uszkodzeń skutkujących poważnymi schorzeniami układu krążenia.
 

Dieta a nadciśnienie tętnicze

 
W komponowaniu posiłków pozwalających na obniżenie poziomu ciśnienia znaczenie ma kilka czynników. Osobom już cierpiącym na to schorzenie, a także tym w grupie ryzyka jego wystąpienia zaleca się spożywanie dużej ilości warzyw, chudych produktów mlecznych, błonnika, produktów pełnoziarnistych i białka ze źródeł roślinnych. W profilaktyce nadciśnienia tętniczego dużą rolę odgrywa także jakość tłuszczów w spożywanych pokarmach. Zaleca się ograniczenie tłuszczów nasyconych (zwierzęcych), a zwiększenie ilości tłuszczów nienasyconych, które znajdują się m.in. w rybach, owocach i jarzynach oraz olejach roślinnych.
 
Badania wskazują także, iż skutecznym oraz bezpiecznym sposobem obniżenia nadciśnienia tętniczego jest ograniczenie spożycia sodu (soli kuchennej), dieta z dużą zawartością potasu wraz z odpowiednią podażą wapnia i magnezu³. Na leczenie niefarmakologiczne nadciśnienia tętniczego składają się zatem obok normalizacji masy ciała, zachowania odpowiedniej diety ze zmniejszeniem spożycia tłuszczów, zwłaszcza nasyconych, także ograniczenie spożycia alkoholu i soli, a także zaprzestanie palenia tytoniu i zwiększenie systematycznej aktywności fizycznej.
 
Bibliografia:
[1] Wytyczne Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego Zasady postępowania w nadciśnieniu tętniczym
— 2015 rok
[2] Za: Łukasz Krzych, Małgorzata Kowalska, Jan E. Zejda, Czynniki ryzyka i częstość nadciśnienia
tętniczego u młodych osób dorosłych; „Nadciśnienie tętnicze” rok 2006, tom 10, nr 2
[3 ] Wytyczne Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego Zasady postępowania w nadciśnieniu tętniczym
— 2015 rok
[4] Grażyna Heleniak, Edward Jabłoński, Urszula Kaźmierczak, Leczenie niefarmakologiczne nadciśnienia tętniczego — modyfikacja żywienia Część II. Składniki mineralne: sód, potas, wapń i magnez w diecie osób z nadciśnieniem tętniczym; „Nadciśnienie tętnicze” rok 2002, tom 6, nr 2
[5] Wytyczne Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego Zasady postępowania w nadciśnieniu tętniczym
— 2015 rok