Ból w klatce piersiowej jest jednym z symptomów, które budzą poważny niepokój. Nie ma się czemu dziwić – to jeden z objawów towarzyszących zawałowi serca. Jest jednak dobra wiadomość – ta dolegliwość niekoniecznie musi wskazywać na zagrożenie dla zdrowia i życia. Zobacz, z czym może się wiązać ból w klatce i kiedy wymaga szybkiej interwencji.
Ból w klatce piersiowej – wyzwania diagnostyczne
Klatka piersiowa to jeden z kluczowych obszarów ciała. Mieszczą się w nim zarówno serca, jak i płuca, a także główna aorta rozprowadzająca krew do wszystkich narządów – chronione przez „pancerz” z mostka, żeber oraz mięśni. Ponadto znajdują się tutaj tchawica, oskrzela, przełyk, jak również część żołądka. Tak skomplikowana budowa tego obszaru sprawia, że ból w klatce piersiowej może mieć bardzo zróżnicowane podłoże[1]. Każdy element, który się tam znajduje, może stanowić jego źródło.
Dlatego często trudno jest jednoznacznie określić, dlaczego pojawia się ból. Zakończenia nerwowe wewnątrz ciała mieszają się w tzw. zwojach, co utrudnia precyzyjną lokalizację dolegliwości. To właśnie powód, dla którego pojawiają się problemy z określeniem jej przyczyny.
Jakie są najczęstsze przyczyny bólu w klatce piersiowej?
Pomimo że pierwsze skojarzenie z bólem w klatce piersiowej to zawał serca, istnieją inne przyczyny, dla których może się on pojawić. Są to m.in.:
- dławica piersiowa – będąca objawem choroby niedokrwiennej serca[2]; wówczas ból zazwyczaj jest umiejscowiony za mostkiem, wywołany przez wysiłek lub stres i ustępuje w spoczynku po kilku minutach; daje wrażenie dławienia, ale niemal nigdy nie jest ostry czy kłujący;
- zapalenie osierdzia – wówczas ból pojawia się za mostkiem, często promieniuje do szyi czy lewego barku, jest ostry oraz kłujący, nasila się przy głębokich wdechach czy kaszlu oraz podczas leżenia, a zmniejsza w pozycji siedzącej z pochyleniem do przodu;
- zapalenie płuc – ból opłucnowy zazwyczaj ma jednostronny charakter i może promieniować między łopatki; zwiększa się przy kaszlu i głębokich wdechach;
- refluks, czyli zgaga – pojawia się przy niej piekący lub gniotący ból zamostkowy, najczęściej po spożyciu tłustego posiłku, towarzyszą mu nudności czy wymioty; łagodzi go przyjęcie pozycji leżącej;
- choroba wrzodowa – ból pojawia się w nadbrzuszu i u dołu klatki piersiowej, zazwyczaj jest tępy i pojawia się po zjedzeniu posiłku lub długim pozostawaniu na czczo;
- nerwica – wówczas ból pojawia się najczęściej w przedniej ścianie klatki piersiowej, pod wpływem stresu emocjonalnego, i towarzyszą mu duszność, uczucie niepokoju oraz kołatanie serca;
- stany zapalne i urazy kostno-stawowe – wówczas ból ma charakter miejscowy, jest najczęściej ostry lub gniotący oraz nasila się przy dotknięciu obszaru odczuwania dolegliwości.
Każdy z powyższych problemów zdrowotnych wymaga konsultacji z lekarzem, jednak nie wszystkie stanowią poważnych powodów do niepokoju.
Specjalista podczas wizyty przeprowadzi wywiad, w trakcie którego dopyta m.in. o:
- ulokowanie bólu,
- charakter (np. dławiący, gniotący, kłujący), intensywność oraz okoliczności powstawania dolegliwości,
- typowy czas trwania bólu w klatce piersiowej[3].
Na tej podstawie może wykonać dodatkowe badania, które pozwolą wskazać na przyczynę, dla której pojawia się nieprzyjemne odczucie.
Kiedy ból w klatce piersiowej wymaga wezwania pogotowia?
Powyżej opisane sytuacje wymagają konsultacji lekarskiej, jednak nie ma potrzeby wzywania pogotowia – wystarczy umówić się na wizytę w najkrótszym możliwym terminie. Są jednak sytuacje, w których konieczna jest natychmiastowa reakcja. Po pogotowie należy natychmiast zadzwonić, jeżeli:
- ból w klatce piersiowej pojawił się nagle, ma ostry, „rozdzierający” charakter i jest nie do zniesienia;
- dolegliwości towarzyszą poważna duszność lub wysoka gorączka;
- pojawiły się omdlenie/utrata przytomności, silny ból głowy czy tzw. fusowate wymioty (treścią przypominającą fusy z kawy) lub czarny stolec;
- ból pojawił się po wysiłku, ma dławiący/gniotący charakter, jest intensywny i nie ustał po kilkunastu minutach[4].
Powyższe symptomy mogą świadczyć o bardzo poważnym stanie – np. o zawale serca, zawale płuca, zatorze płucnym czy o ostrym o rozwarstwieniu aorty. W takich sytuacjach nie wahaj się i natychmiast wezwij pomoc.
Podsumowując, ból w klatce piersiowej może wskazywać na wiele różnych problemów zdrowotnych – począwszy od nerwicy czy refluksu, aż po zawał serca czy zator płucny. Dlatego tej dolegliwości nie można lekceważyć, nawet jeśli objawy nie są dotkliwe i trwają krótko. Jeżeli ich doświadczasz, zgłoś się do lekarza, aby zapobiec rozwojowi poważnych chorób.
[1] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/175306,bol-w-klatce-piersiowej
[2] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/225665,dlawica-piersiowa-stabilna
[3] https://www.czytelniamedyczna.pl/586,chory-z-bolem-w-klatce-piersiowej-zasady-postepowania-w-praktyce-lekarza-pierws.html
[4] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/175306,bol-w-klatce-piersiowej
